ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်အကျဉ်းချုပ်
အရိုးပျော့ရောဂါသည် အရိုးများကို အားနည်းစေပြီး ကျိုးလွယ်၊ ပဲ့လွယ်သောအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေပါသည်။ ၎င်းသည် အရိုးထဲတွင် သတ္တုဓာတ်ဖြည့်တင်းမှု (Mineralization) လျော့နည်းသွားသည့် အခြေအနေဖြစ်ပြီး၊ အရိုးအသစ်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်နှုန်းထက် အရိုးဟောင်းများ ပြိုကွဲပျက်စီးနှုန်းက ပိုမိုမြန်ဆန်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရပါသည်။ ဤရောဂါသည် လူကြီးများတွင်သာ သီးသန့်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။ ကလေးငယ်များတွင်မူ ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D) ချို့တဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသောရောဂါကို အရိုးပျော့ရောဂါ (Rickets) ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။
အရိုးပျော့ရောဂါ (Osteomalacia) နှင့် အရိုးပွရောဂါ (Osteoporosis) ရောဂါနှစ်မျိုးလုံးသည် အရိုးကျိုးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် တူညီသောရောဂါများ မဟုတ်ကြပါ။ အရိုးပျော့ရောဂါသည် အရိုးထဲတွင် သတ္တုဓာတ်ဖြည့်တင်းမှု ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် အရိုးများ “ပျော့” သွားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အရိုးပွရောဂါမှာမူ အရိုး၏ ထုထည်နှင့် တည်ဆောက်ပုံများ ယိုယွင်းလာပြီး အရိုးများ “အားနည်း” လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
လက္ခဏာများ
အရိုးပျော့ရောဂါတွင် အဖြစ်အများဆုံး လက္ခဏာများမှာ အရိုးများနှင့် တင်ပါးဆုံများတွင် မအီမသာဖြစ်ခြင်း၊ အရိုးကျိုးခြင်းနှင့် ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်ကြပါသည်။
အကယ်၍ လူနာတွင် အရိုးများ ပျော့နေပါက အောက်ပါလက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်ပါသည် –
- အရိုးများ လွယ်ကူစွာ ကျိုးခြင်း။
- နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း။
- အရိုးအဆစ်များ တောင့်တင်းခြင်း။
- ထိုင်ရာမှ ထရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် လှေကားတက်ရန် ခက်ခဲခြင်း။
- လက်မောင်းနှင့် ပေါင်ရှိ ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း။
- နုံးချိပင်ပန်းခြင်း။
အကြောင်းအရင်းများ
အရိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရန်နှင့် ခိုင်မာမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အချို့သော သတ္တုဓာတ်များသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။ အရိုးပျော့ရောဂါသည် များသောအားဖြင့် ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D) ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး၊ ၎င်းမှာ နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့မှု မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ ဗီတာမင် ဒီ သည် ကယ်လ်စီယမ် စုပ်ယူမှုနှင့် အရိုးကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ အချို့သော ကျန်းမာရေးအခြေအနေများသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဗီတာမင်စုပ်ယူနိုင်စွမ်းကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်သလို၊ ရှားပါးသော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါများကြောင့်လည်း အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
Gluten နှင့်ဓာတ်မတည့်သော အူသိမ်ရောဂါ (Celiac disease) ကဲ့သို့သော ဝေဒနာများ၊ အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်း အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ဖြတ်ထုတ်ထားသော ခွဲစိတ်မှုများ (Gastric bypass surgery) သည် ဗီတာမင် ဒီ စုပ်ယူမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ ကျောက်ကပ်ဝေဒနာ ခံစားနေရသူများတွင်လည်း ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အရည်များတွင် အက်စစ်ဓာတ် အလွန်အမင်း များပြားနေပါက အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အရိုးများကို တဖြည်းဖြည်း အရည်ပျော် ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်း
လူတစ်ဦးတွင် အရိုးပျော့ရောဂါ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန်အတွက် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
- သွေးစစ်ခြင်း (Blood test): ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D) ပမာဏ နည်းပါးခြင်းသည် အဓိက အညွှန်းကိန်းဖြစ်သော်လည်း၊ ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) ပမာဏ နည်းပါးခြင်း သို့မဟုတ် ဖော့စဖိတ် (Phosphate) ပမာဏ ကျဆင်းခြင်းတို့သည်လည်း အရိုးပျော့ရောဂါဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြနေပါသည်။
- ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးခြင်း (Imaging test): အရိုးပျော့ရောဂါ လက္ခဏာများ ရှိ၊ မရှိ သိရှိနိုင်ရန် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများက ဓာတ်မှန် (X-ray) ရိုက်ရန် ညွှန်ကြားပါလိမ့်မည်။ ၎င်းစစ်ဆေးမှုသည် အရိုး၏ တည်ဆောက်ပုံကိုလည်း ပုံရိပ်ဖော်ပေးနိုင်ပါသည်။
- အရိုးတွင်း သတ္တုဓာတ်သိပ်သည်းဆ တိုင်းတာခြင်း (Bone mineral density test): ဤစစ်ဆေးမှုသည် လူနာ၏ အရိုးအစိတ်အပိုင်းတွင် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် အခြားသတ္တုဓာတ်များ မည်မျှပမာဏရှိသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် အရိုးပျော့ရောဂါကို အတည်ပြုရန်အတွက် အမြဲတမ်း မလိုအပ်သော်လည်း လူနာ၏ အရိုးကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သော အရေးကြီးသည့် အချက်အလက်များကို ပေးနိုင်ပါသည်။
- အရိုးတစ်သျှူးစ ယူ၍စစ်ဆေးခြင်း (Bone biopsy): အလွန်ရှားပါးသော အခြေအနေမျိုးတွင် ဆရာဝန်က အရိုးတစ်သျှူးစယူ၍ စစ်ဆေးရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရန်အတွက် အရိုးတစ်သျှူးနမူနာကို ထုတ်ယူ၍ စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ပါသည်။
ကုသခြင်း
လူနာ၏ အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D)၊ ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) သို့မဟုတ် ဖော့စဖိတ် (Phosphate) ဖြည့်စွက်ဆေးများကို သောက်သုံးခြင်းဖြင့် အကျိုးကျေးဇူး ရရှိနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ ဗီတာမင် ဒီ ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် အရိုးပျော့ရောဂါ ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ပါက အချို့သော အစားအစာများနှင့် ဖြည့်စွက်ဆေးများကို ပိုမိုမှီဝဲခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။
နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့ခြင်း: နေရောင်ခြည်ထဲတွင် အချိန်ပိုပေးခြင်းဖြင့် ဗီတာမင် ဒီ ပမာဏကို မြှင့်တင်နိုင်သည်မှာ မှန်ကန်သော်လည်း မိမိ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူနှင့် တိုင်ပင်ရန်နှင့် နေလောင်ကာခရင်မ် (Sunscreen) ကို အသုံးပြုရန် အရေးကြီးပါသည်။ နေရောင်ခြည်နှင့် အလွန်အကျွံ ထိတွေ့ခြင်းသည် အရေပြားကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
အစာစုပ်ယူမှု အားနည်းသော ဝေဒနာရှင်များတွင် အူလမ်းကြောင်းမှ အာဟာရဓာတ် သို့မဟုတ် ဗီတာမင်များကို လုံလောက်စွာ မစုပ်ယူနိုင်သူများသည် ဗီတာမင် ဒီ နှင့် ကယ်လ်စီယမ်ကို ပိုမိုမြင့်မားသော ပမာဏဖြင့် သောက်သုံးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည့် အရင်းခံအကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး ကုသရမည် ဖြစ်ပါသည်။
အရိုးပျော့ရောဂါကြောင့် အရိုးကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးပုံပျက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဆရာဝန်သည် အရိုးအထိန်း (Brace) ကို ဝတ်ဆင်ရန် ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။ အခြေအနေ ပြင်းထန်ပါက ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
