ပါဗိုဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သော ပါးနီနာ

အကျဉ်းချုပ်အကြောင်းအရာ

Parvovirus ကူးစက်မှုသည် ကလေးဘဝတွင် အဖြစ်များပြီး ကူးစက်လွယ်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး မျက်နှာတွင် အဖုအပိမ့်များ ဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့် ပါးစောင်တွင် ပါးရိုက်ရောဂါဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ၎င်းသည် အဖုအပိမ့်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ကလေးဘဝရောဂါများတွင် ပဉ္စမမြောက်အဆင့်တွင် ရပ်တည်ခဲ့သောကြောင့် ပဉ္စမမြောက်ရောဂါဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

ကလေးအများစုသည် အနည်းငယ်သာ ကုသမှုလိုအပ်သော အပျော့စားလက္ခဏာများ ခံစားရသော်လည်း၊ ကူးစက်မှုသည် အရွယ်ရောက်ပြီးသူအချို့အတွက် ပြင်းထန်သောအန္တရာယ်များကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ parvovirus ကူးစက်ခံရသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများသည် သန္ဓေသားအတွက် သိသာထင်ရှားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော သွေးအားနည်းရောဂါ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားစနစ် ချို့ယွင်းနေသူများသည် ပြင်းထန်သောရောဂါများ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ (Symptoms)

ကလေးများတွင် ဖြစ်သောရောဂါလက္ခဏာများ-

  • အစောပိုင်းလက္ခဏာများ- ဖျားခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်း။
  • ထူးခြားသော မျက်နှာအဖုအပိမ့်များ- ရောဂါဖြစ်ပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ပါးနှစ်ဖက်စလုံးတွင် တောက်ပသော အနီရောင်အဖုအပိမ့်များ ပေါ်လာနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် လက်မောင်း၊ ကိုယ်ထည်၊ ပေါင်နှင့် တင်ပါးကဲ့သို့သော အခြားနေရာများသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။ အဖုအပိမ့်များသည် ပန်းရောင်၊ ချည်မျှင်ကဲ့သို့ အနည်းငယ်မြင့်တက်နေသော အသွင်အပြင်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် ခြေဖဝါးတွင် ယားယံနိုင်သည်။ အခြားဗိုင်းရပ်စ်အဖုအပိမ့်များ သို့မဟုတ် ဆေးဝါးနှင့်ဆက်စပ်သော အဖုအပိမ့်များနှင့် မှားယွင်းနိုင်သည်။ အဖုအပိမ့်များသည် သုံးပတ်အထိ ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်ပြီး အပူချိန်လွန်ကဲခြင်း သို့မဟုတ် နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုတွင် ပိုမိုထင်ရှားလာနိုင်သည်။

လူကြီးများတွင် ဖြစ်သောရောဂါလက္ခဏာများ-

အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင် parvovirus B19 ကူးစက်မှုသည် တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများအဖြစ် ပေါ်လာလေ့ရှိပြီး ကလေးများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ထူးခြားသော အဖုအပိမ့်များ မတွေ့ရှိရပါ။ ထို့အပြင် ကူးစက်ခံရသူ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ၈၀% ခန့်သည် အဆစ်နာကျင်ခြင်းကို မကြာခဏ ခံစားရလေ့ရှိပြီး အဓိကအားဖြင့် လက်ကောက်ဝတ်၊ လက်နှင့် ဒူးခေါင်းများကို ထိခိုက်စေပါသည်။

ဆေးကုသမှုခံယူရမည့်အချိန်-

ယေဘုယျအားဖြင့် parvovirus ကူးစက်မှုသည် ဆရာဝန်နှင့်ပြသရန် မလိုအပ်ပါ။ သို့သော်၊ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သော အခြေခံရောဂါများရှိသူများသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောအခြေအနေများတွင် သွေးအားနည်းရောဂါ၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်ချို့ယွင်းခြင်းနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းများ (Causes)

လူမှာဖြစ်သော parvovirus B19 သည် ခွေးနှင့်ကြောင်များကို ထိခိုက်စေသော မျိုးကွဲနှင့်မတူသော parvovirus ကူးစက်မှုအတွက် တာဝန်ရှိပြီး လူသားများနှင့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအကြား ကူးစက်မှုကို မဖြစ်နိုင်စေပါ။ ဤကူးစက်မှုသည် မူလတန်းကျောင်းအရွယ်ကလေးများကို အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီနှင့် နွေဦးရာသီတွင် အဓိကအားဖြင့် ထိခိုက်စေသော်လည်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး မည်သည့်အသက်အရွယ်မဆို လူတစ်ဦးချင်းစီတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ကူးစက်မှုသည် အအေးမိခြင်းနှင့်ဆင်တူပြီး အဓိကအားဖြင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အရည်စက်များ၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် တံတွေးများမှတစ်ဆင့်ဖြစ်ပြီး လူအချင်းချင်းနီးကပ်စွာထိတွေ့ခြင်းနှင့် လက်ချင်းထိတွေ့ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်သည်။ ထို့အပြင်၊ သွေးမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများသည် ၎င်းတို့၏မွေးကင်းစကလေးငယ်များထံ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်နိုင်သည်။ ကူးစက်တတ်သောကာလသည် ထူးခြားသောအဖုအပိမ့်များမဖြစ်ပွားမီ တစ်ပတ်အလိုအထိ ကြာမြင့်ပြီး parvovirus B19 ကူးစက်ခံရပြီး လေးရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း ပေါ်လာလေ့ရှိသည်။ အဖုအပိမ့်များပေါ်လာသည်နှင့် လူ သို့မဟုတ် ကလေးသည် ကူးစက်နိုင်တော့မည်မဟုတ်ဘဲ သီးခြားခွဲထားရန်မလိုအပ်တော့ပါ။

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် သင့်ကလေး၏ ရောဂါလက္ခဏာများအပေါ် အခြေခံ၍ ပဉ္စမမြောက်ရောဂါကို ရောဂါရှာဖွေလေ့ရှိပြီး၊ အထူးသဖြင့် “ပါးကိုရိုက်မိ” သည့် အဖုအပိမ့်များ ရှိနေခြင်းကို သတိပြုလေ့ရှိသည်။ တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများနှင့်အတူ တွဲဖက်လာသောအခါ၊ ဤအဖုအပိမ့်များသည် ရောဂါအခြေအနေကို ညွှန်ပြသည့် ခိုင်မာသော လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုများ မလိုအပ်ဘဲ ဆေးခန်းတွင် ရောဂါရှာဖွေနိုင်စေပါသည်။ ရှားရှားပါးပါးကိစ္စများတွင် ပဉ္စမမြောက်ရောဂါကို ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုရန် ဆရာဝန်မှ သွေးစစ်ဆေးမှုများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

ကုသမှု (Treatment)

ပဉ္စမရောဂါလက္ခဏာများသည် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အနည်းငယ်သာ သို့မဟုတ် လုံးဝဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိဘဲ ပျောက်ကင်းသွားလေ့ရှိသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ဖျားနာခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် အဆစ်နာကျင်ခြင်းတို့ကို ကုသရန်အတွက် အရောင်းဆိုင်တွင်ဝယ်ယူနိုင်သော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး (OTC) ကို အကြံပြုနိုင်သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် ပြင်းထန်သောသွေးအားနည်းရောဂါရှိသော လူနာများသည် ဆေးရုံတွင်နေထိုင်ပြီး သွေးသွင်းရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ Immunoglobulin ထိုးဆေးများသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်ချို့ယွင်းနေသူများ၌ ရောဂါပိုးများကိုကုသရန် ပဋိပစ္စည်းများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။

ဖျားနာနေသောကလေးကို သီးခြားထားရှိရန်လည်း မလိုအပ်တော့ပါ။ parvovirus ကူးစက်မှုရှိနေခြင်းသည် အဖုအပိမ့်များပေါ်လာမှသာ ထင်ရှားလာပြီး ထိုအချိန်တွင် ကလေးသည် ကူးစက်နိုင်တော့မည်မဟုတ်ပါ။

  • ကိုယ်တိုင်ဂရုစိုက်ခြင်း- ကလေးများသည် အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပြီး ရေများများသောက်ကြောင်း သေချာပါစေ။ အက်စီတမီနိုဖင်ကဲ့သို့သော နာကျင်မှုသက်သာဆေးများ သို့မဟုတ် ibuprofen သို့မဟုတ် naproxen ကဲ့သို့သော စတီးရွိုက်မဟုတ်သော ရောင်ရမ်းမှုကို သက်သာစေသောဆေးများ (NSAIDs) ကို မသက်မသာဖြစ်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများကို စီမံခန့်ခွဲရန် ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

အက်စပရင်ကို အသက်သုံးနှစ်အထက် ကလေးတွေမှာ သုံးစွဲဖို့ ဘေးကင်းပေမယ့် တုပ်ကွေး ဒါမှမဟုတ် ရေကျောက်ကနေ ပြန်ကောင်းလာတဲ့ ကလေးတွေ ဒါမှမဟုတ် ဆယ်ကျော်သက်တွေကို ဘယ်တော့မှ မပေးသင့်ပါဘူး။ ဒါဟာ ရှားပါးပေမယ့် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ ဒီကလေးတွေမှာ အက်စပရင်ဟာ Reye’s syndrome နဲ့ ဆက်စပ်နေလို့ပါ။

Doctors who treat this condition