အာရုံကြောကိုဖုံးအုပ်ထားသောဆဲလ်များမှ ဖြစ်ပေါ်သောကင်ဆာမဟုတ်သောအကျိတ်

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

ရွှမ်နိုးမားများသည် တဖြည်းဖြည်းချင်းသာ ကြီးထွားလေ့ရှိသောကြောင့် ရောဂါပိုးကို မရှာဖွေတွေ့ရှိမီ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်ပါသည်။ အချို့သောအခြေအနေများတွင် အခြားသော ကျန်းမာရေးအကြောင်းအရင်းတစ်ခုခုအတွက် ရိုက်ကူးထားသည့် ပုံရိပ်ဖော်စမ်းသပ်မှု ရလဒ်များကို ဆန်းစစ်နေစဉ်အတွင်း မတော်တဆ ရှာဖွေတွေ့ရှိတတ်သည်။

အကယ်၍ လူနာသည် ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားနေရပါက ဆရာဝန်သည် ပုံရိပ်ဖော်စမ်းသပ်မှုများနှင့် အောက်ပါကဲ့သို့သော အခြားရောဂါရှာဖွေရေး စမ်းသပ်မှုများကို ညွှန်ကြားရန် အလားအလာ အလွန်များပါသည်။

• ကိုယ်ခန္ဓာစမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူက ရွှမ်နိုးမားရောဂါကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်အတွက် ရောဂါအရေးအကြောင်းများနှင့် လက္ခဏာများကို ဆွေးနွေးခြင်း၊ မိသားစုနှင့် တစ်ကိုယ်ရေ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝင်များကို ဆန်းစစ်ခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ လိုအပ်လေ့ရှိသည်။
• သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI)။ ၎င်းသည် ရွှမ်နိုးမားများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် အသုံးပြုမှုအများဆုံး ပုံရိပ်ဖော်စမ်းသပ်မှု ဖြစ်သည်။ အမ်အာရ်အိုင် (MRI) သည် နာကျင်မှုမရှိသော စမ်းသပ်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများနှင့် တည်ဆောက်ပုံများ၏ ပြည့်စုံသော ပုံရိပ်များကို ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ပြင်းထန်သော သံလိုက်ဓာတ်၊ ရေဒီယိုလှိုင်းများနှင့် ကွန်ပျူတာတို့ကို အသုံးပြုသည်။
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT)။ စီတီစကင် (CT scan) သည် အိတ်စရေး (X-rays) များနှင့် ကွန်ပျူတာများကို အသုံးပြု၍ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ တည်ဆောက်ပုံများ၏ ပုံရိပ်များကို ထုတ်လုပ်ပေးသည်။ ကွန်ပျူတာသည် ဤဓာတ်ပုံများကို အသုံးပြု၍ အကျိတ်ကြီးထွားမှု၏ တိကျသော ပုံရိပ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးသောကြောင့် ဆရာဝန်အနေဖြင့် ၎င်းက လူနာများအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိနေသည်ကို ဆန်းစစ်နိုင်သည်။
• အာထရာဆောင်း (Ultrasound)။ ဆရာဝန်များသည် အရေပြားအောက်တွင်ရှိသော ရွှမ်နိုးမားများကို ရှာဖွေရန် အာထရာဆောင်းကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ သို့မဟုတ် အခြားသော ပျော့ပျောင်းသည့် တစ်သျှူးများ၏ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ပုံရိပ်များ သို့မဟုတ် ဖလင်များကို ဖန်တီးရန် ကြိမ်နှုန်းမြင့် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြုသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပုံရိပ်ဖော်နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
• ကြွက်သားလျှပ်စစ်ဓာတ်မှန်စစ်ဆေးခြင်း (Electromyogram – EMG)။ ဤစမ်းသပ်မှုသည် လူနာများက ကြွက်သားများကို လှုပ်ရှားရန် ကြိုးစားနေစဉ်အတွင်း ကြွက်သားများမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပေးသည်။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတွင်း သေးငယ်သော အပ်လေးများကို ကြွက်သားများထဲသို့ ထိုးသွင်းပြီး ကြွက်သားလျှပ်စစ်ဓာတ်မှန်စက်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်သည်။
• အာရုံကြောလျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု စစ်ဆေးခြင်း (Nerve conduction study)။ ၎င်းသည် အာရုံကြောများက ကြွက်သားများထံသို့ လျှပ်စစ်သဝဏ်လွှာများ ပေးပို့သည့် အရှိန်နှုန်းကို ဆန်းစစ်ပေးသည်။ ဤစမ်းသပ်မှုကို ပုံမှန်အားဖြင့် အီးအမ်ဂျီ (EMG) နှင့်တွဲ၍ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။
• အကျိတ်အသားစယူ စစ်ဆေးခြင်း (Tumor biopsy)။ အကျိတ်သည် ရွှမ်နိုးမား ဟုတ်မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ရန် အသားစယူခြင်းကိုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ အကျိတ်၏ အရွယ်အစားနှင့် တည်နေရာပေါ်မူတည်၍ အသားစယူရန်အတွက် ထုံဆေး သို့မဟုတ် မေ့ဆေး လိုအပ်နိုင်သည်။ စမ်းသပ်မှုအတွင်း အကျိတ်မှ သေးငယ်သော နမူနာတစ်ခုကို ထုတ်ယူရန် အပ်တစ်ချောင်းကို အသုံးပြုသည်။ ရောဂါဗေဒပညာရှင် (Pathologist) က နမူနာမှ ဆဲလ်များကို အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းအောက်တွင် စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပြီး အကျိတ်အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ရန် အခြားစမ်းသပ်မှုများကို လုပ်ဆောင်လိမ့်မည်။
• အာရုံကြောအသားစယူ စစ်ဆေးခြင်း (Nerve biopsy)။ လူနာတွင် တဖြည်းဖြည်းဆိုးရွားလာသော ပတ်ဝန်းကျင်အာရုံကြောရောဂါ (Progressive peripheral neuropathy) သို့မဟုတ် အာရုံကြောအကျိတ်များနှင့် ဆင်တူသည့် အာရုံကြောရောင်ရမ်းခြင်းကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုး ရှိနေသည့်အခါ အာရုံကြောအသားစယူခြင်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

ရွှမ်နိုးမားအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများစွာ ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အကျိတ်ကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း၊ ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ကုထုံးများ ပါဝင်နိုင်သည်။ အကောင်းဆုံး ကုသမှုအစီအစဉ်ကို အကျိတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ မည်သည့်နေရာတွင် တည်ရှိနေသလဲနှင့် ၎င်းသည် မည်မျှမြန်မြန် တိုးပွားနေသလဲ ဆိုသည့်အချက်ပေါ်မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်သည်။

• စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် စောင့်ဆိုင်းကြည့်ရှုခြင်း (Observation or watch-and-wait)။ အကယ်၍ အကျိတ်သည် ကင်ဆာမဟုတ်ပါက၊ တဖြည်းဖြည်းချင်းသာ ကြီးထွားနေပြီး ရောဂါလက္ခဏာ လုံးဝမရှိလျှင် သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာရှိလျှင် ဆရာဝန်က ၎င်းကို ချက်ချင်းကုသမှုပေးမည့်အစား အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ပုံမှန်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် အကျိတ်ကြီးထွားလာခြင်း ရှိမရှိ သိရှိနိုင်ရန် လအနည်းငယ်လျှင်တစ်ကြိမ် စီတီစကင် သို့မဟုတ် အမ်အာရ်အိုင် ရိုက်ခြင်းတို့သည် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းသည် ပိုမိုကြီးထွားလာပြီး နောက်ဆက်တွဲ လက္ခဏာများ ပြသလာပါက ဆေးဝါးကုသမှု ခံယူရန် ညွှန်ကြားလိမ့်မည်။
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း။ အကယ်၍ အကျိတ်သည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာပါက သို့မဟုတ် အခြားသော အခက်အခဲများကို ဖြစ်စေပါက ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ ရွှမ်နိုးမားခွဲစိတ်မှုအတွင်း မေ့ဆေးကို အသုံးပြုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်မှာ အကျိတ်တစ်ခုလုံးကို အမြစ်ပြတ် ဖယ်ရှားရန်ဖြစ်သော်လည်း ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကိုသာ ဖယ်ရှားနိုင်သည့် အခြေအနေမျိုးလည်း ရှိနိုင်သည်။ ရွှမ်နိုးမားများသည် အာရုံကြောကို ဝန်းရံထားသော အမြှေးပါးအတွင်း စတင်ဖြစ်ပွားသောကြောင့် ခွဲစိတ်မှုကို ပုံမှန်အားဖြင့် မည်သည့်အာရုံကြော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမျှ မရှိစေဘဲ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ အကျိတ်ကို ခွဲစိတ်မှုဖြင့် အောင်မြင်စွာ ဖယ်ရှားပြီးနောက်တွင်ပင် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည်။ ဗက်စတီဗျူလာ ရွှမ်နိုးမားများအတွက် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ခြင်းသည် အကြားအာရုံ ဆုံးရှုံးခြင်းကို မကြာခဏ ဖြစ်စေတတ်သည်။
• ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း (Radiation therapy)။ ဤနည်းလမ်းကို ခွဲစိတ်ကုသခြင်းနှင့် တွဲဖက်၍ အသုံးပြုရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးကို အကျိတ်ကြီးထွားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို သက်သာစေရန် အသုံးပြုသည်။
• စတီရီယိုတက်တစ် ရေဒီယိုခွဲစိတ်မှုစနစ် (Stereotactic radiosurgery)။ ကင်ဆာကျိတ်များကို သေစေရန်အတွက် စတီရီယိုတက်တစ် ရေဒီယိုခွဲစိတ်မှုစနစ် (SRS) သည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ခွဲစိတ်ဓားရာပေးရန် မလိုဘဲ အကျိတ်ဆီသို့ ဓာတ်ရောင်ခြည်များကို တိကျစွာ ပေးပို့နိုင်ရန် ဂရုတစိုက် ပစ်မှတ်ထားထားသော ဓာတ်ရောင်ခြည်လှိုင်း အများအပြားကို အသုံးပြုသည်။ အကယ်၍ အကျိတ်သည် အရေးကြီးသော သွေးကြောများ သို့မဟုတ် အာရုံကြောများနှင့် နီးကပ်နေပါက ဆရာဝန်သည် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ရှောင်ရှားရန်နှင့် ကျန်းမာသောတစ်သျှူးများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ခွဲစိတ်မှုအစား SRS စနစ်ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition