ပေါင်အပြင်ဖက် ထုံကျင်နာကျင်ရောဂါ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

Meralgia paresthetica ကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ခန္ဓာကိုယ်အား စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ လူနာ၏ ရောဂါလက္ခဏာများကို အသေးစိတ် မေးမြန်းခြင်း၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် ခွဲစိတ်မှုရာဇဝင်များ၊ နှင့် နေထိုင်မှုပုံစံတို့ကို လေ့လာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤဝေဒနာသည် အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သဖြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ နောက်ကွယ်ရှိ အကြောင်းရင်းကို သိရှိနိုင်ရန် ပစ်မှတ်ထားသော မေးခွန်းများကို မေးမြန်းပါလိမ့်မည်။
ခန္ဓာကိုယ် စမ်းသပ်စစ်ဆေးစဉ်အတွင်း ဆရာဝန်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် Pelvic compression test (တင်ပါးဆုံ ဖိအားပေးစမ်းသပ်မှု) ဟုခေါ်သော လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် အာရုံခံစားမှုကို သိရှိနိုင်ရန် ထိခိုက်နေသော ပေါင်ပေါ်သို့ ဖိအားပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နာကျင်မှုပုံစံကို ရှင်းပြရန်နှင့် ပေါင်ပေါ်ရှိ ထုံကျင်နေသော သို့မဟုတ် နာကျင်နေသော နေရာများကို သတ်မှတ်ပြရန်လည်း တောင်းဆိုနိုင်သည်။ အခြားသော စမ်းသပ်မှုများအဖြစ် အသာအယာထိတွေ့ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်မှု (Reflex) များကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
ရောဂါကို အတည်ပြုရန်နှင့် အလားတူလက္ခဏာဖြစ်စေနိုင်သော အခြားအကြောင်းရင်းများကို ဖယ်ထုတ်ရန်အတွက် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်နိုင်သည်-
• ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests): အရိုးအကျိတ်ကဲ့သို့သော အခြားရောဂါများ မဟုတ်ကြောင်း သေချာစေရန် တင်ပါးဆုံနှင့် ပေါင်ကို X-ray ရိုက်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ခါးဆစ်အရိုးပြားကျွံခြင်း (Herniated disc) ကဲ့သို့သော ကျောရိုး သို့မဟုတ် အာရုံကြော ပြဿနာများကို စစ်ဆေးရန် သို့မဟုတ် အကျိတ်ကြောင့် နာကျင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆရာဝန်က ယူဆပါက CT scan သို့မဟုတ် MRI ရိုက်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
• Electromyography (EMG): ဤစစ်ဆေးမှုသည် ကြွက်သားအတွင်းသို့ အပ်ပုံစံ လျှပ်ခေါင်းငယ်တစ်ခု ထည့်သွင်း၍ ကြွက်သား၏ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု လှုပ်ရှားမှုကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ Meralgia paresthetica ခံစားနေရသူများတွင် ဤစစ်ဆေးမှုရလဒ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံမှန်အတိုင်းသာ ထွက်ပေါ်လေ့ရှိသော်လည်း ရောဂါရှာဖွေမှု မသေချာပါက အခြားသော ဝေဒနာများကို ဖယ်ထုတ်နိုင်ရန် ဤစစ်ဆေးမှုသည် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ကြွက်သားနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်များကို တိုင်းတာစစ်ဆေးရာတွင် အသုံးပြုပါသည်။
• Nerve conduction study (အာရုံကြော လျှပ်စီးတုံ့ပြန်မှု စစ်ဆေးခြင်း): အခြားသော ဖြစ်နိုင်ခြေများကို ဖယ်ထုတ်ရန် ဤစစ်ဆေးမှု လိုအပ်နိုင်သည်။ ပေါင်နှစ်ဖက်စလုံးရှိ အာရုံကြောများကို နှိုင်းယှဉ်စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အရေပြားပေါ်တွင် ကပ်ခွာလျှပ်ခေါင်းများ ကပ်၍ အာရုံကြောသို့ အပျော့စား လျှပ်စစ်လှိုင်းအနည်းငယ် ပေးပို့စစ်ဆေးသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ပျက်စီးနေသော အာရုံကြောများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည်။
• Nerve blockade (အာရုံကြော ထုံဆေးထိုးခြင်း): ပေါင်အတွင်းသို့ အာရုံကြောဝင်ရောက်ရာ နေရာအတိအကျတွင် ထုံဆေးထိုးခြင်းဖြင့် နာကျင်မှု သက်သာသွားပါက Meralgia paresthetica ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည်။ လိုအပ်ပါက အာထရာဆောင်း (Ultrasound) အကူအညီဖြင့် ထိုးနှံခြင်းသည် ရောဂါရှိမရှိ အတည်ပြုရန် ရှာဖွေဖော်ထုတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
• သွေးစစ်ခြင်း (Blood tests): အာရုံကြော လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများကို သိရှိရန် သွေးစစ်ရန် ညွှန်ကြားနိုင်သည်။ ဥပမာ- လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်း နည်းပါးခြင်း (Hypothyroidism)၊ အာရုံကြောကို ထိခိုက်စေနိုင်သော ဗီတာမင် B12 သို့မဟုတ် ဖောလိတ် (Folate) ချို့တဲ့မှုတို့ကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သွေးအားနည်းရောဂါ လက္ခဏာများကို စစ်ဆေးရန် ဟီမိုဂလိုဘင် (hemoglobin) သို့မဟုတ် ဟီမတိုကရစ် (hematocrit) စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သွေးစစ်ခြင်းဖြင့် ခဲဆိပ်သင့်ခြင်း လက္ခဏာများကို သိရှိနိုင်ရန် ခဲဓာတ်ပမာဏကို စစ်ဆေးနိုင်သလို၊ ဆီးချိုရောဂါ လက္ခဏာများကို သိရှိနိုင်ရန် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပမာဏကိုလည်း တိုင်းတာနိုင်သည်။

ကုသမှု

Meralgia paresthetica ဖြစ်ပွားသူ အများစုသည် ရိုးရှင်းသော ကုသမှုများဖြင့် သက်သာလာလေ့ရှိပြီး အချို့မှာ အလိုလိုပင် ပျောက်ကင်းသွားတတ်သည်။ ကုသမှု၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ အာရုံကြောအပေါ် ဖိမိနေမှုကို လျှော့ချရန် ဖြစ်သည်။
ရိုးရှင်းသော ကုသမှုနည်းလမ်းများဖြင့် လူနာအများစု ပြန်လည်ကျန်းမာလာနိုင်သည်။ နည်းလမ်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
• ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်းနှင့် ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း။
• ပွပွချောင်ချောင်ရှိသော အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ခြင်း။
• ပါရာစီတမော (Acetaminophen)၊ အိုင်ဗျူပရိုဖန် (Ibuprofen) နှင့် အက်စပရင် (Aspirin) ကဲ့သို့သော ဆိုင်ဝယ်ဆေးများကို အသုံးပြုခြင်း။

ဆေးဝါးများ: ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် လက္ခဏာများမှာ နှစ်လထက်ကျော်လွန်၍ ကြာရှည်နေပါက အောက်ပါဆေးဝါးများဖြင့် သက်သာစေနိုင်သည်-

• Gabapentin, pregabalin, duloxetine, phenytoin သို့မဟုတ် carbamazepine: ဤဆေးများသည် အာရုံကြောကြောင့်ဖြစ်သော နာကျင်မှုကို ကုသရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။ ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်းနှင့် မူးဝေခြင်းတို့မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်နိုင်သည်။
• စတီးရွိုက် ထိုးဆေးများ (Corticosteroid injections): ဤဆေးများသည် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးခြင်းဖြင့် နာကျင်မှုကို သက်သာစေနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း အဆစ်အမြစ် ပိုးဝင်ခြင်း၊ အာရုံကြော ပျက်စီးခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းနှင့် ဆေးထိုးသည့်နေရာ တစ်ဝိုက် အရေပြားအရောင် ပြောင်းလဲခြင်းစသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိနိုင်ပါသည်။
• Tricyclic antidepressants: ဤဆေးများသည် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် ထိရောက်မှုရှိသည်။ အိပ်ငိုက်ခြင်း၊ ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက် လျော့နည်းခြင်းတို့မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်နိုင်သည်။

Radiofrequency nerve ablation: ဤကုထုံးသည် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ လျှပ်စီးကြောင်း ထုတ်လွှတ်ပြီး အာရုံကြောတစ်ရှူး၏ ပစ်မှတ်ထားသော နေရာကို အပူပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအပူသည် အာရုံကြော၏ ထိုနေရာကို ဖျက်ဆီးလိုက်သဖြင့် နာကျင်မှု အချက်ပြချက်များကို ဦးနှောက်သို့ မပို့လွှတ်နိုင်တော့ပါ။
ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery): အခြားကုသနည်းများကို ကြိုးစားကြည့်သော်လည်း လက္ခဏာများ ဆက်လက်ခံစားနေရသူများအတွက်သာ ခွဲစိတ်ရန် ဆရာဝန်များက အကြံပြုလေ့ရှိသည်။ ခွဲစိတ်မှုသည် ပေါင်အပြင်ဘက် အာရုံကြောအပေါ် ဖိမိနေမှုကို ဖြေရှင်းပေးပါလိမ့်မည်။

Doctors who treat this condition