ခြေချောင်းကျိုးခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

ခြေချောင်းကျိုးခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင် မိမိရရှိထားသော ဒဏ်ရာများနှင့် ခံစားနေရသည့် လက္ခဏာများကို ဆရာဝန်အား တတ်နိုင်သမျှ အသေးစိတ် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြောပြခြင်းဖြင့် စတင်ရပါမည်။ ဒဏ်ရာရရှိထားသော နေရာပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရေပြားတွင် ပြတ်ရှရာ ရှိ/မရှိ၊ ခြေချောင်းဆီသို့ သွေးလှည့်ပတ်မှုနှင့် အာရုံကြောအချက်ပြစနစ်များ ပုံမှန်ရောက်ရှိနေခြင်း ရှိ/မရှိ သေချာစေရန်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ခြေချောင်းများပေါ်တွင် နာကျင်နေသည့် အမှတ်နေရာများကိုလည်း ရှာဖွေစစ်ဆေးမည် ဖြစ်သည်။

ရောဂါရှာဖွေမှုကို သေချာစေရန်အတွက် ဆရာဝန်က ဒဏ်ရာရထားသော ခြေချောင်းကို အိတ်စရေး (X-ray) ရိုက်ရန် ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ အရိုးကျိုးသည့် အတိုင်းအတာပမာဏကို သိရှိနိုင်ရန် ထောင့်ပေါင်းစုံမှ ပုံရိပ်များကို ရယူရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ အိတ်စရေးမှ ရရှိသော အချက်အလက်များသည် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်ခြင်း ရှိ/မရှိ ဆုံးဖြတ်ရာတွင်လည်း အထောက်အကူပြုမည် ဖြစ်သည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

• ဆေးဝါးများ (Medications): အလွန်အမင်း နာကျင်နေပါက ခြေချောင်းကျိုးခြင်း၏ ဝေဒနာကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ပါရှိသော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို သုံးစွဲရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ဖြစ်ပွားမှုအများစုတွင် နာကျင်မှုကို အိုင်ဗျူပရိုဖန် (Ibuprofen)၊ နာပရောက်ဆင် ဆိုဒီယမ် (Naproxen sodium) သို့မဟုတ် ပါရာစီတမော (Acetaminophen) ကဲ့သို့သော ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ ဝယ်ယူနိုင်သည့် ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။
• အရိုးပြန်တွန်းသွင်းခြင်း (Reduction): ကျိုးသွားသောအရိုးကို နေရာမှန်ပြန်ရောက်စေရန် အရိုးပြန်တွန်းသွင်းခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ခြေချောင်းကို ရေခဲဖြင့်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ထုံဆေးထိုး၍ဖြစ်စေ ထုံသွားအောင် ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ ဤအဆင့်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် အရေပြားကို ခွဲစိတ်ဓားဖြင့် လှီးဖြတ်ခြင်းမရှိဘဲ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
• ခြေချောင်းကို မလှုပ်ရှားအောင် ထိန်းထားခြင်း (Keeping the toe from moving): နာကျင်ခြင်းနှင့် ရောင်ရမ်းခြင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် အထူးသဖြင့် ဒဏ်ရာရပြီး ပထမဆုံး နှစ်ရက်အတွင်း ခြေထောက်ကို တတ်နိုင်သမျှ မြှင့်ထားပေးပါ။ ကျိုးသွားသော အရိုးအစွန်းများ ပြန်လည်စေ့စပ်ပြီး အနာကျက်စေရန်အတွက် ကျိုးနေသောအရိုး လှုပ်ရှားမှုကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ အောက်ပါနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်-
  • Buddy taping (အကောင်းခြေချောင်းနှင့် တွဲစည်းခြင်း): ခြေချောင်းကျိုးခြင်းအတွက် အတွေ့ရများသော ကုသမှုကို “Buddy taping” ဟု သိကြပြီး ၎င်းသည် ကျိုးနေသော ခြေချောင်းကို ဘေးနားရှိ အကောင်းခြေချောင်းနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ တိပ်ဖြင့် ညင်သာစွာ တွဲ၍ စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒဏ်ရာမရရှိထားသော ခြေချောင်းသည် ကျောက်ပတ်တီးအခုအခံ (Splint) ကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်ပေးပြီး ကျိုးနေသောခြေချောင်း ပြန်လည်အနာကျက်လာချိန်တွင် ထောက်ကူမှု ပေးပါသည်။ အရေပြား ယားယံခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် တိပ်မစည်းမီ အများအားဖြင့် ခြေချောင်းများကြားတွင် ပိတ်ကျဲစဂွမ်းစ (Gauze pad) တစ်ခုကို ညှပ်ထားလေ့ရှိသည်။
  • အောက်ခံမာသော ဖိနပ်ကို ဝတ်ဆင်ခြင်း (Wearing a stiff-bottomed shoe): ခြေဖဝါးအောက်ခံ မာကျောပြီး အပေါ်ပိုင်း ပျော့ပျောင်းကာ ပိတ်စကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ရသော ခွဲစိတ်ပြီးနောက်စီးသည့် ဖိနပ် (Post-operative shoe) မျိုးကို စီးရန် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်က လမ်းညွှန်နိုင်ပါသည်။ ဤဖိနပ်မျိုးသည် ခြေချောင်းများကို မလှုပ်ရှားအောင် ထိန်းပေးနိုင်ပြီး ရောင်ရမ်းနေမှုကို ဆံ့ငုံနိုင်ရန် နေရာပိုမို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။
  • ကျောက်ပတ်တီးတင်ခြင်း (Casting): ကျိုးသွားသော ခြေချောင်းအရိုးစများကို နေရာတစ်ခုတည်းတွင် တည်ငြိမ်အောင် မထိန်းထားနိုင်ပါက ထောက်ကူမှုပေးနိုင်ရန် လမ်းလျှောက်ရာတွင် စီးနိုင်သော ကျောက်ပတ်တီး (Walking cast) ကို လမ်းညွှန်နိုင်ပါသည်။ ဤကျောက်ပတ်တီးသည် ခြေထောက်ကို လုံလောက်သော ထောက်ကူမှုပေးရန်နှင့် လမ်းလျှောက်သည့်အခါ ကြုံတွေ့ရနိုင်သော နာကျင်မှုအချို့ကို သက်သာစေရန်အတွက် ညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery): အရိုးကျိုးခြင်း ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် ကျိုးသွားသော အရိုး သို့မဟုတ် အရိုးများကို ပုံစံမှန်ပြန်ဖြစ်စေရန် ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ခွဲစိတ်မှုအတွင်း ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် အရိုးပြန်လည် အနာကျက်စေရန် ကူညီပေးသည့် သံချောင်းငယ်များ (Pins)၊ သံပြားများ (Plates) သို့မဟုတ် ဝက်အူများ (Screws) ကို အရိုးအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းနိုင်ပါသည်။ ဤသတ္တုအစိတ်အပိုင်းများသည် ခြေချောင်းအတွင်း စွဲမြဲစွာ ကျန်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။

Doctors who treat this condition