ရှားပါးသော အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်းရောဂါ

ရောဂါအကျဉ်းချုပ်

Acute febrile neutrophilic dermatosis သည် ရှားပါးသော ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်သည့် အရေပြားရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အဖျားရောဂါနှင့် မျက်နှာ၊ လည်ပင်း၊ လက်မောင်း၊ ခြေထောက်နှင့် ကိုယ်လုံးတို့တွင် နာကျင်သော အနီစက်များ ထွက်ခြင်းတို့ဖြင့် လက္ခဏာပြသည်။ ၎င်းကို Sweet syndrome ဟု အများအားဖြင့် သိကြသည်။
Sweet syndrome ကို အမျိုးအစား (၃) မျိုး ခွဲခြားထားသည်- ပုံမှန် (classical)၊ ကင်ဆာနှင့် ဆက်စပ်သော (malignancy-associated) နှင့် ဆေးကြောင့်ဖြစ်သော (drug-induced) တို့ဖြစ်သည်။ ပုံမှန် Sweet syndrome ဆိုသည်မှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကူးစက်ရောဂါများ၊ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကူးစက်ရောဂါများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားသော ကျန်းမာရေးအခြေအနေများနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ကင်ဆာနှင့် ဆက်စပ်သော Sweet syndrome ဆိုသည်မှာ Acute Myeloid Leukemia ကဲ့သို့သော သတ်မှတ်ထားသည့် ကင်ဆာအမျိုးအစားများနှင့်အတူ တွဲလျက် ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဆေးကြောင့်ဖြစ်သော Sweet syndrome ဆိုသည်မှာ Granulocyte Colony-Stimulating Factor (G-CSF)၊ NSAIDS နှင့် Bactrim ကဲ့သို့သော ပဋိဇီဝဆေးများ အပါအဝင် အချို့သော ဆေးဝါးများ သောက်သုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်သည်။
Corticosteroid ဆေးဝါးများသည် Sweet syndrome ကို ကုသရာတွင် အသုံးအများဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ကုသမှု ခံယူပြီးနောက်တွင် ရောဂါလက္ခဏာများ ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သည်။ သို့သော် Sweet syndrome ၏ အရင်းခံအကြောင်းအရင်းကို မဖြေရှင်းဘဲ ထားခဲ့ပါက ရောဂါပြန်လည် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

Sweet syndrome သည် မည်သူ့ကိုမဆို သက်ရောက်နိုင်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ရုတ်တရက် ပေါ်လာနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ရောဂါ၏ အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်၍ ရက်သတ္တပတ်များ၊ လများ သို့မဟုတ် ပိုမိုကြာအောင် ရှိနေနိုင်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်

• အဖျားကြီးခြင်း
• မျက်နှာ၊ လည်ပင်း၊ လက်မောင်း၊ ကျော သို့မဟုတ် ခြေထောက်တို့တွင် နာကျင်သော အဖုများ သို့မဟုတ် ပြည်တည်နာများ ထွက်ခြင်း
• တစ်လက်မခန့် အချင်းအထိရှိသော အစုလိုက် အမြန်ကြီးထွားလာသည့် အဖုအပိမ့်များ
• အရေပြားနှင့် ပါးစပ်တွင် အနာများ (အနာ သို့မဟုတ် အကျိတ်များ) ဖြစ်ခြင်း
• အရေပြား အရောင်ပြောင်းလဲခြင်း
• ကြွက်သားနှင့် အဆစ်အမြစ်များ နာကျင်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် အားအင်ကုန်ခမ်းခြင်း
• နေထိုင်မကောင်းဟု ခံစားရခြင်း

အကယ်၍ အနီစက်များ အလျင်အမြန် ကြီးထွားလာပါက သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာပါက ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။

အကြောင်းရင်းများ

Sweet syndrome ဖြစ်ရခြင်း၏ အတိအကျ အကြောင်းရင်းကို မသိရသေးပါ။ ၎င်းသည် ဆေးဝါး၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပြီး၊ အများစုမှာ သွေးဖြူဥများ ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးစေသည့် ကုသမှုများဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သွေးကင်ဆာများ သို့မဟုတ် ရင်သားကင်ဆာ သို့မဟုတ် အူမကြီးကင်ဆာကဲ့သို့သော ခိုင်မာသည့် အကျိတ်များ (solid tumors) နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်ခြေ အကြောင်းအရင်းများ

အချို့သောအချက်များသည် Sweet syndrome ဖြစ်နိုင်ခြေကို သက်ရောက်နိုင်သည်

• လိင်: ဤအခြေအနေသည် အမျိုးသားများထက် အမျိုးသမီးများ ကို ပို၍ သက်ရောက်သည်။
• အသက်: အသက် ၃၀ မှ ၆၀ ကြားရှိသူများသည် ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများသည်။
• ကင်ဆာ: Leukemia, ရင်သားကင်ဆာနှင့် အူမကြီးကင်ဆာ ကင်ဆာရှိသူများသည် Sweet syndrome ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားသည်။
• အခြားသော ကျန်းမာရေးအခြေအနေများ: Sweet syndrome သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အူသိမ်အူမ ရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါ (inflammatory bowel disease) နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကူးစက်ရောဂါများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အများစုမှာ၊ တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားရပြီးနောက် အနီစက်များ ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း: ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းသည် Sweet syndrome ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
• ဆေးဝါးများကို ခံနိုင်ရည်မရှိခြင်း (Drug sensitivity): ပဋိဇီဝဆေးများ၊ azathioprine၊ NSAIDS နှင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ neutrophils (ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆဲလ်တစ်မျိုး) ကို ထုတ်လုပ်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးသည့် granulocyte colony-stimulating factor (G-CSF) ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများသည် Sweet syndrome ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

လူမျိုးစုသည် Sweet syndrome ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း ပြသသည့် လေ့လာမှုများ မရှိပါ။