အရိုးပျော့ရောဂါ

အရိုးပျော့ရောဂါ အကြောင်း သိကောင်းစရာ

အရိုးပျော့ရောဂါ (Rickets) ဆိုသည်မှာ ကလေးငယ်များတွင် အရိုးများ အားနည်းပြီး ပျော့ပြောင်းသွားသည့် ရောဂါအခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ဗီတာမင်ဒီ (Vitamin D) ကြာရှည်စွာ ပြင်းထန်စွာ ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ မျိုးရိုးလိုက်သော ရောဂါဝေဒနာအချို့ကြောင့်လည်း ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည်။

ဗီတာမင်ဒီသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း စားသုံးလိုက်သော အစားအစာများမှတစ်ဆင့် ကယ်လ်စီယမ် (calcium) နှင့် ဖော့စဖရပ် (phosphorus) ဓာတ်များကို စုပ်ယူရလွယ်ကူစေရန်အတွက် မရှိမဖြစ် အရေးကြီးသည်။ ဗီတာမင်ဒီ ပမာဏ မလုံလောက်ပါက အရိုးများအတွင်း ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဖော့စဖရပ် ပမာဏကို စနစ်တကျ ထိန်းညှိပေးနိုင်မှုကို နှောင့်နှေးပျက်ပြားစေပြီး အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားစေရန် လမ်းစပြုသည်။

ကုသမှုတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အရိုးပျော့ရောဂါနှင့် ဆက်စပ်နေသော အရိုးပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် အစားအသောက်များ၌ ဗီတာမင်ဒီ သို့မဟုတ် ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်များ ဖြည့်စွက်ကျွေးမွေးခြင်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် အကယ်၍ အရိုးပျော့ရောဂါသည် အခြားသော နောက်ခံရောဂါဝေဒနာတစ်ခုခုကြောင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါက အခြားသော ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ကုသမှုနည်းလမ်းများ လိုအပ်နိုင်သည်။ အရိုးပျော့ရောဂါကြောင့် အရိုးပုံသဏ္ဌာန် မမှန်ခြင်း (skeletal deformities) ဖြစ်ပေါ်လာပါက ပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

ဖော့စဖရပ် ပမာဏကို ထိခိုက်စေသည့် ရှားပါးသော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်နေပါက ကုသရန်အတွက် မတူညီသော ဆေးဝါးများ လိုအပ်နိုင်သည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

အရိုးပျော့ရောဂါ၏ လက္ခဏာများနှင့် သတိပြုဖွယ်ရာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည် –

• ခြေထောက်၊ တင်ပါးဆုံရိုးနှင့် ကျောရိုးတိုင်တို့တွင် နာကျင်ခြင်း
• ကြီးထွားမှု နှောင့်နှေးခြင်း
• လှုပ်ရှားမှုစွမ်းရည် (motor abilities) နှောင့်နှေးခြင်း
• ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း
• ကျောရိုးတိုင် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကွေးနေခြင်း သို့မဟုတ် ဦးခေါင်းခွံ ပုံသဏ္ဌာန် မမှန်ခြင်း
• ရင်ညွန့်ရိုး ရှေ့သို့ ပြူးထွက်နေခြင်း
• နံရိုးများ၏ အစွန်းပိုင်းများ ရောင်ရမ်းခြင်း (၎င်းကို ‘rachitic rosary’ ဟု ခေါ်ဆိုပြီး နံရိုးအစွန်းများသည် အရေပြားအောက်တွင် စိပ်ပုတီးစေ့များနှင့် ဆင်တူနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်)
• ခြေသလုံးနှစ်ဖက် အတွင်းသို့ ကွေးဝင်ပြီး ဒူးချင်းတိုက်ခြင်း (Knock knees)
• ခြေသလုံးနှစ်ဖက် အပြင်သို့ ကွေးထွက်ပြီး ဂေါက်ကွေးဖြစ်ခြင်း (Bow legs)
• လက်ကောက်ဝတ်နှင့် ခြေကျင်းဝတ်များ တုတ်ပြီး ထူထဲလာခြင်း
• သွားပိုးစားခြင်းကဲ့သို့သော သွားဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်ခြင်း
• တက်ခြင်း (ကယ်လ်စီယမ်ပမာဏ အလွန်အမင်း ကျဆင်းသွားသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည်)

အကယ်၍ သင့်ကလေးတွင် အရိုးနာကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် သိသာထင်ရှားသော အရိုးပုံသဏ္ဌာန် မမှန်မှုများကို ခံစားရပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသတိုင်ပင်ပါ။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ

သင့်ကလေး၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် စားသုံးလိုက်သော အစားအစာများမှတစ်ဆင့် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဖော့စဖရပ်ဓာတ်များကို ထိရောက်စွာ စုပ်ယူနိုင်ရန် ဗီတာမင်ဒီ လုံလောက်စွာရရှိဖို့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် ဗီတာမင်ဒီ လုံလောက်စွာ မရရှိပါက သို့မဟုတ် ၎င်းဗီတာမင်ဒီကို ခန္ဓာကိုယ်က ထိရောက်စွာ အသုံးချရန် အခက်အခဲရှိပါက အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အချို့သောအခြေအနေများတွင် ကယ်လ်စီယမ် စားသုံးမှု မလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဗီတာမင်ဒီ နှစ်မျိုးစလုံး ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

ဗီတာမင်ဒီ ချို့တဲ့ခြင်း (Vitamin D deficiency)

အောက်ပါ ရင်းမြစ်နှစ်ခုမှတစ်ဆင့် ဗီတာမင်ဒီ မလုံလောက်စွာ ရရှိသော ကလေးငယ်များတွင် ဗီတာမင်ဒီ ချို့တဲ့မှုကို ကြုံတွေ့ရနိုင်သည် –

• အစားအစာ: ငါးကြီးဆီ၊ ကြက်ဥအနှစ်နှင့် ဆယ်လ်မွန်ငါး၊ မက်ကရယ်ငါးကဲ့သို့သော အဆီများသောငါးများသည် ဗီတာမင်ဒီ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် ရင်းမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် နို့၊ အစိမ်းအနှံ (cereal) နှင့် အချို့သော သစ်သီးဖျော်ရည်များကဲ့သို့သော အစားအစာနှင့် သောက်စရာအချို့တွင်လည်း ဗီတာမင်ဒီ ဖြည့်စွက်ထည့်သွင်းထားလေ့ ရှိသည်။
• နေရောင်ခြည်: သင့်ကလေး၏ အရေပြားသည် နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့သည့်အခါ ဗီတာမင်ဒီကို ဖန်တီးပေးသည်။ သို့သော် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများရှိ ကလေးငယ်များသည် ပြင်ပတွင် သွားလာလှုပ်ရှားမှု နည်းပါးလာပြီး နေရောင်ခြည်ဒဏ်ခံခရင်မ် (sunscreen) များကို ပိုမိုအသုံးပြုလာကြသောကြောင့် ၎င်းခရင်မ်က နေရောင်ခြည်တန်းများကို ပိတ်ဆို့ကာ အရေပြားမှ ဗီတာမင်ဒီ ထုတ်လုပ်မှုကို ဟန့်တားပစ်သည်။

စုပ်ယူမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (Problems with absorption)

အချို့သော ကလေးငယ်များသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ ဗီတာမင်ဒီ စုပ်ယူနိုင်စွမ်းကို ထိခိုက်စေသည့် ရောဂါဝေဒနာများကို မွေးရာပါ ရရှိလာခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားလာခြင်းတို့ ရှိတတ်သည်။ ထိုသို့သော ရောဂါအခြေအနေများ၏ ဥပမာများမှာ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သော Celiac disease၊ အူလမ်းကြောင်းရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါ (inflammatory bowel disease)၊ Cystic fibrosis ရောဂါနှင့် ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်ကြသည်။

ဖြစ်နိင်ချေရှိသော အကြောင်းအရင်းများ

ကလေးတစ်ဦးအား အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားစေသည့် အချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် –

• အသားအရောင် ညိုခြင်း/မည်းခြင်း: အသားညိုသော အရေပြားတွင် ပိုမိုပါဝင်သည့် မယ်လနင် (melanin) အရောင်ခြယ်ဓာတ်သည် နေရောင်ခြည်မှတစ်ဆင့် ဗီတာမင်ဒီကို ဖန်တီးပေးနိုင်သော အရေပြား၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လျော့နည်းစေသည်။
• မြောက်လတ္တီတွဒ်ဒေသများတွင် နေထိုင်ခြင်း: နေရောင်ခြည် ရရှိမှုနည်းပါးသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သည့် ကလေးငယ်များသည် အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများသည်။
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် မိခင်တွင် ဗီတာမင်ဒီ ချို့တဲ့ခြင်း: အကယ်၍ မိခင်ဖြစ်သူတွင် ဗီတာမင်ဒီ အလွန်အမင်း ချို့တဲ့နေပါက ၎င်း၏ သန္ဓေသားသည် မွေးဖွားချိန်တွင်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် မွေးဖွားပြီး လအနည်းငယ်အတွင်းတွင်သော်လည်းကောင်း အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည်။
• လမစေ့ဘဲ မွေးဖွားခြင်း: ကလေးမွေးဖွားရန် သတ်မှတ်ရက်ထက်စော၍ မွေးဖွားလာသော ကလေးငယ်များသည် မိခင်ထံမှ ဗီတာမင်ဒီကို ရယူရန် သားအိမ်အတွင်း အချိန်နည်းပါးခဲ့သောကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗီတာမင်ဒီ ပမာဏ ပိုမိုနည်းပါးတတ်သည်။
• မိခင်နို့တစ်မျိုးတည်း တိုက်ကျွေးခြင်း: မိခင်နို့တွင် ပါဝင်သော ဗီတာမင်ဒီ ပမာဏသည် အရိုးပျော့ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်အတွက် မလုံလောက်ပါ။ ထို့ကြောင့် မိခင်နို့တစ်မျိုးတည်း သောက်သုံးသော ကလေးငယ်များကို ဗီတာမင်ဒီ အစက်ချဆေး ဖြည့်စွက်တိုက်ကျွေးရန် အကြံပြုထားသည်။
• ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် သောက်ရသော ဆေးဝါးအချို့: အတက်ကျဆေးအချို့နှင့် အိတ်ခ်ျအိုင်ဗီ (HIV) ပိုးကူးစက်မှုကို ကုသရန် အသုံးပြုသော ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေးအချို့သည် ခန္ဓာကိုယ်မှ ဗီတာမင်ဒီကို အသုံးချမှုကို နှောင့်နှေးဟန့်တားပုံရကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။