မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ရောဂါ
ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်H2: ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ရောဂါ (Dry eye disease) ဆိုသည်မှာ သင့်မျက်လုံးများအတွက် လုံလောက်သော စိုစွတ်ဆီမြှန်းမှု (lubrication) ကို မျက်ရည်မှ မရရှိသည့်အခါ ဖြစ်ပွားတတ်သော အဖြစ်များသည့် ဝေဒနာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ မျက်ရည်ထွက်ရှိမှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် အရည်အသွေးမပြည့်ဝသော မျက်ရည်များ ထွက်ရှိခြင်း စသည့် အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မျက်ရည်မလုံလောက်ခြင်းနှင့် တည်ငြိမ်မှုမရှိခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ မျက်ရည်ဖွဲ့စည်းပုံ မတည်ငြိမ်ခြင်းသည် မျက်လုံးမျက်နှာပြင်ကို ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်းတို့ဆီသို့ ဦးတည်စေနိုင်ပါသည်။
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော နေရထိုင်ရခက်ခဲမှုများသည် မျက်လုံးထဲတွင် စူးစူးရှရှ ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း စသည်ဖြင့် ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ လေယာဉ်စီးနေချိန်၊ အဲယားကွန်းဖွင့်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှိနေချိန်၊ စက်ဘီးစီးနေချိန် သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာစခရင်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ စိုက်ကြည့်ပြီးနောက်ပိုင်း စသည့် သတ်မှတ်ထားသော အခြေအနေများတွင် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း လက္ခဏာရပ်များမှာ ပိုမိုထင်ရှားလာနိုင်ပါသည်။
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရသော နေရထိုင်ရခက်ခဲမှုများကို သက်သာစေရန်အတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများ ရှိပါသည်။ ဤကုသမှုများတွင် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများနှင့် မျက်စဉ်းဆေးများ အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း လက္ခဏာများကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် အဆိုပါလုပ်ဆောင်ချက်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်သွားရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။
H2: ရောဂါလက္ခဏာများ
ပုံမှန်အားဖြင့် မျက်လုံးနှစ်ဖက်စလုံးတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အောက်ပါလက္ခဏာရပ်များကို သင်ခံစားနေရပါက ၎င်းတို့ကို လျစ်လျူမရှုဘဲ အလေးအနက်ထား၍ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှု ခံယူရန် အရေးကြီးပါသည် –
- မျက်လုံးထဲတွင် စူးစူးရှရှဖြစ်ခြင်း၊ ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်း။
- မျက်လုံးထဲတွင် သို့မဟုတ် မျက်လုံးဘေးပတ်လည်၌ စေးကပ်ကပ်မျက်ချေးများ ထွက်နေသည်ကို သတိပြုမိခြင်း။
- အလင်းမခံနိုင်ခြင်း (အလင်းစူးခြင်း)။
- မျက်လုံးနီမြန်းခြင်း။
- မျက်လုံးထဲတွင် တစ်ခုခုခံနေသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း။
- ကွန်တက်မှန်ဘီလူး တပ်ဆင်ရန် ခက်ခဲခြင်း။
- အမြင်အာရုံပြဿနာများကြောင့် ညဘက်တွင် ကားမောင်းရန် ခက်ခဲခြင်း။
- မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရသော စူးရှမှုကို ခန္ဓာကိုယ်မှ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် မျက်ရည်များ ထွက်ခြင်း။
- အမြင်အာရုံဝေဝါးခြင်း သို့မဟုတ် မျက်စိညောင်းညာပန်းနွမ်းခြင်း။
သင့်အနေဖြင့် မျက်လုံးနီခြင်း၊ စူးရှခြင်း၊ ညောင်းညာခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း စသည့် လက္ခဏာရပ်များကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခံစားနေရပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အကြံပြုလိုပါသည်။ ၎င်းတို့သည် သင့်မျက်စိဝေဒနာ၏ နောက်ကွယ်က အရင်းအမြစ်အကြောင်းအရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပြီး လိုအပ်ပါက အထူးကုဆရာဝန်ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ပါသည်။
H2: ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းသည် ဆီဥအလွှာ (fatty oils)၊ ရေကြည်အလွှာ (aqueous fluid) နှင့် အကျိအချွဲအလွှာ (mucus) ဟူသော အလွှာသုံးလွှာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပုံမှန်မျက်ရည်အလွှာ (tear film) ကို ပျက်စီးစေသော အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ဤအလွှာသုံးလွှာ ပေါင်းစပ်မှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် မျက်လုံးမျက်နှာပြင်ကို စိုစွတ်၊ ချောမွေ့ပြီး ကြည်လင်နေအောင် ထိန်းသိမ်းပေးပါသည်။ အဆိုပါအလွှာများထဲမှ မည်သည့်အလွှာမဆို လုပ်ဆောင်ချက် ပုံမှန်မဟုတ်တော့ပါက မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
မျက်ရည်အလွှာ လုပ်ဆောင်ချက် ပုံမှန်မဟုတ်ရခြင်းတွင် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်က ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သောရောဂါများ (autoimmune diseases)၊ မျက်ခွံဂလင်းများ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် မျက်စိဓာတ်မတည့်ခြင်း (အလာဂျီ) ဝေဒနာများ အပါအဝင် အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိပါသည်။ အချို့သောသူများသည် မျက်ရည်ထွက်ရှိမှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ရည်အငွေ့ပျံမှု မြင့်တက်ခြင်းတို့ကြောင့် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကို ခံစားရလေ့ရှိပါသည်။
- မျက်ရည်ထွက်ရှိမှု လျော့နည်းခြင်း (Decreased tear production) ရေကြည်အလွှာ (aqueous fluid) ဟုခေါ်သော အရည်မျက်ရည် ထွက်ရှိမှု မလုံလောက်သည့်အခါ မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေကို ဆေးပညာအရ Keratoconjunctivitis sicca ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ မျက်ရည်ထွက်ရှိမှု လျော့နည်းရခြင်း၏ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများမှာ –
- အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာခြင်း
- Sjogren’s syndrome (ရှိုဂရင် ရောဂါစု)၊ မျက်စိဓာတ်မတည့်သည့်ရောဂါ၊ လေးဖက်နာအဆစ်ရောင်ရောဂါ၊ လူးပတ်စ် (Lupus) ရောဂါ၊ အရေပြားတင်းမာခဲခြင်းရောဂါ (Scleroderma)၊ Graft-versus-host ရောဂါ၊ Sarcoidosis ရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာများ သို့မဟုတ် ဗီတာမင်အေ ချို့တဲ့ခြင်း စသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများ
- အလာဂျီပျောက်ဆေးများ (Antihistamines)၊ နှာပိတ်ပျောက်ဆေးများ၊ ဟော်မုန်းအစားထိုးကုထုံးသုံးဆေးများ၊ စိတ်ကျရောဂါပျောက်ဆေးများ၊ သွေးတိုးကျဆေးများ၊ ဝက်ခြံပျောက်ဆေးများ၊ ကိုယ်ဝန်တားဆေးများနှင့် ပါကင်ဆန် (Parkinson’s) ရောဂါအတွက် သုံးသော ဆေးဝါးအချို့
- ကွန်တက်မှန်ဘီလူး အသုံးပြုခြင်း၊ အာရုံကြောထိခိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် လေဆာဖြင့် မျက်စိခွဲစိတ်ခြင်းတို့ကြောင့် မျက်ကြည်လွှာအာရုံကြော အာရုံခံစားနိုင်စွမ်း လျော့နည်းသွားခြင်း (သို့သော် ဤခွဲစိတ်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော လက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ယာယီသာ ဖြစ်တတ်ပါသည်)
- မျက်ရည်အငွေ့ပျံမှု မြင့်တက်ခြင်း (Increased tear evaporation) မျက်ခွံအနားသတ်တွင်ရှိသော Meibomian glands ဟုခေါ်သည့် ဂလင်းငယ်လေးများမှ ထွက်ရှိသော ဆီဥအလွှာသည် ပိတ်ဆို့သွားနိုင်ပါသည်။ Meibomian ဂလင်းများ ပိတ်ဆို့ခြင်းသည် Rosacea (မျက်နှာနီမြန်းခြင်းရောဂါ) သို့မဟုတ် အခြားသော အရေပြားရောဂါရှိသူများတွင် ပိုမိုအဖြစ်များပါသည်။ မျက်ရည်အငွေ့ပျံမှု မြင့်တက်ရခြင်း၏ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများမှာ
- မျက်ခွံနောက်ပိုင်း ရောင်ရမ်းခြင်း (Meibomian ဂလင်း လုပ်ဆောင်ချက် ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း)
- မျက်တောင်ခတ်သည့် အကြိမ်ရေ လျော့နည်းခြင်း (၎င်းသည် ပါကင်ဆန်ရောဂါကဲ့သို့သော ဝေဒနာအချို့တွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သလို၊ စာဖတ်ခြင်း၊ ကားမောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာ အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့ အာရုံစူးစိုက်ရသည့် လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်းလည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်)
- မျက်ခွံအပြင်သို့ လန်ထွက်ခြင်း (Ectropion) နှင့် မျက်ခွံအတွင်းသို့ လိပ်ဝင်ခြင်း (Entropion) ကဲ့သို့သော မျက်ခွံပုံသဏ္ဌာန် မမှန်ကန်မှုများ
- မျက်စိအလာဂျီဖြစ်ခြင်း
- မျက်စိခတ်သော မျက်စဉ်းဆေးများတွင် ပါဝင်သည့် တာရှည်ခံဓာတ်ပစ္စည်းများ
- လေတိုက်ခြင်း၊ မီးခိုးငွေ့ သို့မဟုတ် ခြောက်သွေ့သောလေကဲ့သို့သော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ
- ဗီတာမင်အေ ချို့တဲ့ခြင်း
H2: ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အချက်များ
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ဝေဒနာကို ခံစားရနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားစေသည့် အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိပါသည်။ အဆိုပါ အကြောင်းရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် –
- အသက်အရွယ်။ အသက် ၅၀ ကျော်လာပါက အသက်အရွယ်ကြီးရင့်မှုနှင့်အတူ မျက်ရည်ထွက်ရှိမှု လျော့နည်းသွားတတ်သောကြောင့် ၎င်းအရွယ်များတွင် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ပိုမိုအဖြစ်များပါသည်။
- လိင်အမျိုးအစား။ အမျိုးသမီးများသည် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ဝေဒနာကို ပိုမိုခံစားရလွယ်တတ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်၊ ကိုယ်ဝန်တားဆေးများ အသုံးပြုနေချိန် သို့မဟုတ် သွေးဆုံးချိန်ကဲ့သို့သော ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပေါ်သည့် ကာလများတွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။
- အမြင်အာရုံ ပြုပြင်ခြင်းနည်းလမ်းများ။ ကွန်တက်မှန်ဘီလူး တပ်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံပြုပြင်သည့် ခွဲစိတ်မှု (refractive surgery) ခံယူဖူးသည့် ရာဇဝင်ရှိခြင်းတို့ကလည်း မျက်စိခြောက်သွေ့နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။
- စားသောက်နေထိုင်မှု ပုံစံ။ (အသည်း၊ မုန်လာဥနီနှင့် ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း ကဲ့သို့သော အစားအစာများတွင် ပါဝင်သည့်) ဗီတာမင်အေ သို့မဟုတ် (ငါး၊ သစ်ကြားသီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများတွင် ပါဝင်သည့်) အိုမီဂါသရီး (omega-3) ဖက်တီးအက်ဆစ်ကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များ ချို့တဲ့စွာ စားသောက်ခြင်းသည်လည်း မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း လက္ခဏာများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။
H2: ရောဂါရှာဖွေခြင်း
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် နောက်ကွယ်က အရင်းအမြစ်အကြောင်းအရင်းကို ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုရန်အတွက် သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် နည်းလမ်းများနှင့် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အကဲဖြတ်ခြင်းများသည် သင့်မျက်စိကျန်းမာရေးနှင့် တစ်ကိုယ်ရည်ကျန်းမာရေးအခြေအနေတို့ကို အလုံးစုံ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ နားလည်နိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် အဓိကနည်းလမ်းအချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် –
- မျက်စိတစ်ခုလုံးကို အသေးစိတ်စစ်ဆေးခြင်း (Comprehensive eye exam)။ သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် သင်၏တစ်ကိုယ်ရည်ကျန်းမာရေးနှင့် မျက်စိကျန်းမာရေးရာဇဝင်တို့ကို အသေးစိတ် မေးမြန်းခြင်းအပါအဝင် မျက်စိစစ်ဆေးမှုတစ်ခုလုံးကို စေ့စေ့စပ်စပ် ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ ဤကဲ့သို့ ဘက်စုံအကဲဖြတ်ခြင်းသည် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း၏ အရင်းအမြစ်အကြောင်းအရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုပါသည်။
- မျက်ရည်ပမာဏကို တိုင်းတာခြင်း (Tear volume measurement)။
- Schirmer tear test။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်တွင် အထူးစက္ကူပြားလေးများကို သင့်အောက်မျက်ခွံအောက်၌ ငါးမိနစ်ကြာ ထည့်ထားပါလိမ့်မည်။ ၎င်းနောက် ဆရာဝန်သည် သင့်မျက်ရည်ကြောင့် စိုစွတ်သွားသည့် စက္ကူပမာဏကို တိုင်းတာစစ်ဆေးပါသည်။
- Phenol red thread test။ ဤစမ်းသပ်မှုတွင် pH အပြောင်းအလဲကို သိရှိနိုင်သော ဆိုးဆေးပါသည့် အပ်ချည်ကြိုးမျှင်လေးကို အောက်မျက်ခွံပေါ်တွင် တင်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သင့်မျက်ရည်နှင့် ၁၅ စက္ကန့်ခန့် ထိတွေ့စေပြီးနောက် မျက်ရည်ပမာဏကို သိရှိနိုင်ရန် အဆိုပါကြိုးမျှင်ကို စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ပါသည်။
- မျက်ရည်အရည်အသွေးကို အကဲဖြတ်ခြင်း (Tear quality assessment)။ သင့်မျက်ရည်၏ အရည်အသွေးကို အကဲဖြတ်ရန်အတွက် မျက်စဉ်းဆေးတွင် အထူးဆိုးဆေးများကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုပါသည်။ သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် ဆိုးဆေးစွဲထင်မှုပုံစံများကို သိရှိနိုင်ရန် သင်၏မျက်ကြည်လွှာများကို စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပြီး သင့်မျက်ရည်များ အငွေ့ပျံသည့် နှုန်းထားကိုလည်း တိုင်းတာပါလိမ့်မည်။
- မျက်ရည်၏ တုံ့ပြန်မှုစွမ်းအားကို စစ်ဆေးခြင်း (Tear osmolarity test)။ ဤရောဂါရှာဖွေရေး စမ်းသပ်မှုသည် သင့်မျက်ရည်ထဲတွင် ပါဝင်သော အမှုန်အမွှားများနှင့် ရေဓာတ်ဖွဲ့စည်းပုံ အချိုးအစားကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ရောဂါခံစားနေရသူများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် မျက်ရည်ထဲ၌ ရေဓာတ်ပါဝင်မှု နှုန်းထား ပိုမိုနည်းပါးနေတတ်ပါသည်။
- မျက်ရည်နမူနာကို ဓာတ်ခွဲခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Tear sample analysis)။ ဆရာဝန်သည် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းရောဂါ၏ လက္ခဏာပြဓာတ်ပစ္စည်းများ (ဥပမာ – မက်ထရစ် မက်တလိုပရိုတီးနေးစ်-နိုင်း (matrix metalloproteinase-9) ဓာတ် မြင့်တက်နေခြင်း သို့မဟုတ် လက်တိုဖာရင် (lactoferrin) ဓာတ် လျော့နည်းနေခြင်း စသည်တို့) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန် သင်၏မျက်ရည်နမူနာကို ရယူစစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
ဤစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် သင့်မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ပြင်းထန်မှုအဆင့်ကို သတ်မှတ်ရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပြီး၊ သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်အနေဖြင့် သင့်လိုအပ်ချက်နှင့် ကွက်တိကိုက်ညီမည့် ထိရောက်သော ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ချမှတ်ပေးနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။
H2: ကုသခြင်း
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း လက္ခဏာများသည် တစ်ခါတရံမှသာ ခံစားရသည့် သာမန်နေရထိုင်ရခက်ခဲမှုမျိုးမှသည် စဉ်ဆက်မပြတ် ဖြစ်ပွားနေသည့် ဆိုးရွားသော ပြဿနာများအထိ ရှိနိုင်ပါသည်။ ကုသမှုပုံစံများသည် နောက်ကွယ်က အရင်းအမြစ်အကြောင်းအရင်းနှင့် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုအဆင့်အပေါ် မူတည်ပါသည်။
နောက်ကွယ်က အရင်းအမြစ်အကြောင်းအရင်းကို ကုသခြင်း။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း၏ အရင်းအမြစ်ဇာစ်မြစ်ကို ဖြေရှင်းကုသခြင်းဖြင့် လက္ခဏာများကို သက်သာစေနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အကယ်၍ သင်သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးတစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်ပါက သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် အဆိုပါဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိသော အခြားဆေးဝါးတစ်မျိုးသို့ ပြောင်းလဲသောက်သုံးရန် ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ မျက်ခွံလန်ခြင်း (ectropion) ကဲ့သို့သော မျက်ခွံဆိုင်ရာ ဝေဒနာများအတွက်မူ မျက်စိပုံဖော်ခွဲစိတ်အထူးကုဆရာဝန် (oculoplastic surgeon) ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း။ မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကို ကုသရန်အတွက် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ပါရှိသော ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် –
- မျက်ခွံရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချခြင်း။ မျက်ခွံအနားသတ်တစ်လျှောက် ရောင်ရမ်းခြင်းသည် ဆီဥဂလင်းများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ရောင်ရမ်းမှု လျော့နည်းစေရန်အတွက် ပိုးသတ်ဆေးများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။
- မျက်ကြည်လွှာ ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း။ Cyclosporine သို့မဟုတ် Corticosteroids ပါဝင်သော ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ပါ မျက်စဉ်းဆေးများသည် မျက်ကြည်လွှာရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်ပါသည်။ Corticosteroids ဆေးဝါးများသည် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကြောင့် ရေရှည်အသုံးပြုရန်အတွက် အဆင်မပြေပါ။
- မျက်လုံးထဲထည့်ရသော အစားထိုးပစ္စည်းများ (Eye inserts)။ အသင့်အတင့်မှသည် ပြင်းထန်သော မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း ဝေဒနာများအတွက် Hydroxypropyl cellulose ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းလေးများကို မျက်လုံးထဲတွင် နေ့စဉ်ထည့်သွင်း အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် စိုစွတ်စေမည့် ဓာတ်ပစ္စည်းများကို တဖြည်းဖြည်းချင်း သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လွှတ်ပေးပါသည်။
- လူနာ၏သွေးဖြင့် ဖော်စပ်ထားသော မျက်စဉ်းဆေး (Autologous blood serum drops)။ သင့်ကိုယ်ပိုင်သွေးမှတစ်ဆင့် ပြုလုပ်ဖန်တီးထားသော ဤမျက်စဉ်းဆေးများသည် ပြင်းထန်သော မျက်စိခြောက်သွေ့သည့် လူနာများအတွက် ရွေးချယ်စရာ ကုသမှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
- နှာခေါင်းဖြန်းဆေး။ Varenicline သည် မျက်ရည်ထွက်ရှိမှုကို တိုးမြင့်စေရန်အတွက် FDA (အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန) မှ အသိအမှတ်ပြုထားသော နှာခေါင်းဖြန်းဆေး ဖြစ်ပါသည်။
- မျက်ရည်ထွက်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးသော ဆေးဝါးများ။ Pilocarpine နှင့် Cevimeline ကဲ့သို့သော Cholinergic ဆေးဝါးများသည် မျက်ရည်ထွက်ရှိမှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး ၎င်းတို့ကို သောက်ဆေး၊ ဂျယ်လ် (gels) သို့မဟုတ် မျက်စဉ်းဆေးပုံစံများဖြင့် ရရှိနိုင်ပါသည်။ ချွေးထွက်များခြင်းသည် ဤဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကို ကုသရန်အတွက် လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် –
- အထူးကွန်တက်မှန်ဘီလူးများ။ Scleral lenses သို့မဟုတ် Bandage lenses များသည် မျက်လုံးမျက်နှာပြင်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြီး စိုစွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းပေးပါသည်။
- ဆီဥဂလင်းများ ပိတ်ဆို့မှုကို ဖယ်ရှားခြင်း။ ရေနွေးဝတ်ဖြင့် ကပ်ပေးခြင်း၊ မျက်လုံးအုပ်မျက်နှာဖုံး (eye masks) များ အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် အပူလှိုင်းသုံး ကိရိယာများ (thermal pulsation devices) အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပိတ်ဆို့နေသော ဆီဥဂလင်းများကို ပွင့်သွားအောင် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
- မျက်ရည်ပြွန်ကို ပိတ်ခြင်း။ မျက်ရည်ပြွန်များကို အနည်းငယ် သို့မဟုတ် လုံးဝပိတ်လိုက်ခြင်းဖြင့် မျက်ရည်များ အပြင်သို့ မြန်မြန်စီးဆင်းသွားခြင်းကို တားဆီးပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းအတွက် ဆီလီကွန်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မျက်ရည်ပြွန်ပလပ်ငယ်လေးများ (silicone punctal plugs) သို့မဟုတ် အပူဖြင့် တို့ခြင်း (thermal cautery) နည်းလမ်းတို့ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
- အလင်းလှိုင်းကုထုံးနှင့် မျက်ခွံနှိပ်နယ်ခြင်း။ ပြင်းအားမြင့် အလင်းလှိုင်းကုထုံး (Intense-pulsed light therapy) ပြုလုပ်ပြီးနောက် မျက်ခွံကို နှိပ်နယ်ပေးခြင်းသည် ပြင်းထန်သော မျက်စိခြောက်သွေ့ဝေဒနာ ခံစားရသူများအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
မိမိဘာသာ ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်ခြင်း။ မိမိဘာသာ ဂရုစိုက်မှုဖြင့် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် မျက်ခွံကို မကြာခဏ ဆေးကြောပေးခြင်းနှင့် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ အလွယ်တကူ ဝယ်ယူနိုင်သော သဘာဝမျက်ရည်တုများ၊ ဂျယ်လ်များ သို့မဟုတ် မျက်စိလိမ်းဆေးများ (ointments) ကို အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ဤထုတ်ကုန်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် တာရှည်ခံဓာတ်ပစ္စည်း ပါဝင်မှုနှင့် မပါဝင်မှု၊ မျက်စဉ်းအရည်နှင့် လိမ်းဆေး ကွဲပြားမှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်ပြီး၊ မျက်လုံးနီမြန်းခြင်းကို လျှော့ချပေးသည့် မျက်စဉ်းဆေးများကိုမူ ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။
ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် မျက်ခွံဆေးကြောနည်းလမ်းများ။ မျက်ခွံရောင်ရမ်းခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် မျက်ခွံစပ်ရောင်ခြင်း (blepharitis) ကဲ့သို့သော ဝေဒနာများအတွက် အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည် –
- သန့်ရှင်းသောမျက်နှာသုတ်ပုဝါကို ရေနွေးစိမ်၍ ညှစ်ပြီး သင့်မျက်လုံးပေါ်တွင် ငါးမိနစ်ခန့် တင်ထားပေးပါ။
- အဆိုပါ ပုဝါလေးဖြင့် သင့်မျက်တောင်အခြေများ အပါအဝင် မျက်ခွံပေါ်ကို ညင်သာစွာ ပွတ်တိုက်ပေးပါ။
- ပြင်းအားပျော့သော ဆပ်ပြာ (ဥပမာ – ကလေးခေါင်းလျှော်ရည်) ကို သင့်မျက်ခွံပေါ်တွင် အသုံးပြု၍ မျက်တောင်အခြေနားတစ်ဝိုက်ကို ညင်သာစွာ နှိပ်နယ်ပေးပါ။ ၎င်းနောက် ရေဖြင့် စင်ကြယ်အောင် ပြန်လည်ဆေးကြောပါ။
အစားထိုး ဆေးပညာဆိုင်ရာ ကုထုံးများ။ ထပ်မံလေ့လာသုတေသနပြုရန် လိုအပ်နေသေးသော်လည်း အချို့သော အစားထိုးကုထုံးနည်းလမ်းများသည် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း လက္ခဏာများကို သက်သာစေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည် –
- ကြက်ဆူဆီပါဝင်သော မျက်စဉ်းဆေးများ။ ဤမျက်စဉ်းဆေးများသည် မျက်ရည်အငွေ့ပျံမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာများကို သက်သာကောင်းမွန်စေနိုင်ပါသည်။
- ဖက်တီးအက်ဆစ်များ။ အိုမီဂါသရီး (Omega-3) အားဆေးများနှင့် ပိုက်ဆံလျှော်စေ့ (flaxseed)၊ ဆယ်လ်မွန်ငါး၊ ဆာဒင်းငါး ကဲ့သို့သော ဤဖက်တီးအက်ဆစ် ကြွယ်ဝသည့် အစားအစာများကို စားသုံးခြင်းက ဝေဒနာကို သက်သာစေနိုင်ပါသည်။
- အပ်စိုက်ကုသခြင်း။ အချို့သောသူများသည် အပ်စိုက်ကုထုံး ခံယူပြီးနောက် မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း လက္ခဏာများ သက်သာကောင်းမွန်လာကြောင်း ပြောဆိုကြပါသည်။ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကောင်းကျိုးများနှင့် စွန့်စားရမှုများကို သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
