မျက်ကြည်လွှာကင်ဆာ

H2: ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ရက်တီနိုဘလက်စတိုးမားကင်ဆာ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် –

မျက်စိကို စစ်ဆေးခြင်း: ဆရာဝန်သည် ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် မျက်စိကို စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။

ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးခြင်း: ရက်တီနိုဘလက်စတိုးမားကင်ဆာသည် မျက်လုံးအနီးတစ်ဝိုက်ရှိ အခြားသော တည်ဆောက်ပုံများဆီသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိ ကြည့်ရှုရန် ဖြစ်သည်။ သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI) ရိုက်ခြင်းနှင့် အာထရာဆောင်း (Ultrasound) စစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြင့် မျက်လုံး၏ ပိုမိုအသေးစိတ်သော ပုံရိပ်များကို ဖန်တီးပေးပါသည်။

ခါးဆစ်ရိုးအတွင်းမှ အရည်ထုတ်ယူစစ်ဆေးခြင်း (Spinal tap): ခါးဆစ်ရိုးအတွင်းရှိ အရည်ထဲတွင် ကင်ဆာဆဲလ်များ ရောက်ရှိနေခြင်း ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ရိုးတွင်းခြင်ဆီ အသားစယူစစ်ဆေးခြင်း (Bone marrow biopsy): ကင်ဆာသည် အရိုးများနှင့် ရိုးတွင်းခြင်ဆီများဆီသို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ အတည်ပြုနိုင်ရန် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

H2: ကုသခြင်း

ရက်တီနိုဘလက်စတိုးမားကင်ဆာကို ကုသရာတွင် ကင်ဆာကျိတ်၏ အရွယ်အစား၊ တည်နေရာနှင့် ကင်ဆာသည် မျက်လုံး၏ အခြားသော တည်ဆောက်ပုံများဆီသို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိအပေါ် မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်ပါသည်။ ထို့ပြင် မိဘများ၏ ကုသမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်မှုနှင့် ကလေးငယ်၏ ယေဘုယျကျန်းမာရေးအခြေအနေတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါသည်။

ဓာတုကုထုံးဖြင့် ကုသခြင်း (Chemotherapy)

ဓာတုကုထုံးသည် ရက်တီနိုဘလက်စတိုးမား ကင်ဆာဆဲလ်များကို သေစေနိုင်သော ဆေးဝါးများကို အသုံးပြု၍ ကုသခြင်းဖြစ်သည်။

• သွေးပြန်ကြောအတွင်း ဆေးသွင်းခြင်း (Intravenous chemotherapy): ဆေးကို သွေးကြောအတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်သွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
• သွေးလွှတ်ကြောအတွင်း ဆေးသွင်းခြင်း (Intra–arterial chemotherapy): မျက်လုံးသို့ သွေးထောက်ပံ့ပေးသော သွေးလွှတ်ကြောအတွင်းရှိ ပြွန်ငယ် (Catheter) မှတစ်ဆင့် ကင်ဆာကျိတ်ဆီသို့ ဆေးဝါးများကို တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
• မျက်လုံးအတွင်းသို့ ဆေးတိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းခြင်း (Chemotherapy injected directly into the eye): ဆေးကို ကုသမှုလိုအပ်သော မျက်လုံးထဲသို့ တိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း (Radiation therapy)

ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် အိပ်စရေး (X-rays) နှင့် ပရိုတွန် (Protons) ကဲ့သို့သော စွမ်းအားမြင့် စွမ်းအင်များကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းကို ရက်တီနိုဘလက်စတိုးမား ကုသရန်အတွက် ကင်ဆာကျိတ်ရှိရာနေရာသို့ တိုက်ရိုက်ကပ်၍ ကုသခြင်း (Plaque radiotherapy သို့မဟုတ် Brachytherapy) သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှနေ၍ ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေးခြင်း (External beam radiation) နည်းလမ်းတို့ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

လေဆာဖြင့် ကုသခြင်း (Laser therapy / Transpupillary thermotherapy) ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန်အတွက် ကင်ဆာကျိတ်ပေါ်သို့ အပူပေးလေဆာကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။

အအေးပေး၍ ကုသခြင်း (Cold treatment / Cryotherapy)

နိုက်ထရိုဂျင်အရည် (Liquid nitrogen) ကဲ့သို့သော အလွန်အေးမြသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းကို အသုံးပြု၍ ကင်ဆာဆဲလ်များကို အေးခဲစေလိုက်၊ ပြန်အရည်ပျော်စေလိုက်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ကာ သေဆုံးသွားစေသည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

မျက်လုံးထုတ်ပယ်ခြင်း ခွဲစိတ်မှု (Eye removal surgery) ကင်ဆာကျိတ်သည် အလွန်ကြီးမားနေပြီး အခြားကုသမှုနည်းလမ်းများဖြင့် မသက်သာသည့်အခါတွင် ဤခွဲစိတ်မှုကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့ပြင် ကင်ဆာဆဲလ်များ ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားနေရာများသို့ ပျံ့နှံ့မသွားစေရန်အတွက်လည်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည် –

• မျက်လုံးတစ်လုံးလုံး ထုတ်ခြင်း (Enucleation): ထိခိုက်နေသော မျက်လုံးအိမ်တစ်ခုလုံးနှင့်အတူ အမြင်အာရုံကြော (Optic nerves) များကိုပါ ဖြတ်တောက်ထုတ်ယူခြင်း ဖြစ်သည်။
• မျက်လုံးအတု အစားထိုးခြင်း (Eye implant): မျက်လုံးထုတ်ပြီးနောက် မျက်လုံးအိမ်ကွက်လပ်အတွင်းသို့ အထူးပြုလုပ်ထားသော ဘောလုံးငယ်တစ်ခု ထည့်သွင်းပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
• မျက်လုံးတု တပ်ဆင်ခြင်း (Fitting an artificial eye): အစားထိုးထားသော မျက်လုံးအိမ် (Eye implant) ၏ အပေါ်ဘက်နှင့် မျက်ခွံ၏ အတွင်းဘက်တွင် စိတ်ကြိုက်ပုံဖော်ပြုလုပ်ထားသော မျက်လုံးတု (Artificial eye) ကို ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသမှုကြောင့် ကျန်ရှိနေသော အခြားမျက်လုံးတစ်ဖက်၏ အမြင်အာရုံကို ထိခိုက်နိုင်သော်လည်း ကလေးငယ်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နေထိုင်သွားနိုင်ပါသည်။ မျက်လုံးကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အထူးမျက်မှန်များ (ခွဲမထွက်နိုင်သော မျက်မှန် သို့မဟုတ် အားကစားလုပ်ရာတွင် တပ်ဆင်သည့် မျက်မှန်များ) ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition