ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီးကျဉ်းခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ပြင်းထန်သော ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ကျဉ်းခြင်းကို ကလေးငယ် မိခင်ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရှိနေစဉ်တွင် အာထရာဆောင်းဖြင့်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် မွေးဖွားပြီးပြီးချင်းတွင်ဖြစ်စေ သိရှိနိုင်သည်။ ဆရာဝန်အနေဖြင့် ရောဂါကို မည်မျှစောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သနည်းဆိုသည်မှာ ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုအပေါ်တွင် မူတည်သည်။
အပျော့စား ကျဉ်းခြင်းမျိုးမှာမူ လူကြီးများနှင့် အသက်ကြီးသော ကလေးများတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာ မပြတတ်သလို ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးကိုလည်း ထိခိုက်စေခြင်း မရှိပါ။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ကျဉ်းခြင်း ရှိ၊ မရှိကို အောက်ပါလက္ခဏာများအား ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရောဂါရှာဖွေနိုင်သည် –

• လက်မောင်းများတွင် သွေးပေါင်ချိန် မြင့်တက်နေခြင်း
• ခြေထောက်ရှိ သွေးပေါင်ချိန်သည် လက်မောင်းရှိ သွေးပေါင်ချိန်ထက် နည်းနေခြင်း
• ခြေထောက်ရှိ သွေးခုန်နှုန်း အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် နှေးကွေးနေခြင်း
• နှလုံးအတွင်းမှ ပုံမှန်မဟုတ်သော လေတိုးသံ (Heart murmur) ကြားရခြင်း

အောက်ပါ စစ်ဆေးမှုများဖြင့်လည်း ရောဂါကို အတည်ပြုနိုင်သည် –

• နှလုံးအာထရာဆောင်း (Echocardiogram): ဤစစ်ဆေးမှုသည် သွေးကြောကျဉ်းသည့်နေရာကို ရှာဖွေရန်နှင့် ပြင်းထန်မှုကို တိုင်းတာရန် အထောက်အကူပြုသည်။ အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ နှလုံး၏ လှုပ်ရှားပုံရိပ်များကို ဖန်တီးပေးခြင်းဖြင့် အခြားမွေးရာပါ နှလုံးရောဂါများ (ဥပမာ – Bicuspid aortic valve) ရှိ၊ မရှိကိုပါ အတည်ပြုပေးနိုင်သည်။
• နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းခြင်း (ECG သို့မဟုတ် EKG): ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် နှလုံးအောက်ခန်းနံရံများ ထူလာခြင်း (Ventricular hypertrophy) ရှိ၊ မရှိကို ဤစစ်ဆေးမှုဖြင့် သိရှိနိုင်သည်။ ရင်ဘတ်၊ လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက်တို့တွင် အာရုံခံကိရိယာများ တပ်ဆင်၍ နှလုံး၏ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သည်။
• ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် (Chest X-ray): နှလုံးနှင့် အဆုတ်ပုံရိပ်များကို ဖော်ပြပေးပြီး ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကျဉ်းနေသည့်နေရာကို ရှာဖွေနိုင်သည်။
• နှလုံးသံလိုက်ဓာတ်မှန် (Cardiac MRI): သံလိုက်စက်ကွင်းနှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ နှလုံးနှင့် သွေးကြောပုံရိပ်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးသည်။ ၎င်းသည် သွေးကြောကျဉ်းသည့်နေရာကို တိကျစွာ သိရှိစေပြီး အခြားထိခိုက်နေသော သွေးကြောများ ရှိ၊ မရှိကိုပါ စစ်ဆေးနိုင်သောကြောင့် ကုသမှုအစီအစဉ် ချမှတ်ရန် အလွန်အသုံးဝင်သည်။
• စီတီစကန် (CT scan): ဓာတ်မှန်များကို အသုံးပြု၍ ခန္ဓာကိုယ်၏ ကန့်လန့်ဖြတ် ပုံရိပ်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးသည်။
• စီတီ သွေးကြောဓာတ်မှန် (CT angiogram): ဆေးရောင်စုံနှင့် အထူးဓာတ်မှန်များကို အသုံးပြု၍ စစ်ဆေးခြင်းသည် သွေးပြန်ကြောနှင့် သွေးလွှတ်ကြောများအတွင်း သွေးစီးဆင်းပုံနှင့် ထိခိုက်နေသော သွေးကြောများကို ဖော်ပြပေးနိုင်သောကြောင့် ရောဂါရှိသည့်နေရာကို ရှာဖွေရန်၊ ပြင်းထန်မှုအဆင့်ကို တိုင်းတာရန်နှင့် ကုသမှုအစီအစဉ် ချမှတ်ရန်အတွက် များစွာအထောက်အကူပြုပါသည်။
• နှလုံးအတွင်း ပိုက်ထည့်၍ စစ်ဆေးခြင်း (Cardiac catheterization): ပေါင်ခြံ သို့မဟုတ် လက်ကောက်ဝတ်ရှိ သွေးကြောမှတစ်ဆင့် ပျော့ပျောင်းသော ပိုက်အသေးလေးကို နှလုံးအထိ ထည့်သွင်းစစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ သွေးကြောများအတွင်း ဆေးရောင်စုံထည့်သွင်း၍ သွေးကြောပိတ်ဆို့မှု ပြင်းထန်မှုကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဤနည်းလမ်းဖြင့် ရောဂါကို တိုက်ရိုက်ကုသရန်လည်း အသုံးပြုသည်။

ကုသမှု

ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ကျဉ်းခြင်းကို ရောဂါထိန်းချုပ်ရန် ဆေးဝါးများဖြင့်လည်းကောင်း၊ သွေးကြောကို ပြုပြင်ရန် ခွဲစိတ်ကုသမှုဖြင့်လည်းကောင်း နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကုသနိုင်သည်။ နှလုံးနှင့် သွေးကြောခွဲစိတ်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်သည် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်ရှိ သင်၏အသက်အရွယ်နှင့် ရောဂါပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်၍ သင့်အတွက် အကောင်းဆုံးကုသမှုနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ပေးပါလိမ့်မည်။
အချို့သောအခြေအနေများတွင် သင့်ခန္ဓာကိုယ်၌ အခြားမွေးရာပါနှလုံးရောဂါများကိုပါ ရှာဖွေတွေ့ရှိပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့သည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီးကျဉ်းခြင်းနှင့်အတူ အဆိုပါနှလုံးရောဂါများကိုပါ တစ်ပါတည်း ကုသပေးမည်ဖြစ်သည်။

ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း

ခွဲစိတ်မှု မပြုလုပ်မီ သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိရန် သွေးတိုးကျဆေးများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ ခွဲစိတ်မှု အောင်မြင်ပြီးနောက် သွေးပေါင်ချိန် ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်သွားသော်လည်း အချို့လူနာများသည် ဆေးဝါးများကို ဆက်လက်သောက်သုံးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
ပြင်းထန်သော ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ကျဉ်းသည့်ရောဂါ ခံစားနေရသော ကလေးငယ်ကို ကုသရာတွင် ခွဲစိတ်မှု မပြုလုပ်မီအထိ ကျဉ်းနေသော သွေးကြောနေရာမှတစ်ဆင့် သွေးစီးဆင်းနိုင်စေရန်အတွက် ၎င်း၏ Ductus arteriosus သွေးကြောကို ဆက်လက်ပွင့်နေစေမည့် ဆေးဝါးမျိုးကို ဆရာဝန်က ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် ကုသနိုင်သည် –

• ဘောလုံးဖြင့် သွေးကြောချဲ့ခြင်းနှင့် စတင့်ထည့်ခြင်း (Balloon angioplasty and stenting): ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို များသောအားဖြင့် ပထမဦးဆုံး ကုသမှုနည်းလမ်းအဖြစ် ရွေးချယ်လေ့ရှိပြီး ပေါင်ခြံရှိ သွေးလွှတ်ကြောအတွင်းသို့ လေမမှုတ်ရသေးသော ဘောလုံးပါသည့် သေးသွယ်ပြီး ပျော့ပျောင်းသော ပိုက် (Catheter) ကို ထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဆရာဝန်သည် ဓာတ်မှန်ရိုက်၍ အဆိုပါပိုက်ကို သွေးကြောများမှတစ်ဆင့် နှလုံးသို့လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ကျဉ်းနေသည့်နေရာသို့လည်းကောင်း ရောက်ရှိအောင် ပို့ဆောင်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ သွေးလွှတ်ကြောအတွင်း သွေးစီးဆင်းနိုင်စေရန်အတွက် ဆရာဝန်သည် ပိုက်တွင်ပါသော ဘောလုံးကို လေမှုတ်တင်ကာ ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကို ချဲ့ပေးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သွေးလွှတ်ကြောကို ဆက်လက်ပွင့်နေစေရန်နှင့် သွေးကြောပြန်မကျဉ်းစေရန်အတွက် ထိခိုက်နေသောနေရာတွင် စတင့် (Stent) ဟုခေါ်သော အချောင်းငယ်ကိုလည်း ထည့်သွင်းပေးနိုင်ပါသည်။
• ကျဉ်းသောအပိုင်းကို ဖြတ်ထုတ်၍ ပြန်ဆက်ခြင်း (Resection with end-to-end anastomosis): သွေးကြောကျဉ်းနေသော အပိုင်းကို ဖြတ်ထုတ်လိုက်ပြီး ကျန်ရှိသော ပုံမှန်အပိုင်းနှစ်ခုကို ပြန်လည်ဆက်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
• Subclavian flap aortoplasty: ဘယ်ဘက်လက်မောင်းသို့ သွေးပို့ပေးသော သွေးလွှတ်ကြော၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို အသုံးပြု၍ ကျဉ်းနေသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကို ပြန်လည်ချဲ့ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
• သွေးကြောလမ်းလွှဲခြင်း (Bypass graft repair): ကျဉ်းနေသောနေရာကို ကျော်လွန်၍ သွေးစီးဆင်းနိုင်ရန်အတွက် သွေးကြောအတု (Graft) ကို အသုံးပြု၍ လမ်းကြောင်းအသစ် ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
• Patch aortoplasty: သွေးကြောကျဉ်းသည့် နေရာသည် အလျားရှည်နေပါက သွေးကြောကို ဖြတ်၍ ၎င်းနေရာတွင် အသားတု (Synthetic material) ဖြင့် ဖာထေးကာ သွေးကြောကို ကျယ်လာအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Doctors who treat this condition