ကျောရိုးစောင်းသည့်ရောဂါ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် ဆရာဝန်သည် ကလေး၏ ပြည့်စုံသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝင်ကို သိရှိရန် လိုအပ်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ရပါလိမ့်မည်။ ဆရာဝန်သည် ကျောရိုး၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် လှုပ်ရှားမှုကို စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပြီး ကြွက်သားသန်မာမှု၊ အာရုံခံစားနိုင်စွမ်းနှင့် တုံ့ပြန်မှုဆိုင်ရာအာရုံတို့ကို စစ်ဆေးရန် အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုများ

ကျောရိုးကောက်ခြင်း၏ ပြင်းထန်မှုကို မြင်တွေ့နိုင်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည့်အတွက် စကိုလီယိုးစစ် ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုရန် အဓိကအားဖြင့် အိတ်စရေး (X-rays) ရိုက်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ ဓာတ်ရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့မှုကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန်အတွက် ဆရာဝန်က အာထရာဆောင်းရိုက်ရန် သို့မဟုတ် ကျောရိုး၏ 3D မော်ဒယ်ကို ဖန်တီးပေးသည့် ပုံရိပ်ဖော်စနစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ အထက်ပါနည်းလမ်းများအပြင်၊ အထက်ပါစမ်းသပ်မှုများဖြင့် မမြင်တွေ့နိုင်သော ကျောရိုးရိုးတွင်းခြင်ဆီ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားပြဿနာများ ရှိနေသည်ဟု ဆရာဝန်က သံသယရှိပါက သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI) ရိုက်ရန်လည်း အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

စကိုလီယိုးစစ် ကုသခြင်းအကြောင်း ပြောသည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့အနက် အများစုသည် ခွဲစိတ်ကုသခြင်းကိုသာ ရွေးချယ်စရာ တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းအဖြစ် ယူဆလေ့ရှိကြသည်။ သို့သော်လည်း အမြဲတမ်း ထိုသို့မဟုတ်ပါ။ ဤရောဂါနှင့်ပတ်သက်၍ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသည့်အခါ အထူးကုဆရာဝန်သည် ကျောရိုးစောင်းခြင်း၏ ပြင်းထန်မှုကို ရောဂါရှာဖွေဆန်းစစ်ရန်အတွက် လူနာအား ကျောရိုးအိတ်စရေးရိုက်ရန် အကြံပြုပါလိမ့်မည်။ ကျောရိုး၏ သွေဖည်မှုဒီဂရီပမာဏကို သိရှိနိုင်ရန် ကိုယ်ခန္ဓာစမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အာရုံကြောစနစ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်ပါသည်။ ထို့နောက် အတွေ့အကြုံရှိသော အထူးကုဆရာဝန်က လူနာတစ်ဦးစီအတွက် သင့်တော်သော ကုသမှုနည်းလမ်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးပါလိမ့်မည်။

ဤရောဂါအခြေအနေကို ကုသရာတွင် ခွဲစိတ်မှုသည် အလွန်ထိရောက်မှုရှိသော်လည်း စကိုလီယိုးစစ်သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းအလိုအလျောက် ပြန်လည်ကောင်းမွန်သွားတတ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် သင့်ဆရာဝန်သည် ရောဂါလက္ခဏာ စတင်ထင်ရှားလာသည့်အချိန်မှစ၍ အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပါလိမ့်မည်။ ၎င်းတို့သည် အခြေခံစံနှုန်းတစ်ခု သတ်မှတ်ရန် ကျောရိုး၏ စောင်းကောက်မှုကို တိုင်းတာမည်ဖြစ်ပြီး ရောဂါအခြေအနေ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာသလား သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာသလား ဆိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ဤတိုင်းတာချက်ကို အသုံးပြုပါလိမ့်မည်။

အကယ်၍ ရောဂါအခြေအနေကို စောစီးစွာ သိရှိပါက စကိုလီယိုးစစ် ပိုမိုဆိုးရွားမလာစေရန် ကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ ကုသမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြား (Back brace) ကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြားသည် ဖြစ်ပွားပြီးသား ကျောရိုးစောင်းကောက်မှုကိုတော့ ပြန်လည်ဖြောင့်စင်အောင် ကုသပေးနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။

ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြားများ (Braces)

စကိုလီယိုးစစ် အပျော့စား သို့မဟုတ် အသင့်အတင့်အဆင့်ရှိသော လူနာများ သို့မဟုတ် ကျောရိုးစောင်းမှု ကိုးရိုးကားယားဖြစ်နှုန်းမှာ ၂၅ ဒီဂရီမှ ၄၅ ဒီဂရီဝန်းကျင်ခန့် ရှိသောလူနာများအတွက် စောင်းကောက်မှု ပိုမိုဆိုးရွားမလာစေရန် ထိန်းချုပ်ရန် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်လုပ်ထားသည့် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် တစ်သားတည်းကျသော ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြားကို ဝတ်ဆင်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြားသည် စောင်းကောက်မှု တိုးပွားလာခြင်းကို ကာကွယ်ရာတွင် ထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် တစ်နေ့လျှင် ၂၀ နာရီခန့် အဆက်မပြတ် ဝတ်ဆင်ထားသင့်သည်။ ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြားဖြင့် ကုသမှုစတင်ပြီးနောက် ကျောရိုးစောင်းကောက်မှုကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြား၏ ထောင့်ချိုးကို ပုံမှန်ချိန်ညှိရန်အတွက် နောက်ဆက်တွဲရက်ချိန်းများ ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် စကိုလီယိုးစစ် ကျောရိုးထိန်းကျပ်ပြားကို ကျောရိုးရိုးတွင်းခြင်ဆီ ကြီးထွားမှု ရပ်တန့်သွားသည့်အချိန်အထိ ဝတ်ဆင်ထားရမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျောရိုးစောင်းမှု ထပ်မံလွဲချော်မသွားစေရန် သေချာစေဖို့ ဖြစ်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း

ပြင်းထန်သော စကိုလီယိုးစစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာတတ်သဖြင့် သင့်ဆရာဝန်သည် ကျောရိုးကောက်မှုကို ပြန်လည်ဖြောင့်စင်စေရန်နှင့် ပိုမိုဆိုးရွားမလာအောင် တားဆီးရန် စကိုလီယိုးစစ် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

• ကျောရိုးဆစ်များကို ကြိုးဖြင့်ထိန်းညှိခြင်း (Vertebral Body Tethering)။ လက်ရှိတွင် ကလေးများ၌ ဖြစ်ပွားသော စကိုလီယိုးစစ်ကို ကုသရန်အတွက် အရိုးချင်းဆက်စပ်မှုမရှိသော စနစ် (Fusion-less system) နှင့်အတူ ကြီးထွားမှုထိန်းညှိခြင်း နည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ ပြုလုပ်သော အရှေ့ပိုင်းကျောရိုးဆစ်များကို ကြိုးဖြင့်ထိန်းညှိခြင်း ခွဲစိတ်မှု (Anterior Vertebral Body Tethering Procedure – AVBT) ဟုခေါ်သည့် ကျောရိုးခွဲစိတ်မှုနည်းလမ်းသစ်တစ်ခု ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ဤခွဲစိတ်မှုနည်းလမ်းဖြင့် ကျောရိုးသည် ပိုမိုကျန်းမာသော လမ်းကြောင်းအတိုင်း ကြီးထွားလာနိုင်သည်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ကျောရိုးစောင်းကောက်မှုများကို ချိန်ညှိရန် ခိုင်ခံ့ပြီး ကွေးညွတ်လွယ်သော ကြိုး/ပေါ်လီမာ (Polyethylene-terephthalate) ကို အသုံးပြုပါလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် လူနာသည် ကျောပြင်ရှိ တစ်သျှူးများပေါ်တွင် ဒဏ်ရာအနာတရ ဖြစ်ပေါ်မှု အလွန်နည်းပါးသောကြောင့် ပြန်လည်သက်သာရန် အချိန်ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။ လူနာအများစုသည် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပြီး ၆ ပတ်မှ ၈ ပတ်အတွင်း အားကစားများ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
• ဆွဲဆန့်၍ရသော ကျောရိုးထိန်းချောင်း (Expanding rod)။ ပြင်းထန်သော စကိုလီယိုးစစ် ရောဂါလက္ခဏာပြနေပြီး ဆက်လက်ကြီးထွားဆဲဖြစ်သော ကလေးတွင် ကျောရိုးတိုင်၌ ထိန်းချောင်းများကို ချိတ်ဆက်တပ်ဆင်သည့် ကြီးထွားမှုထိန်းစနစ်ခွဲစိတ်မှုကို အသုံးပြုသည်။ ၆ လမှ ၁၂ လလျှင်တစ်ကြိမ် ကလေး၏ ကြီးထွားမှုနှင့်အညီ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန် အခြားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုဖြင့် ထိန်းချောင်းများကို ဆွဲဆန့်ရှည်ထုတ်ပေးသည်။ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် ကျောရိုးစောင်းကောက်မှု ပိုမိုဆိုးရွားမလာစေရန်နှင့် ကလေး၏ တစ်ကိုယ်ရေကျန်းမာရေးတစ်ခုလုံးကို ဆိုးရွားစွာ မထိခိုက်စေရန် တားဆီးပေးသည်။
• ကျောရိုးဆစ်များ တစ်သားတည်းဖြစ်အောင် စပ်ခြင်း (Spinal fusion)။ ဤအရိုးစပ်ခွဲစိတ်မှုနည်းလမ်းကို လူနာ၏ ကြီးထွားမှု ရပ်တန့်သွားသည့်အခါတွင် အသုံးပြုသည်။ ကြီးထွားမှုထိန်းစနစ်ခွဲစိတ်မှု ခံယူထားဖူးသော လူနာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်နှောင်းပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသောအခါ ကျောရိုးဆစ်စပ်ခြင်း ခွဲစိတ်မှုကို ခံယူကြရသည်။ ဤခွဲစိတ်မှုတွင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကပ်လျက်ရှိသော ကျောရိုးဆစ်နှစ်ခု သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုသော ကျောရိုးဆစ်များကို တစ်သားတည်းဖြစ်အောင် စပ်ပေးပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတို့သည် ခိုင်မာသော အရိုးတစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဤကုသမှု၏ အားနည်းချက်မှာ လူနာများတွင် ကျောပြင်လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လျော့နည်းစေခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက ခွဲစိတ်မှုဆိုင်ရာ မြှင့်တင်မှုများကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် ကျောရိုးတစ်လျှောက် ဆစ်စပ်ရမည့် အရေအတွက်ကို လျှော့ချပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် လူနာ၏ လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်စွမ်းကို ပိုမိုတိုးတက်စေခဲ့သည်။

Doctors who treat this condition