ဦးနှောက်အကျိတ် – ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် သတိထားစရာများ
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ
ဦးနှောက်အကျိတ်ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်အတွင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်များ ပွားများလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးခေါင်းခွံသည် ပြန့်ကားထွက်နိုင်ခြင်းမရှိသည့် မာကျောသော အကန့်အသတ်ရှိသည့်နေရာ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသို့ ပွားများလာသော အကျိတ်များသည် အလွန်ပင် အန္တရာယ်များလှသည်။ အကျိတ်ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအား (intracranial pressure) ကို မြင့်တက်စေပြီး ကျန်းမာသော ဦးနှောက်တစ်ရှူးများကို ဖိမိခြင်း၊ ထိခိုက်စေခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးစေခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ “အန္တရာယ်မရှိသော” (ကင်ဆာမဟုတ်သော) အကျိတ်များပင်လျှင် အသက်ရှူခြင်း၊ နှလုံးခုန်နှုန်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိန်းချုပ်သည့် အရေးပါသော နေရာများတွင် တည်ရှိနေပါက အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရနိုင်သည်။ ထို့အပြင် “အန္တရာယ်ရှိသော” (ကင်ဆာဖြစ်သော) အကျိတ်များသည် လျှင်မြန်စွာ ကြီးထွားနိုင်ပြီး ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သဖြင့် ကုသမှုမခံယူပါက အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရေရှည်ပျက်စီးမှုများ သို့မဟုတ် အသက်ဆုံးရှုံးသည်အထိ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
စောစီးစွာ သိရှိနိုင်သော ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် သတိပေးချက်များ ဦးနှောက်အကျိတ်၏ စောစီးစွာ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော လက္ခဏာများသည် မသိသာတတ်သဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် အခြား သာမန်ဝေဒနာများနှင့် မှားယွင်းတတ်သည်။ သို့သော် လက္ခဏာများ ပုံမှန်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းနှင့် တဖြည်းဖြည်း ဆိုးရွားလာခြင်းတို့သည် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အခြေအနေတစ်ခုခု ဖြစ်နေကြောင်း ပြသသည့် အဓိက အညွှန်းကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။
တဖြည်းဖြည်း ဆိုးရွားလာသော ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ: ဦးနှောက်အကျိတ် ကြီးထွားလာခြင်း၏ အတွေ့ရဆုံး လက္ခဏာဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် နံနက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုဆိုးရွားတတ်သည်။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ သောက်သုံးသော်လည်း သက်သာလေ့မရှိဘဲ ချောင်းဆိုးချိန် သို့မဟုတ် အားစိုက်ချိန်တို့တွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်သည်။ရုတ်တရက် တက်ခြင်း: အတက်ရောဂါ ရာဇဝင်မရှိဖူးသော လူကြီးတစ်ဦးတွင် ရုတ်တရက် တက်ခြင်းဖြစ်ပွားပါက ဦးနှောက်အကျိတ်၏ စောစီးစွာ သိရှိနိုင်သော အဓိက လက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။မသိသာသော ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည် ပြောင်းလဲမှုများ: အနည်းငယ် ဇဝေဇဝါဖြစ်ခြင်း၊ စကားဝိုင်းများကို လိုက်ပါနားလည်ရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းအရင်းမရှိဘဲ သတိမေ့လျော့ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။အကြောင်းအရင်းမရှိဘဲ ပျို့အန်ခြင်း: အစာခြေစနစ် ပြဿနာများနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ အထူးသဖြင့် နံနက်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန်စွာ ထိုးအန်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျို့ခြင်းတို့ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။အာရုံခံစားမှုနှင့် စိတ်ခံစားချက် ပြောင်းလဲမှုများ: အကျိတ်သည် အရှေ့ဘက် သို့မဟုတ် ဘေးဘက် ဦးနှောက်ဆီသို့ ထိခိုက်ပါက ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခြင်း၊ စိတ်တိုလွယ်လာခြင်း သို့မဟုတ် အနံ့မရှိသော အရာများကို ရရှိနေခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
ပိုမိုဆိုးရွားသော ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် သတိပေးချက်များ အကျိတ် အရွယ်အစား ကြီးထွားလာသည် သို့မဟုတ် အဆင့်မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ဦးနှောက်ဧရိယာ ပိုမိုထိခိုက်လာသောကြောင့် ဦးနှောက်အကျိတ်၏ လက္ခဏာများသည် ပိုမိုထင်ရှားလာပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို မကူညီနိုင်လောက်အောင် အားနည်းသွားစေသည်။
အာရုံကြောဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများ: လေဖြတ်သည့် လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ဖက်ခြမ်း သိသိသာသာ အားနည်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှား၍ မရတော့ခြင်း (လေဖြတ်သွားခြင်း)။ပြင်းထန်သော အမြင်အာရုံနှင့် အကြားအာရုံ ဆုံးရှုံးခြင်း: အရာဝတ္ထုများကို နှစ်ထပ်မြင်ရခြင်း၊ ဘေးကြည့်အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးသွားခြင်း (ခန္ဓာကိုယ်တစ်ဖက်ခြမ်းရှိ အရာဝတ္ထုများနှင့် တိုက်မိခြင်း) သို့မဟုတ် အကြားအာရုံ သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားခြင်းနှင့် နားအူခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။စကားပြောနှင့် ဘာသာစကား အခက်အခဲများ: စကားလုံး ရှာမရခြင်း၊ စကားဗလုံးဗထွေး ပြောခြင်း သို့မဟုတ် ပြောဆိုသော စကားများကို နားမလည်နိုင်တော့ခြင်း။ဟန်ချက်နှင့် ပေါင်းစပ်လှုပ်ရှားမှု ပြဿနာများ: လမ်းလျှောက်ရာတွင် ယိုင်နဲ့ခြင်း၊ မကြာခဏ လဲကျခြင်း သို့မဟုတ် လက်ချောင်း အနုစိတ်လှုပ်ရှားမှု စွမ်းရည်များ ဆုံးရှုံးသွားခြင်း။ပြင်းထန်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ: ဦးတည်ချက် သိသိသာသာ ပျောက်ဆုံးခြင်း၊ အလွန်အမင်း မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြုအမူနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်မှုများ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားခြင်း။ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ ပုံမှန်မဟုတ်မှုများ: အကျိတ်သည် Pituitary gland အနီးတွင် ရှိပါက အလွန်အမင်း ဗိုက်ဆာခြင်း၊ ဝိတ်ရုတ်တရက် တက်လာခြင်း သို့မဟုတ် အခြား ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ ကြုံတွေ့ရပါက ပြုလုပ်ရမည့် အချက်များ သင့်တွင် ရေရှည်ဖြစ်ပေါ်နေသော သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာသော အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများ ရှိနေပါက ကျွမ်းကျင်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်ကို ချက်ချင်း ရယူရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ထိုလက္ခဏာအများစုသည် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ရောဂါ သို့မဟုတ် နားအတွင်းပိုင်း ပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော ပိုမိုပေါ့ပါးသည့် ရောဂါများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသာလျှင် အထူးပြု စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများမှတစ်ဆင့် အကျိတ် ဖြစ်ပွားမှုကို အတည်ပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ စောစီးစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိခြင်းသည် ကုသမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာများကို ပိုမိုရရှိစေပြီး ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် အဓိက အကျိုးကျေးဇူး ဖြစ်သည်။
အာရုံကြောအထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ: အထူးကုဆရာဝန်သည် သင့်အမြင်အာရုံ၊ အကြားအာရုံ၊ ဟန်ချက်ထိန်းနိုင်မှုနှင့် တုံ့ပြန်မှုများကို စစ်ဆေးရန် အာရုံကြောဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုကို ပြုလုပ်ပေးပါမည်။ပုံရိပ်ဖော် ရောဂါရှာဖွေခြင်းများ ပြုလုပ်ပါ: ဦးနှောက်တည်ဆောက်ပုံကို အသေးစိတ် ကြည့်ရှုနိုင်ရန်အတွက် MRI သို့မဟုတ် CT scan ရိုက်ကူးရန် ညွှန်းဆိုနိုင်ပါသည်။ဘက်စုံ စစ်ဆေးမှုများကို စဉ်းစားပါ: ပူပန်ဖွယ်ရာ လက္ခဏာများရှိသူများအတွက် ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီးကဲ့သို့သော ဆေးရုံကြီးများသည် အဆင့်မြင့် ပုံရိပ်ဖော်နည်းပညာများနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများ၏ ရောဂါရှာဖွေမှုများကို ရယူနိုင်မည့် အထူးစစ်ဆေးမှု ပက်ကေ့ချ်များကို ဆောင်ရွက်ပေးထားပါသည်။ရောဂါလက္ခဏာ မှတ်တမ်းထားရှိပါ: ဆရာဝန်မှ တိကျသော သုံးသပ်ချက် ပေးနိုင်ရန်အတွက် သင့်လက္ခဏာများ မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်သလဲ၊ မည်မျှကြာသလဲနှင့် မည်သည့်အရာများကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာသလဲဆိုသည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ။
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQs) ဦးနှောက်အကျိတ်၏ ပထမဆုံး သတိပေးလက္ခဏာများမှာ ဘာတွေလဲ။ အတွေ့ရဆုံး ပထမဆုံး လက္ခဏာများမှာ ပုံမှန် မဟုတ်ဘဲ ကွဲပြားသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း (အထူးသဖြင့် နံနက်ပိုင်း ခေါင်းကိုက်ခြင်း) နှင့် ရုတ်တရက် တက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်များ သတိပြုမိနိုင်သည့် မသိသာသော ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ပြောင်းလဲမှုများသည်လည်း မကြာခဏ တွေ့ရတတ်သည့် စောစီးစွာ သိရှိနိုင်သော အညွှန်းကိန်းများ ဖြစ်သည်။
ဦးနှောက်အကျိတ် ဖြစ်ပွားပါက ပုံမှန်ဘဝအတိုင်း နေထိုင်နိုင်ပါသလား။ နေထိုင်နိုင်ပါသည်။ အကျိတ်၏ အမျိုးအစား၊ တည်နေရာနှင့် အဆင့်ပေါ် မူတည်၍ လူအများအပြားသည် ပုံမှန်အတိုင်း ပြည့်ဝစွာ နေထိုင်နိုင်ကြပါသည်။ ကင်ဆာမဟုတ်သော အကျိတ်များကို ခွဲစိတ်ကုသခြင်းဖြင့် အောင်မြင်စွာ ဖယ်ရှားနိုင်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ကြီးထွားသော အကျိတ်အချို့ကိုမူ မှန်မှန် စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးရုံဖြင့် စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။
ဦးနှောက်အကျိတ်အတွက် အရေးကြီးဆုံး သတိပေးလက္ခဏာ (Red Flag) က ဘာလဲ။ အရေးကြီးဆုံး သတိပေးလက္ခဏာမှာ အချိန်နှင့်အမျှ သက်သာမသွားဘဲ ပိုမိုဆိုးရွားလာသော အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အိပ်ရာမှ နိုးစေသည့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ လူကြီးဘဝတွင် ရုတ်တရက် တက်ခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ဖက်ခြမ်း တဖြည်းဖြည်း အားနည်းလာခြင်းတို့သည် ဦးနှောက်အကျိတ်၏ စိုးရိမ်ရသော သတိပေးလက္ခဏာများ ဖြစ်ကြသည်။
ကျွန်ုပ်တွင် ဦးနှောက်အကျိတ် ရှိမရှိ မည်သို့ စစ်ဆေးနိုင်ပါသနည်း။ အိမ်တွင် မိမိဘာသာ ရောဂါရှာဖွေ၍ မရနိုင်ပါ။ ဦးနှောက်အကျိတ် လက္ခဏာများ ရှိမရှိ တိကျစွာ စစ်ဆေးနိုင်ရန် MRI သို့မဟုတ် CT scan ကဲ့သို့သော အထူးပြု ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပြီး အကျိတ်ကို တွေ့ရှိပါက အသားစယူ စစ်ဆေးခြင်းများ ဆက်လက် ပြုလုပ်ရမည် ဖြစ်သည်။
အသေးစိတ် အချက်အလက်များ ထပ်မံသိရှိလိုပါက ဆက်သွယ်ရန် –ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောအထူးကုဌာန ၊ ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
Readers’ Rating
2.9 out of 5 stars (based on 50 reviews)
