သားအိမ်ကျွံခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ရောဂါလက္ခဏာများကြောင့် မသက်မသာဖြစ်ခြင်းသည် လူနာတစ်ဦးအနေဖြင့် ဆရာဝန်ထံ ပြသရသည့် ပထမဆုံးသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ သားအိမ်ကျွံခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင် တင်ပါးဆုံပိုင်းအား စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း (Pelvic exam) ဖြင့် စတင်သည်။ ထိုသို့ စမ်းသပ်စဉ်အတွင်း ဆရာဝန်သည် အောက်ပါအချက်အချို့ကို ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုပါလိမ့်မည် –

• သားအိမ်သည် မိန်းမကိုယ်အတွင်းသို့ မည်မျှအထိ လျောကျနေသည်ကို သိရှိနိုင်ရန် လူနာအနေဖြင့် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားသည့်အခါ ညှစ်သကဲ့သို့ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။
• တင်ပါးဆုံကြွက်သားများ မည်မျှသန်မာသည်ကို တိုင်းတာရန်အတွက် လူနာအနေဖြင့် ဆီးသွားနေစဉ် ရုတ်တရက် အောင့်ထားသကဲ့သို့ တင်ပါးဆုံကြွက်သားများကို ညှစ်ထားရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။
• အကယ်၍ ဆီးအလွန်အကျွံ မထိန်းနိုင်ခြင်းမျိုးရှိပါက ဆီးအိမ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် ဆီးထွက်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို သိရှိနိုင်ရန် ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှု (Urodynamic test) ပြုလုပ်ရန် ဆရာဝန်က လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

ကုသခြင်း

မည်သည့်လက္ခဏာမျှမပြသော အပျော့စား သားအိမ်ကျွံခြင်းမျိုးတွင် ကုသမှုခံယူရန် မလိုအပ်နိုင်ပါ။ သို့သော် အပြောင်းအလဲ တစ်စုံတစ်ရာ ရှိမရှိကို စောင့်ကြည့်ရန် ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ အသင့်အတင့်မှ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင်မူ ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာစေရန် ကုသမှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ကုသမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာများမှာ –

လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း –

ကိုယ်တိုင် ဂရုစိုက်ရမည့် အချက်များတွင် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်း၊ လေးလံသောအရာများ မခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ကုသခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို သက်သာစေနိုင်ပြီး တင်ပါးဆုံကြွက်သားများပေါ်ရှိ ဖိအားများကို လျော့နည်းစေသည်။ ကီဂယ်လ် (Kegel) လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်းသည် တင်ပါးဆုံကြွက်သားများကို ပိုမိုသန်မာစေသည်။ ကီဂယ်လ် လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးမျိုးရှိပြီး နေ့စဉ် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ အစားအသောက်ပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းသည်လည်း ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သက်သာစေပြီး ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။

မိန်းမကိုယ်အတွင်း ထည့်ရသော ကိရိယာ (Vaginal pessary) –

၎င်းသည် ကျွံနေသော နေရာကို ထောက်ပံ့ပေးရန်အတွက် မိန်းမကိုယ်အတွင်း ထည့်သွင်းရသော ဖယ်ရှား၍ရသည့် ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် လူနာအား ထိုကိရိယာကို မည်သို့ ဂရုစိုက်ရမည်၊ မည်သို့ ဖယ်ရှားရမည်နှင့် မည်သို့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းရမည်ကို ညွှန်ကြားပေးလေ့ရှိသည်။

ကီဂယ်လ် (Kegel) လေ့ကျင့်ခန်းများ

သားအိမ်ကျွံခြင်း၏ ရောဂါလက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ရန် ကီဂယ်လ် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ၎င်းသည် တင်ပါးဆုံကြွက်သားများကို ပိုမိုသန်မာစေပြီး သားအိမ်ကျွံခြင်း ပိုမိုမဆိုးရွားအောင် ကာကွယ်ပေးသည်။

ကီဂယ်လ် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်နည်း –

၁။ လေမထွက်အောင် အောင့်ထားသကဲ့သို့ တင်ပါးဆုံကြွက်သားများကို ကျုံ့ထားပါ။

၂။ ထိုကြွက်သားများကို ညှစ်ပြီး (၅) စက္ကန့်ခန့် တောင့်ထားပါ၊ ထို့နောက် (၅) စက္ကန့်ခန့် ပြန်လျှော့ပါ။

၃။ တစ်ခါညှစ်လျှင် (၁၀) စက္ကန့်အထိ တောင့်ထားနိုင်အောင် တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ပါ။

၄။ တစ်နေ့လျှင် (၁၀) ကြိမ် ပါဝင်သော အစုံလိုက် (၃) စုံခန့် ပြုလုပ်ရန် ကြိုးစားပါ။

ကီဂယ်လ် လေ့ကျင့်ခန်းကို နေ့စဉ်နှင့် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ကီဂယ်လ် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲသော အစပြုသူများအတွက် Biofeedback ဟုခေါ်သော နည်းပညာကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး ၎င်းကို များသောအားဖြင့် ကာယကုထုံးပညာရှင် (Physical therapist) များက ပြုလုပ်ပေးလေ့ရှိသည်။

Biofeedback လေ့ကျင့်ခန်းသည် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စဉ် မှန်ကန်သော ကြွက်သားများကို အသုံးပြုခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ပေးသည့် နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလေ့ကျင့်ခန်းတွင် ကြွက်သားများ မှန်ကန်စွာ တင်းကျပ်မှု ရှိမရှိနှင့် ထိရောက်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း ရှိမရှိကို သေချာစေရန် ကိရိယာများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အောင်မြင်စွာ ပြုလုပ်နိုင်ပါက အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သားအိမ်ကျွံခြင်း၏ လက္ခဏာများကို တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေမည် ဖြစ်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း

အချို့သောအခြေအနေများတွင် သားအိမ်ကျွံခြင်းကို ကုသရန် ခွဲစိတ်မှုကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ခွဲစိတ်မှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာများတွင် မိန်းမကိုယ်မှတစ်ဆင့် ခွဲစိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မှန်ပြောင်းဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်း (Laparoscopic surgery) တို့ ပါဝင်သည်။ အကယ်၍ သားအိမ်တစ်ခုတည်းသာ ကျွံခြင်းဖြစ်ပါက အသုံးများသော ခွဲစိတ်မှုများမှာ –

သားအိမ်ထုတ်ခြင်း (Hysterectomy) –

၎င်းသည် သားအိမ်အား ဖယ်ရှားသည့် ခွဲစိတ်ကုသမှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ပါ။ သားအိမ်ထုတ်ခြင်းကို မိန်းမကိုယ်မှတစ်ဆင့် သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်မှတစ်ဆင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။

သားအိမ်ချန်သော ခွဲစိတ်မှု (Uterus-sparing procedure) –

နောင်တွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် အစီအစဉ်ရှိသူများအတွက် အကြံပြုသော ခွဲစိတ်မှုဖြစ်သည်။ ထိုခွဲစိတ်မှုသည် သားအိမ်ကို ၎င်း၏ မူလတည်နေရာသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးပြီး ထိုနေရာတွင် မြဲနေအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ အောင်မြင်မှုကို သက်သေပြရန်အတွက် ဆက်လက်လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေသေးသည်။

သို့သော် သားအိမ်နှင့်အတူ အခြားသော တင်ပါးဆုံအင်္ဂါများပါ ကျွံခြင်းဖြစ်ပါက ခွဲစိတ်မှုသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသွားမည်ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် သားအိမ်ထုတ်ခြင်းနှင့်အတူ အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည် –

• ပျက်စီးနေသော တင်ပါးဆုံကြွက်သားတစ်ရှူးများကို ပြန်လည်ချုပ်ပေးခြင်း – ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် မိန်းမကိုယ်၏ အနံနှင့် အနက်ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆက်လက်ရှိနေစေသည်။ အားနည်းနေသော အလွှာများကို ချုပ်ရိုးများဖြင့် ပြုပြင်ပေးသည်။
• မိန်းမကိုယ်ပေါက် ပိတ်ခြင်း (Colpocleisis) – ၎င်းသည် မိန်းမကိုယ်အဝကို ချုပ်ပိတ်လိုက်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဖြစ်သည်။ မိန်းမကိုယ်လမ်းကြောင်းအား လိင်ဆက်ဆံမှုအတွက် အသုံးမပြုတော့ရန် ဆုံးဖြတ်ထားသူများအတွက် ဤခွဲစိတ်မှုကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ဤခွဲစိတ်မှုသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက်ပိုင်း နာလန်ထူရန် လွယ်ကူသည်။
• မိန်းမကိုယ်တစ်ရှူးများကို ထောက်ပံ့ရန် ပိုက်ကွန် (Mesh) အသုံးပြုခြင်း – ဓာတုပစ္စည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ခွဲစိတ်ပိုက်ကွန်ကို မိန်းမကိုယ်တစ်ရှူးများ သန်မာစေရန် မြီးညောင်းရိုးမှတစ်ဆင့် ထည့်သွင်းပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျွံနေသော အင်္ဂါများအတွက် အပိုထောက်ပံ့မှု ပေးသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် ခွဲစိတ်မှုတိုင်းတွင် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ရှိနိုင်ပါသည်။ သားအိမ်ကျွံခြင်းအတွက် တွေ့ရလေ့ရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ –

• သွေးအလွန်အကျွံထွက်ခြင်း
• ပိုးဝင်ခြင်း
• မေ့ဆေးနှင့် ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်ခြင်း
• ခြေထောက် သို့မဟုတ် အဆုတ်တွင် သွေးခဲခြင်း
• အခြားအင်္ဂါများ (ဆီးအိမ်၊ ဆီးပြွန် သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်း) ကို ထိခိုက်ခြင်း
• ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်း
• သားအိမ်ပြန်ကျွံခြင်း

သားအိမ်ကျွံနေသည့် အဆင့်ပေါ် မူတည်၍ သင့်လျော်သော ကုသမှုကို ဆုံးဖြတ်မည် ဖြစ်သည်။ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရလဒ်များ ရရှိရန်အတွက် ကုသမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာများ၊ အကျိုးကျေးဇူးများ၊ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများအားလုံးကို ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

Doctors who treat this condition