ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်များ

Shaken baby syndrome သည် ဦးခေါင်းဒဏ်ရာရခြင်း၊ shaken impact syndrome

၊ inflicted head injury သို့မဟုတ် whiplash shaken infant syndrome ဟုလည်း လူသိများပြီး ကလေးငယ် သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်တတ်စကလေးငယ်ကို ပြင်းထန်စွာလှုပ်ခါသောအခါ ဖြစ်ပွားသည့် ပြင်းထန်သော ဦးနှောက်ဒဏ်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေသည် ဦးနှောက်တစ်ဝိုက်တွင် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အညိုအမဲစွဲခြင်းနှင့် သွေးထွက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ကလေး၏မျက်လုံးများ၊ လည်ပင်းနှင့် ကျောရိုးကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

၎င်းတို့၏ ဦးခေါင်းများ မမျှတစွာကြီးမားပြီး လေးလံသောကြောင့် ကလေးငယ်များသည် အထူးထိခိုက်လွယ်သည်။ လှုပ်ခါသောအခါ ၎င်းတို့၏ ဦးနှောက်သည် ဦးခေါင်းခွံအတွင်း ရှေ့တိုးနောက်ငင် ရွေ့လျားပြီး ဦးနှောက် သို့မဟုတ် မျက်လုံးနောက်တွင် သွေးထွက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဤအခြေအနေသည် လုံးဝကာကွယ်နိုင်ပြီး ကလေးငိုခြင်းအပေါ် ပြုစုစောင့်ရှောက်သူ၏ စိတ်ပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒေါသကြောင့် မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိသည်။ ကလေးကိုလှုပ်ခါခြင်း၏ အန္တရာယ်များအကြောင်း ပညာပေးခြင်းနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော မိဘများအတွက် ရရှိနိုင်သော ပံ့ပိုးမှုသည် ဦးနှောက်ပျက်စီးခြင်း၊ အမြဲတမ်းမသန်စွမ်းမှုများ သို့မဟုတ် လှုပ်ခါခြင်းငါးစက္ကန့်အတွင်း သေဆုံးခြင်းကိုပင် ဖြစ်စေနိုင်သည့် ဤဝမ်းနည်းဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

ကလေးလှုပ်ခါမှု ရောဂါလက္ခဏာစုသည်

ကလေးလှုပ်ခါခံရပြီး ချက်ချင်း လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ ပေါ်လာနိုင်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် လေးနာရီမှ ခြောက်နာရီအတွင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

  • အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း။
  • လက်မောင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်တွင် အညိုအမဲစွဲခြင်း။
  • ဦးခေါင်းထိပ်တွင် ဖောင်းကြွနေသော ပျော့ပျောင်းသော အစက်အပြောက်တစ်ခု။
  • မေ့မြောခြင်း။
  • အလွန်အမင်း စိတ်တိုလွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဂျီကျခြင်း။
  • ပျင်းရိခြင်း သို့မဟုတ် နိုးမနေနိုင်ခြင်း။
  • အသားအရေ ဖျော့တော့ခြင်း သို့မဟုတ် အပြာရောင်သန်းခြင်း။
  • လေဖြတ်ခြင်း။
  • အစာစားချင်စိတ်မရှိခြင်း သို့မဟုတ် အစာကျွေးရာတွင် အခက်အခဲရှိခြင်း။
  • မျက်လုံးအိမ်ကျယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကျယ်ခြင်း။
  • တက်ခြင်း။
  • အန်ခြင်း။

တစ်ခါတစ်ရံတွင် မျက်နှာတွင် မြင်သာသော ဒဏ်ရာများသည်

ထင်ရှားနိုင်သော်လည်း ဦးနှောက်သွေးယိုစီးမှု၊ ကျောရိုးပျက်စီးမှုနှင့် နံရိုးများ၊ ဦးခေါင်းခွံ၊ ခြေထောက်များနှင့် အခြားအရိုးများတွင် အရိုးကျိုးခြင်းကဲ့သို့သော ပိုမိုပြင်းထန်သော အတွင်းပိုင်းဒဏ်ရာများကို ချက်ချင်းမမြင်ရပါ။ ယခင်က အလွဲသုံးစားပြုမှု၏ လက္ခဏာများ မကြာခဏ ပေါ်လာလေ့ရှိသည်။ သိပ်မပြင်းထန်သောကိစ္စများတွင် ကလေးသည် အစပိုင်းတွင် ကောင်းမွန်ပုံရသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အပြုအမူ သို့မဟုတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

သင့်ကလေးသည် ပြင်းထန်စွာ တုန်လှုပ်ချောက်ချားခံရသည်ဟု သံသယရှိပါက ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူရန် သို့မဟုတ် အနီးဆုံးအရေးပေါ်ခန်းသို့ သွားရောက်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူခြင်းသည် အသက်ကယ်နိုင်ပြီး ပြင်းထန်သောနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် ကလေးသူငယ်အလွဲသုံးစားပြုမှုဆိုင်ရာ သံသယဖြစ်ဖွယ်ကိစ္စရပ်များကို ဥပဒေအရ အစီရင်ခံရန် လိုအပ်ပါသည်။

ရောဂါဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ

Shaken baby syndrome ဟာ မိဘ ဒါမှမဟုတ်

ပြုစုစောင့်ရှောက်သူက ကလေးငယ်ကို စိတ်ပျက်လက်ပျက် ဒါမှမဟုတ် ဒေါသကြောင့် အတင်းခါယမ်းလိုက်တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိပြီး ကလေးရဲ့ အဆက်မပြတ်ငိုယိုမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိပါတယ်။ ကလေးငယ်တွေဟာ လည်ပင်းကြွက်သားတွေ မဖွံ့ဖြိုးသေးဘဲ ဦးခေါင်းအလေးချိန်ကို မထောက်ပံ့နိုင်တာကြောင့် သူတို့ရဲ့ နူးညံ့တဲ့ ဦးနှောက်ဟာ ဦးခေါင်းခွံအတွင်းမှာ ရှေ့တိုးနောက်ငင် လှုပ်ရှားရတာကြောင့် အညိုအမဲစွဲခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနဲ့ သွေးထွက်ခြင်းတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေဟာ ဒူးပေါ်မှာ ကလေးတစ်ယောက်ကို ခုန်ပေါက်တာ ဒါမှမဟုတ် အနည်းငယ် လဲကျတာလိုမျိုး ညင်သာတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာလေ့မရှိပါဘူး။

ရောဂါကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသော အခြေအနေများ

အောက်ပါအချက်များကြောင့် မိဘများ သို့မဟုတ်

အခြားပြုစုစောင့်ရှောက်သူများသည် မွေးကင်းစကလေးငယ်ကို ပြင်းထန်စွာလှုပ်ခါနိုင်ခြေပိုများပြီး ၎င်းသည် တုန်ခါနေသောကလေးငယ် ရောဂါလက္ခဏာစုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်-

  • လက်တွေ့မကျသော ကလေးမျှော်လင့်ချက်များ။
  • တစ်ကိုယ်ရေ သို့မဟုတ် ငယ်ရွယ်သောမိဘဘဝ။
  • စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် စိတ်ကျရောဂါ။
  • ကလေးဘဝတွင် အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု သို့မဟုတ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုမှတ်တမ်း။
  • အရက် သို့မဟုတ် မူးယစ်ဆေးဝါးအလွဲသုံးစားမှု
  • မိသားစုအခြေအနေ မပျော်ရွှင်မှု။

တုန်ခါနေသောကလေးငယ် ရောဂါလက္ခဏာစုသည်

အမျိုးသမီးများထက် အမျိုးသားများတွင် ပိုမိုအဖြစ်များသည်။

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ခါခံရသော ကလေးငယ်တစ်ဦးသည်

ကလေးအလွဲသုံးစားပြုမှု အထူးကုဆရာဝန်နှင့်အတူ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများစွာမှ စစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

အောက်ပါလုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူအား လှုပ်ခါနေသောကလေးရောဂါလက္ခဏာစုကို ရောဂါရှာဖွေရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။

  • ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု- စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ခြင်းအပြင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ကလေး၏ယခင်ဆေးမှတ်တမ်းများကို မေးမြန်းမည်ဖြစ်သည်။ ဒဏ်ရာများကိုရှာဖွေရန် စစ်ဆေးမှုအမျိုးမျိုး လိုအပ်နိုင်သည်။

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည်

  • မျက်စိစစ်ဆေးခြင်း- မျက်လုံးဒဏ်ရာများနှင့် မြင်လွှာအတွင်း သို့မဟုတ် အောက်တွင် သွေးယိုစီးမှုများကို မျက်လုံးများကိုစစ်ဆေးနေစဉ်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
  • သွေးစစ်ဆေးမှုများ- လှုပ်ခါနေသောကလေးရောဂါလက္ခဏာစုလက္ခဏာများသည် သွေးယိုစီးမှုနှင့် သွေးခဲခြင်းပြဿနာများ၊ ဇီဝဖြစ်စဉ်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာရောဂါများနှင့် အခြားအခြေအနေများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အချို့သောဆေးဘက်ဆိုင်ရာအခြေအနေများကို သွေးစစ်ဆေးမှုများ၏အကူအညီဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်သည်။
  • ပုံရိပ်စစ်ဆေးမှု- အရိုးကျိုးခြင်းသည် မတော်တဆ သို့မဟုတ် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အရိုးကျိုးခြင်းရှိမရှိ သိရှိရန်အတွက် အရိုးများ၏ X-ray အများအပြားကို လက်မောင်း၊ လက်၊ ခြေထောက်၊ ခြေဖဝါး၊ ကျောရိုး၊ နံရိုးနှင့် ဦးခေါင်းတို့တွင် ရိုက်ယူနိုင်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများကို ယခင်က အရိုးကျိုးခြင်းများကို ရှာဖွေရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
  • သံလိုက်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (MRI): ကလေး၏ ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးကို ရေဒီယိုလှိုင်းများနှင့် အားကောင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းကို အသုံးပြု၍ MRI ဖြင့် အသေးစိတ်မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်တွင် အောက်ဆီဂျင်အဆင့်နိမ့်ခြင်း၊ သွေးယိုခြင်းနှင့် အညိုအမဲစွဲခြင်းတို့ကို ပြသနိုင်သည်။ မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသော ကလေးတွင် MRI ကို လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဒဏ်ရာရပြီး နှစ်ရက်မှ သုံးရက်အထိ MRI ကို မကြာခဏ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
  • ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT) စကင်န်: CT စကင်န်သည် X-ray ပုံရိပ်ကို အသုံးပြု၍ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဖြတ်ပိုင်းမြင်ကွင်းများကို ပေးစွမ်းသည်။ ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်သော ဒဏ်ရာများကို ဖော်ထုတ်ရန် ဦးနှောက် CT စကင်န်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ နောက်ထပ်ဒဏ်ရာများရှိပါက ဝမ်းဗိုက် CT စကင်န်ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။

ဒဏ်ရာများ၏ ပြင်းထန်မှုအပေါ် အခြေခံ၍

ကလေးအထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

ကုသမှု

သင့်ကလေးတွင် လှုပ်ခါနေသောကလေး ရောဂါလက္ခဏာစု

လက္ခဏာများ ပြသပါက ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူရန် အရေးကြီးပါသည်။ သိပ်မပြင်းထန်သောကိစ္စများတွင် သင့်ကလေးသည် ဆေးရုံတက်ရန်နှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ကုသမှုအတွက် ဆေးဝါးများ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ကလေးလှုပ်ခါခံရသည့် အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် ဦးနှောက်အတွင်း သွေးယိုစိမ့်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ခွဲစိတ်ကုသမှုနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အထောက်အကူပြုသည့် အသက်ရှူပြွန်ထည့်သွင်းခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် တက်ခြင်းကို စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်းကို လျှော့ချရန် ဆေးဝါးများ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition