အပြင်နားလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း

အကျဉ်းချုပ်အကြောင်းအရာ

အပြင်နားလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း (Swimmer’s ear) ဆိုသည်မှာ နားစည်မှ ဦးခေါင်းအပြင်ဘက်အထိ သွယ်တန်းနေသော အပြင်နားလမ်းကြောင်းတွင် ပိုးဝင်ခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤဝေဒနာသည် များသောအားဖြင့် နားထဲတွင် ရေတင်ကျန်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အဆိုပါစိုစွတ်သော ပတ်ဝန်းကျင်သည် ဘက်တီးရီးယားနှင့် ပိုးမွှားများ ပေါက်ဖွားမှုကို အားပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

Swimmer’s ear (အပြင်နားလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း) သည် နားအတွင်းသို့ လက်ချောင်းများ၊ ဂွမ်းတံများ သို့မဟုတ် အခြားသော ပစ္စည်းများ ထည့်သွင်းခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် နားလမ်းကြောင်းရှိ နူးညံ့သော အရေပြားလွှာကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

နားလမ်းကြောင်း နီမြန်းခြင်း၊ နားကိုက်ခြင်း၊ အရည်များထွက်ခြင်းနှင့် ပြည်ထွက်ခြင်းတို့သည် Swimmer’s ear ၏ ထင်ရှားသော လက္ခဏာများ ဖြစ်ကြပါသည်။ အကယ်၍ ကုသမှုမခံယူဘဲ ထားရှိပါက နားပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တစ်ရှူးများနှင့် အရိုးများသို့ပါ ပိုးဝင်ကူးစက်သွားနိုင်ပါသည်။

Swimmer’s ear ကို Otitis externa ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဤဝေဒနာကို နားထဲသို့ထည့်သော ဆေးရည် (Eardrops) များဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ အချိန်မီ ကုသမှုခံယူခြင်းဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပိုးဝင်မှုများ မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

Swimmer’s ear (အပြင်နားလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အစပိုင်းတွင် အနည်းငယ်သာ ခံစားရလေ့ရှိသော်လည်း၊ ပိုးဝင်မှုကို ကုသမှုမပြုခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုပြန့်နှံ့သွားခြင်းတို့ရှိပါက အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်များက Swimmer’s ear ရောဂါတိုးတက်မှု အခြေအနေကို အပျော့စား၊ အသင့်အတင့်နှင့် ပြင်းထန်သောအဆင့်ဟူ၍ အဆင့်လိုက် ခွဲခြားသတ်မှတ်လေ့ရှိပါသည်။

အပျော့စား လက္ခဏာရပ်များ

• အပြင်နားရွက် (Pinna သို့မဟုတ် Auricle) ကို ဆွဲလိုက်သည့်အခါ သို့မဟုတ် နားပေါက်ရှေ့ရှိ အသားပိုအဖုလေး (Tragus) ကို ဖိလိုက်သည့်အခါတွင် ပိုမိုဆိုးရွားလာသော အနည်းငယ် နာကျင်မှု။
• နားလမ်းကြောင်းအတွင်း ယားယံခြင်း။
• နားအတွင်း အနည်းငယ် နီမြန်းခြင်း။
• အနံ့မရှိသော အရည်ကြည်များ အနည်းငယ် ထွက်ခြင်း။

အသင့်အတင့် လက္ခဏာရပ်များ

• နာကျင်မှု ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း။
• ယားယံမှု ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်း။
• နားနီမြန်းမှု ပိုမိုသိသာလာခြင်း။
• အကြားအာရုံ လျော့နည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် အသံများ အုအုအီအီ ဖြစ်နေခြင်း။
• နားအတွင်း အရည်များ၊ ရောင်ရမ်းမှုနှင့် အညစ်အကြေးများကြောင့် နားပိတ်နေသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် နားလမ်းကြောင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပိတ်ဆို့နေခြင်း။

ပြင်းထန်သောအဆင့် လက္ခဏာရပ်များ

• ဖျားခြင်း။
• အပြင်နားရွက်တစ်ခုလုံး နီမြန်းရောင်ရမ်းလာခြင်း။
• လည်ပင်းရှိ ပြန်ရည်ကျိတ် (Lymph nodes) များ ရောင်ရမ်းလာခြင်း။
• မျက်နှာ၊ လည်ပင်း သို့မဟုတ် ဦးခေါင်းဘေးဘက်အထိ ပြန့်နှံ့သွားနိုင်သော ပြင်းထန်သည့် နာကျင်မှု။
• နားလမ်းကြောင်း လုံးဝပိတ်ဆို့သွားခြင်း။

အကယ်၍ သင်သည် Swimmer’s ear ၏ လက္ခဏာများကို အနည်းငယ်မျှ ခံစားရသည်ဆိုလျှင်ပင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသဆွေးနွေးသင့်ပါသည်။ သို့သော် ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်းများကို ခံစားရပါက ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသပါ သို့မဟုတ် အရေးပေါ်ဌာနသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပါ။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ

Swimmer’s ear (အပြင်နားလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း) သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဘက်တီးရီးယားပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် မှိုပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေမှာမူ နည်းပါးပါသည်။

နား၏ သဘာဝကာကွယ်ရေး စနစ်များ

သင်၏ အပြင်နားလမ်းကြောင်းတွင် ပိုးမွှားများ ကင်းစင်စေရန်နှင့် ပိုးဝင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရန် သဘာဝအတိုင်း ခုခံကာကွယ်မှုများ ရှိပါသည်။ ထိုအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• ရေစိုမခံသည့် အက်ဆစ်ဓာတ်ပါသော အလွှာပါး – နားလမ်းကြောင်းတွင် ပါးလွှာသော၊ ရေစိုမခံသော၊ အက်ဆစ်ဓာတ် အနည်းငယ်ပါဝင်သော အလွှာတစ်ခုဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး ၎င်းသည် အဏုဇီဝပိုးမွှားများ ပေါက်ဖွားခြင်းကို တားဆီးပေးပါသည်။ နားဖာချေး (Cerumen) သည် ထိုဖယောင်းကဲ့သို့သော ဒြပ်ပစ္စည်းများ၊ အရေပြားဆဲလ်အသေများနှင့် အခြားအညစ်အကြေးများ စုစည်းမှုဖြစ်ပြီး နားအတွင်းပိုင်းကို သန့်ရှင်းနေစေရန်အတွက် နားလမ်းကြောင်း အပေါက်ဝဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားထွက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
• အပြင်နားရွက် – ပြင်ပပစ္စည်းများ နားလမ်းကြောင်း အပေါက်ဝအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

ပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာပုံ

အကယ်၍ သင်သည် Swimmer’s ear ဝေဒနာကို ခံစားနေရပါက ၎င်းမှာ သင်၏ သဘာဝကာကွယ်ရေးစနစ်များ အားနည်းသွားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ အောက်ပါ အခြေအနေများသည် ပိုးဝင်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် အဓိက အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်-

• နားလမ်းကြောင်းအတွင်း စိုစွတ်နေခြင်း – ၎င်းသည် ဘက်တီးရီးယားများ ပေါက်ဖွားရန် အကောင်းဆုံး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးပါသည်။
• ညစ်ညမ်းသော ရေနှင့် ထိတွေ့မိခြင်း။
• နားလမ်းကြောင်းရှိ နူးညံ့သော အရေပြားကို ထိခိုက်မိခြင်း – ထိုသို့ ထိခိုက်မိခြင်းကြောင့် ရောဂါပိုးမွှားများ ဝင်ရောက်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ပါသည်။

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းအရာများ

အောက်ပါအချက်များသည် Swimmer’s ear (အပြင်နားလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို ပိုမိုမြင့်မားစေနိုင်ပါသည် –

• ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှား ပါဝင်မှုနှုန်း မြင့်မားသော ညစ်ညမ်းသည့်ရေနှင့် ထိတွေ့မိခြင်း။
• နားကြပ် (Earbuds) များ သို့မဟုတ် နားကြားကိရိယာ (Hearing aids) များ အသုံးပြုခြင်းကြောင့် အရေပြားတွင် အနည်းငယ် ပွန်းပဲ့ထိခိုက်ခြင်း။
• ချွေးထွက်လွန်ခြင်း၊ စိုထိုင်းဆ အလွန်မြင့်မားသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေကူးပြီးနောက် နားထဲတွင် ရေတင်ကျန်နေခြင်းတို့ကြောင့် နားလမ်းကြောင်းအတွင်း စိုစွတ်မှု လွန်ကဲခြင်း။
• နားဖာကလော်တံ၊ ဂွမ်းတံ သို့မဟုတ် လက်သည်းများဖြင့် နားလမ်းကြောင်းကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်းကြောင့် အရေပြား ပွန်းပဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ရှနာခြင်း။