သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်း

H2: ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်စဉ်အတွင်း သင့်၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆေးမှတ်တမ်းများအကြောင်း မေးမြန်းပါလိမ့်မည်။ ခန္ဓာကိုယ် ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ သင့်တွင် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းနှင့် လိင်အင်္ဂါ မာကျောမှု မရှိခြင်း ပြဿနာ နှစ် ခုစလုံး ခံစားနေရပါက ဟော်မုန်း ပမာဏကို စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရန် သွေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ သင့်၏ သီးခြား အခြေအနေများပေါ် မူတည်၍ နောက်ထပ် အကူအညီ ရယူနိုင်ရန် ဆီးနှင့် ကျောက်ကပ် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို အထူးပြုသော စိတ်ကျန်းမာရေး အထူးကု ဆရာဝန်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ပါသည်။

H2: ကုသခြင်း

သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းအတွက် အတွေ့များသော ကုသမှုများတွင် ပြုမူနေထိုင်မှုဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများ (Behavioral techniques)၊ ဆေးဝါးများနှင့် နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေး အကြံပေးခြင်း (Counseling) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ သင့်အခြေအနေအတွက် အထိရောက်ဆုံး ကုသမှု သို့မဟုတ် နည်းလမ်းများကို ပေါင်းစပ်ကုသမှု ရှာဖွေရန် အချိန်ယူရနိုင်ပါသည်။ ပြုမူနေထိုင်မှုဆိုင်ရာ ကုသမှု နည်းလမ်းများကို ဆေးဝါးများနှင့် ပေါင်းစပ် ကုသခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ပြုမူနေထိုင်မှုဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများ (Behavioral techniques)

အချို့သော အခြေအနေများတွင် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းအတွက် ကုသမှုသည် ရိုးရှင်းသော အစီအမံများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ယင်းတို့တွင် လိင်မဆက်ဆံမီ တစ် နာရီ သို့မဟုတ် နှစ် နာရီအလို၌ အာသာဖြေခြင်းများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ခြင်းသည် သင့်အဖော်နှင့် လိင်ဆက်ဆံစဉ် သုတ်လွှတ်မှုကို နှောင့်နှေးစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ လိင်ဆက်ဆံစဉ် ခံစားရသည့် ဖိအားများကို လျှော့ချရန်အတွက် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ကာလတစ်ခုအထိ ရှောင်ကြဉ်ပြီး အခြား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စူးစမ်းစမ်းသပ်မှု ပုံစံများဆီသို့ အာရုံပြောင်းထားရန် ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သား လေ့ကျင့်ခန်းများ (Pelvic floor exercises)

တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်းသည် သုတ်လွှတ်မှုကို နှောင့်နှေးစေသည့် စွမ်းရည်ကို ဟန့်တားနိုင်ပါသည်။ ကီးဂဲလ် (Kegel) လေ့ကျင့်ခန်းများဟု လူသိများသော တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သား လေ့ကျင့်ခန်းများသည် ထိုကြွက်သားများကို သန်မာစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ဤလေ့ကျင့်ခန်းများကို ပြုလုပ်ရန်-

• မှန်ကန်သော ကြွက်သားများကို ရှာဖွေပါ- သင့် တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သားများကို ရှာဖွေရန် ဆီးသွားနေစဉ် လမ်းဝက်၌ ခဏ ရပ်တန့်ကြည့်ပါ။ သို့မဟုတ်မဟုတ်ပါက လေလည်ခြင်းကို တားဆီးပေးသော ကြွက်သားများကို ညှစ်ကြည့်ပါ။ လုပ်ဆောင်ချက် နှစ် ခုစလုံးတွင် သင့် တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သားများကို အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုကြွက်သားများကို သိရှိသွားပြီးနောက် မည်သည့် အနေအထားမဆို တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သား လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် စတင်ပြုလုပ်ချိန်တွင် ပက်လက်အိပ်လျက် ပြုလုပ်ရသည်မှာ ပိုမို လွယ်ကူသည်ဟု ခံစားရနိုင်ပါသည်။
• နည်းစနစ်ကို မှန်ကန်အောင် ပြုလုပ်ပါ- သင့် တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သားများကို သုံး စက္ကန့်မျှ တင်းထားပြီး ထိုအချိန် ပမာဏအတိုင်း ပြန်လျော့ပေးပါ။ ထို့နောက် အကြိမ်အနည်းငယ် ထပ်မံ ပြုလုပ်ပါ။ သင့်ကြွက်သားများ ပိုမို သန်မာလာသည်နှင့်အမျှ ထိုင်လျက်၊ မတ်တပ်ရပ်လျက် သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ရင်း ကီးဂဲလ် လေ့ကျင့်ခန်းများကို ပြုလုပ်ကြည့်ပါ။
• အာရုံစိုက်ထားပါ- အကောင်းဆုံး ရလဒ်များ ရရှိရန် သင့် တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သားများကိုသာ ရှုံ့ပေးရန် အာရုံစိုက်ပါ။ တင်ပါး၊ ပေါင် သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက် ကြွက်သားများကို တင်းမထားမိစေရန် သတိပြုပါ။ အသက်ရှူ မအောင့်ထားပါနှင့်။ လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အသက်ကို ပုံမှန် ရှူသွင်းရှူထုတ် ပြုလုပ်ပါ။
• တစ်ရက်လျှင် သုံး ကြိမ် ပြုလုပ်ပါ- တစ်ရက်လျှင် တစ်ခါပြုလုပ်ပါက ၁၀ ကြိမ် ပါဝင်သော လေ့ကျင့်ခန်း အစုအဝေး သုံး စုံ သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍ ပြီးမြောက်အောင် ပြုလုပ်ပါ။

ခဏရပ်၍ ညှစ်သည့် နည်းလမ်း (The pause-squeeze technique)

သင့်ဆရာဝန်သည် ခဏရပ်၍ ညှစ်သည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုနိုင်ပြီး ယင်းသည် အောက်ပါအတိုင်း လုပ်ဆောင်ရပါသည်-

• သုတ်လွှတ်ရန် အဆင်သင့်နီးပါး ဖြစ်လာသည့်အခါ လိင်အင်္ဂါကို လှုံ့ဆော်ခြင်းကဲ့သို့သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကို စတင် ပြုလုပ်ပါ။
• ထို့နောက် သင် သို့မဟုတ် သင့်အဖော်က လိင်အင်္ဂါ ထိပ်ပိုင်းနှင့် အတံ ဆုံသည့် နေရာကို ညှစ်ပေးနိုင်သည်။ စက္ကန့်အနည်းငယ်မျှ သို့မဟုတ် သုတ်လွှတ်ချင်သည့် စိတ်ဆန္ဒ လျော့ပါးသွားသည်အထိ ညှစ်ထားပါ။
• လိုအပ်ပါက ဤသို့ ညှစ်သည့် နည်းလမ်းကို ထပ်မံ ပြုလုပ်ပါ။

လိုအပ်သလောက် အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သုတ်မထွက်ဘဲ သင့်အဖော်ထံ လိင်အင်္ဂါ ထည့်သွင်းနိုင်သည့် အဆင့်အထိ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။ လေ့ကျင့်မှု အချို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက် သုတ်လွှတ်မှု နှောင့်နှေးခြင်းသည် အလိုအလျောက် ဖြစ်လာနိုင်ပြီး ခဏရပ်၍ ညှစ်သည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုရန် မလိုတော့ပေ။

ခဏရပ်၍ ညှစ်သည့် နည်းလမ်းသည် သင့်အား နာကျင်စေပါက သို့မဟုတ် မသက်မသာ ဖြစ်စေပါက စတင်လိုက် နားလိုက် အားထုတ်သည့် နည်းလမ်း (stop-start approach) ကို စမ်းသပ်ကြည့်ပါ။ ယင်းသည် သုတ်မလွှတ်မီ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု အားလုံးကို ရပ်တန့်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့နောက် စိတ်လှုပ်ရှားမှု လျော့ပါးသွားသည်အထိ ခေတ္တရပ်ပြီးမှ နောက်တစ်ကြိမ် ဆက်လက် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ကွန်ဒုံးများ (Condoms)

လိင်အင်္ဂါ၏ ထိတွေ့ခံစားလွယ်မှုကို လျှော့ချပေးခြင်းဖြင့် ကွန်ဒုံးများသည် သုတ်လွှတ်မှုကို နှောင့်နှေးစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ သုတ်လွှတ်မှု ထိန်းချုပ်ရန် သီးသန့် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ကွန်ဒုံးများကို ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါသည်။ သုတ်လွှတ်မှု နှောင့်နှေးစေရန် ဤကွန်ဒုံးများတွင် လိဒိုကိန်း (lidocaine) သို့မဟုတ် ဘန်ဇိုကိန်း (benzocaine) ကဲ့သို့သော ထိတွေ့မှု ပျောက်စေသည့် ဆေးဝါးများ ပါဝင်ပါသည်။ ယင်းတို့ကို ပိုမို ခိုင်မာသော လက်တက်စ် (latex) များဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ထားနိုင်ပါသည်။ Durex Prolong နှင့် Trojan Extended Pleasure တို့သည် သာဓက နှစ် ခု ဖြစ်ကြပါသည်။

ဆေးဝါးများ

လိမ်းဆေး အထုံဆေးများ (Topical numbing agents)

သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းကို ကုသရန်အတွက် ပရီလိုကိန်း (prilocaine)၊ လိဒိုကိန်း (lidocaine) သို့မဟုတ် ဘန်ဇိုကိန်း (benzocaine) ကဲ့သို့သော အထုံဆေးများကို ခရင်မ်များ၊ ဂျယ်လ်များနှင့် စပရေးများတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။ လိင်မဆက်ဆံမီ ၁၀ မိနစ်မှ ၁၅ မိနစ်အလိုတွင် လိင်အင်္ဂါ၌ လိမ်းပေးခြင်းဖြင့် ခံစားမှုကို လျှော့ချပေးပြီး သုတ်လွှတ်မှု နှောင့်နှေးစေရန် ကူညီပေးပါသည်။ ယင်းတို့ကို ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ပရီလိုကိန်းနှင့် လိဒိုကိန်း ပေါင်းစပ်ထားသည့် EMLA ခရင်မ်ကို ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်ဖြင့်သာ ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါသည်။ လိမ်းဆေး အထုံဆေးများသည် ဘေးကင်းပြီး ထိရောက်မှုရှိသော်လည်း ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိနိုင်ပါသည်။ ယင်းတို့သည် အိမ်ထောင်ဖက် နှစ်ဦးစလုံးအတွက် ခံစားမှု ပျောက်ဆုံခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ သာယာမှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။

သောက်ဆေးများ (Oral medications)

ဆေးဝါး အများအပြားသည် ဆီးခုံအင်္ဂါ ကြွက်သားများ ညှစ်ထုတ်မှုကို နှောင့်နှေးစေသည့် အလားအလာ ရှိကြပါသည်။ သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းကို ကုသရန်အတွက် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါး ကွပ်ကဲရေး အဖွဲ့ (FDA) က သီးသန့် အတည်ပြုထားခြင်း မရှိသော်လည်း အချို့သော ဆေးဝါးများကို ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုကြပါသည်။ ယင်းတို့တွင် စိတ်ကျရောဂါ ပျောက်ဆေးများ၊ အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေးများနှင့် လိင်အင်္ဂါ မာကျောမှု မရှိခြင်းအတွက် ဆေးဝါးများ ပါဝင်ပါသည်။

ဤဆေးဝါးများကို လိုအပ်ချိန်တွင် သောက်သုံးရန် သို့မဟုတ် နေ့စဉ် သောက်သုံးရန်အတွက် ညွှန်ကြားနိုင်ပြီး သီးသန့် သို့မဟုတ် အခြား ကုသမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ပေးပို့ သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။

• စိတ်ကျရောဂါ ပျောက်ဆေးများ- Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRIs) ကဲ့သို့သော စိတ်ကျရောဂါ ပျောက်ဆေးအချို့သည် သုတ်လွှတ်မှုကို နှောင့်နှေးစေသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိသဖြင့် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းကို ကုသရာတွင် အသုံးဝင်စေပါသည်။ ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိသော SSRIs ဆေးဝါးများတွင် paroxetine၊ escitalopram၊ citalopram၊ sertraline နှင့် fluoxetine တို့ ပါဝင်ပါသည်။ SSRIs ဆေးဝါးများသည် သုတ်လွှတ်သည့် အချိန်ကို တိုးတက် မကောင်းမွန်စေပါက သင့်ဆရာဝန်သည် သုံး ကွင်းဆက် စိတ်ကျရောဂါ ပျောက်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သော clomipramine ကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ စိတ်ကျရောဂါ ပျောက်ဆေးများ၏ အတွေ့များသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် ပျို့အန်ခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်းနှင့် လိင်စိတ် လျော့နည်းခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။
• အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေးများ- Tramadol သည် သုတ်လွှတ်မှုကို နှောင့်နှေးစေသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိကြောင်း သိရှိထားသော အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေး ဖြစ်ပါသည်။ SSRIs ဆေးဝါးများ ထိရောက်မှု မရှိပါက ဤဆေးကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ သို့သော် Tramadol ကို SSRI ဆေးဝါးနှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသုံးပြု၍ မရပါ။ Tramadol ၏ အတွေ့များသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် ပျို့အန်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်းနှင့် ခေါင်းမူးခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ Tramadol ကို ရေရှည် အသုံးပြုခြင်းသည် ဆေးစွဲလန်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။
• Phosphodiesterase-5 inhibitors- လိင်အင်္ဂါ မာကျောမှု မရှိခြင်းအတွက် ညွှန်ကြားထားသော အချို့သော ဆေးဝါးများသည် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းကို ကုသရာတွင်လည်း အကျိုးကျေးဇူးများ ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။ ထိုဆေးဝါးများတွင် sildenafil၊ tadalafil၊ avanafil နှင့် vardenafil တို့ ပါဝင်ပါသည်။ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်နှာ နီမြန်းခြင်းနှင့် အစာမကျေခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

ဤဆေးဝါးများကို SSRI ဆေးဝါးနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းသည် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် ထိရောက်မှုကို ပိုမို တိုးတက်စေနိုင်ပါသည်။

အလားအလာရှိသော အနာဂတ် ကုသမှုများ

သုတေသန ပြုချက်များအရ ဆေးဝါး အမျိုးမျိုးသည် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းကို ကုသရာတွင် အလားအလာရှိကြောင်း ပြသနေပါသည်။ သို့သော် ယင်းတို့၏ ထိရောက်မှုကို အတည်ပြုရန် နောက်ထပ် သုတေသနများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေသေးပါသည်။ ထိုဆေးဝါးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• Modafinil- ယင်းသည် နာကိုလက်ပစီ (narcolepsy) ဟုခေါ်သော အိပ်စက်မှုဆိုင်ရာ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် ရောဂါအတွက် ကုသမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
• Silodosin- ဤဆေးဝါးသည် ကြီးထွားနေသော ဆီးကျိတ် ဂလင်းများကို ကုသပေးပါသည်။
• OnabotulinumtoxinA (Botox)- သုတ်လွှတ်ရာတွင် ပါဝင်သည့် ကြွက်သားများအတွင်းသို့ ဘိုတောက်စ် (Botox) ထိုးထည့်ခြင်းသည် သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းအတွက် ကုသမှုတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်မလားဆိုသည်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက် ရှိပါသည်။

နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေး အကြံပေးခြင်း (Counseling)

ဤနည်းလမ်းတွင် သင့် ဆက်ဆံရေးများနှင့် တစ်ကိုယ်ရေ အတွေ့အကြုံများအကြောင်း စိတ်ကျန်းမာရေး အထူးကု ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်း ပါဝင်ပါသည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲများသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြေရှင်းရန်၊ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကျန်းမာရေးနှင့် ပိုမို ညီညွတ်သော ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနည်းများကို ဖန်တီးရန်နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုကို ပိုမို တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေး အကြံပေးခြင်းသည် ဆေးဝါး ကုသမှုနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲအသုံးပြုသည့်အခါ အထိရောက်ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

သုတ်လွှတ်မြန်ခြင်းသည် ဒေါသဖြစ်ခြင်း၊ ရှက်ရွံ့ခြင်းနှင့် စိတ်ပျက်အားငယ်ခြင်း ခံစားချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး သင့်အဖော်နှင့် ဝေးကွာသွားသည့် ခံစားချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့အတူ သင့်အဖော်သည်လည်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှု ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများကို ခံစားရနိုင်ပြီး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး နည်းပါးသွားသည်ဟု ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ထိခိုက်ရခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤပြဿနာနှင့် ပတ်သက်၍ ပွင့်လင်းစွာ ပြောဆိုဆက်ဆံရန် အလွန် အရေးကြီးပါသည်။ အိမ်ထောင်ရေးဆိုင်ရာ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်း သို့မဟုတ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုသမှုများသည် ဤစိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြေရှင်းရာတွင် တန်ဖိုးရှိသော အကူအညီနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition