အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း

အကျဉ်းချုပ်အကြောင်းအရာ

အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း (Pulmonary edema) ဆိုသည်မှာ အဆုတ်ထဲတွင် အရည်များ အလွန်အကျွံ စုပုံလာပြီး ပုံမှန်အသက်ရှူခြင်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသည့် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်၊၊ ၎င်းသည် အဓိကအားဖြင့် နှလုံးပြဿနာများနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ အဆိပ်အတောက်များနှင့် ထိတွေ့ခြင်း၊ ဆေးဝါးများ၊ ရင်ဘတ်ဒဏ်ရာရခြင်း သို့မဟုတ် မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင် သွားလာလှုပ်ရှားခြင်းတို့ကြောင့်လည်း အဆုတ်အတွင်း အရည်များ စုပုံလာနိုင်ပါသည်၊၊

အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း၏ လက္ခဏာများတွင် အသက်ရှူမဝခြင်း၊ အမြှုပ်များပါသော ချွဲသလိပ်များ ချောင်းဆိုးထွက်ခြင်း၊ အသက်ရှူလျှင် တရွှေရွှေအသံမြည်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်၊၊ နှလုံးညှစ်အားကျဆင်းပြီး ဖောရောင်သည့်ရောဂါမှာ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း နှလုံးနှင့်မသက်ဆိုင်သော အခြေအနေများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်၊၊

ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည့် အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်းအတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်ကုသမှုကို ချက်ချင်းခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်၊၊ ကုသမှုနည်းလမ်းမှာ ဖြစ်ပွားရသည့် အခြေခံအကြောင်းရင်းအပေါ် မူတည်ပါသည်၊၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ဆီဂျင် ထပ်မံပေးခြင်းနှင့် တိကျသော ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်၊၊

ရောဂါလက္ခဏာများ

အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်းသည် ရုတ်တရက် သို့မဟုတ် တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ရောဂါအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ လက္ခဏာများ ကွဲပြားနိုင်ပါသည်၊၊

ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားသော အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း လက္ခဏာများ-

• ပြင်းထန်စွာ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း (လှုပ်ရှားလျှင် သို့မဟုတ် လှဲအိပ်လျှင် ပိုဆိုးတတ်ပါသည်)၊၊
• လှဲအိပ်သည့်အခါ အသက်ရှူကျပ်ပြီး အသက်ရှူမရတော့သလို ခံစားရခြင်း၊၊
• ပန်းရောင်အမြှုပ်များ သို့မဟုတ် သွေးစများပါသော သလိပ်များ ချောင်းဆိုးထွက်ခြင်း၊၊
• နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်မြန်ခြင်း၊၊
• စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ ဂဏာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်အန္တရာယ် နီးကပ်နေပြီဟု ခံစားရခြင်း၊၊
• အရေပြား အေးစက်ပြီး စိုစွတ်နေခြင်း၊၊
• အသက်ရှူရခက်ခဲပြီး အသက်ရှူသံ ကျယ်လောင်နေခြင်း၊၊

နာတာရှည် အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း လက္ခဏာများ-

• ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူမဝခြင်းကြောင့် အိပ်ရာမှနိုးလာပြီး ထိုင်လိုက်သည့်အခါ သက်သာသွားခြင်း၊၊
• လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်ချိန် သို့မဟုတ် ပက်လက်လှဲအိပ်ချိန်တွင် အသက်ရှူမဝခြင်း၊၊
• အမြဲတမ်း မောပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း၊၊
• ယခင်ကထက် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်ချိန်တွင် ပိုမိုမောပန်းလာခြင်း၊၊
• ချောင်းဆိုးခြင်း အသစ်ဖြစ်လာခြင်း သို့မဟုတ် ပိုဆိုးလာခြင်း၊၊
• အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် လျင်မြန်စွာ တက်လာခြင်း၊၊
• ခြေထောက်နှင့် ခြေဖဝါးများ ဖောရောင်ခြင်း၊၊
• အသက်ရှူလျှင် တရွှေရွှေအသံမြည်ခြင်း၊၊

အမြင့်ဒေသကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း လက္ခဏာများ-

ဤအခြေအနေသည် မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများသို့ ရောက်ရှိနေသည့် လူကြီးနှင့် ကလေးများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်၊၊

• အစောပိုင်းလက္ခဏာမှာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊
• လှုပ်ရှားလျှင် အသက်ရှူမဝရာမှ နားနေချိန်တွင်ပါ အသက်ရှူမဝခြင်းသို့ ပြောင်းလဲလာခြင်း၊၊
• ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း လျော့နည်းသွားခြင်း၊၊
• အစပိုင်းတွင် ချောင်းခြောက်ဆိုးခြင်း၊၊
• နောက်ပိုင်းတွင် ပန်းရောင်အမြှုပ်များ သို့မဟုတ် သွေးစပါသော သလိပ်များ ချောင်းဆိုးထွက်ခြင်း၊၊
• နှလုံးခုန် အလွန်မြန်ခြင်း၊၊
• အားနည်းခြင်း၊၊
• ရင်ဘတ်အတွင်း မအီမသာဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း၊၊
• အဖျားငွေ့ငွေ့ရှိခြင်း၊၊
• ညဘက်တွင် လက္ခဏာများ ပိုမိုဆိုးရွားတတ်ပါသည်၊၊

အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း၏ အရေးပေါ်လက္ခဏာများကို သတိပြုမိပါက ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းခံယူရန် အရေးကြီးပါသည်၊၊ အောက်ပါတို့ ခံစားရပါက အရေးပေါ်လူနာတင်ယာဉ်ကို ခေါ်ဆိုပါ-

• ရုတ်တရက် အသက်ရှူမဝခြင်း၊၊
• အသက်ရှူရ အလွန်ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူကျပ်ခြင်း ခံစားရခြင်း၊၊
• အသက်ရှူသံ တရွှေရွှေမြည်ခြင်း၊ အသက်ရှူရန် အားစိုက်ရခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူသံတွင် ပလုံပလုံအသံမြည်ခြင်း၊၊
• ပန်းရောင် သို့မဟုတ် သွေးစပါသော ချွဲသလိပ်များ ထွက်ခြင်း၊၊
• အသက်ရှူရခက်ခဲနေစဉ် ချွေးအလွန်အကျွံထွက်ခြင်း၊၊
• အရေပြား ပြာနှမ်းခြင်း သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်ဖြစ်လာခြင်း၊၊
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် သတိလွတ်ခြင်း၊၊
• သွေးဖိအား ရုတ်တရက်ကျဆင်းပြီး ခေါင်းမူးခြင်း၊ နုံးချိခြင်း သို့မဟုတ် ချွေးထွက်ခြင်း၊၊
• အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်း လက္ခဏာများ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြင်းထန်လာခြင်း၊၊

ဖြစ်ပွားရသောအကြောင်းရင်းများ

အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်ခြင်းကို နှလုံးကြောင့်ဖြစ်ခြင်းနှင့် နှလုံးကြောင့်မဟုတ်ခြင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါသည်၊၊

နှလုံးကြောင့်ဖြစ်ခြင်း-

ဤအမျိုးအစားသည် နှလုံးပြဿနာကြောင့် အဆုတ်အတွင်း အရည်များ စုပုံလာခြင်းဖြစ်ပါသည်၊၊ များသောအားဖြင့် နှလုံးညှစ်အားကျဆင်းပြီး ဖောရောင်သည့် ရောဂါမှ စတင်ပါသည်၊၊ နှလုံး၏ ဘယ်ဘက်ခြမ်းသည် သွေးကို ထိရောက်စွာ မညှစ်ထုတ်နိုင်သောအခါ အဆုတ်အတွင်းရှိ သွေးကြောများတွင် ဖိအားများလာပြီး အရည်များကို အဆုတ်လေအိတ်များထဲသို့ တွန်းထုတ်လိုက်ပါသည်၊၊ အကြောင်းရင်းများမှာ-

• နှလုံးသွေးကြောပိတ်ခြင်း (နှလုံးအောင့်ခြင်း)
• နှလုံးကြွက်သား အားနည်းခြင်း
• နှလုံးအဆို့ရှင်ရောဂါများ
• သွေးတိုးရောဂါ
• နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း
• နှလုံးကြွက်သားရောင်ခြင်း
• နှလုံးအိတ်အတွင်း အရည်စုခြင်း

နှလုံးကြောင့်မဟုတ်ခြင်း-

ဤအမျိုးအစားသည် အဆုတ်အတွင်းရှိ သွေးကြောများမှ အရည်များစိမ့်ထွက်ကာ လေအိတ်များအတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားစေသည့် အခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်ပါသည်၊၊ ၎င်းသည် နှလုံးပြဿနာကြောင့်ဖြစ်သော သွေးစီးဆင်းမှု နောက်ပြန်အိုင်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်ပါ၊၊ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊၊ အကြောင်းရင်းများတွင်-

• အဆုတ်ရောင်ခြင်း
• သွေးဆိပ်တက်ခြင်း (ပြင်းထန်စွာ ပိုးဝင်ခြင်း)
• ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း
• ပန်ကရိယရောင်ခြင်း
• အသည်းရောဂါ
• အချို့သော ဆေးဝါးများ
• အာရုံကြောဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ (ဥပမာ- ဦးနှောက်အတွင်း သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ခြင်း)
• အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအထက်ပိုင်း ပိတ်ဆို့မှုကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း
• အမြင့်ဒေသကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသောအချက်များ

နှလုံးညှစ်အားကျဆင်းခြင်းကဲ့သို့ ဖိအားကို မြင့်တက်စေသည့် နှလုံးရောဂါများသည် အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်နိုင်ခြေကို မြင့်မားစေပါသည်၊၊ နှလုံးညှစ်အားကျဆင်းစေနိုင်သည့် အချက်များမှာ-

• နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း
• အရက်သေစာ သောက်စားခြင်း
• မွေးရာပါ နှလုံးရောဂါများ
• နှလုံးသွေးကြောပိတ်ခြင်း
• ဆီးချိုရောဂါ
• နှလုံးအဆို့ရှင် ချို့ယွင်းခြင်း
• သွေးတိုးခြင်း
• အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်း

အချို့သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ အခြေအနေများအပြင် ရေနစ်ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်း၊ မီးခိုးငွေ့ရှူမိခြင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါများနှင့် သွေးခဲခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ဒဏ်ရာများသည်လည်း အဆုတ်အတွင်း ရေဝင်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်၊၊ အမြင့်ပေ ၈,၀၀၀ (မီတာ ၂,၄၀၀ ခန့်) ထက် မြင့်သောနေရာများသို့ သွားရောက်သူများသည် အမြင့်ဒေသကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည် (အထူးသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုဒေသနှင့် အသားကျစေရန် ရက်အနည်းငယ်မှ တစ်ပတ်ခန့် အချိန်မပေးသူများတွင် ဖြစ်တတ်ပါသည်)၊၊ ထို့အပြင် အဆုတ်သွေးကြော ဖိအားများသည့်ရောဂါ သို့မဟုတ် မွေးရာပါ နှလုံးပုံမှန်မဟုတ်သည့်ရောဂါရှိသော ကလေးငယ်များသည်လည်း ဤရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားပါသည်၊၊