កុំមើលស្រាលការខាំ ឬខ្វាចរបស់សត្វព្រោះ ជំងឺឆ្កែឆ្កួត អាចគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត
ជំងឺឆ្កែឆ្កួត ជំងឺដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយ នៅពេលដែលវីរុសប៉ះពាល់ […]

Table of Contents
ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គឺជាជំងឺមួយដែលកើតឡើងពីការផ្លាស់ប្តូរនៃកោសិកានៅបរិវេណមាត់ស្បូន ដែលភាគច្រើនទាក់ទងនឹងការឆ្លងមេរោគ HPV ប្រភេទដែលមានហានិភ័យខ្ពស់។ អ្នកជំងឺមួយចំនួនអាចមិនមានរោគសញ្ញានៅដំណាក់កាលដំបូងឡើយ។ ដូច្នេះ ការត្រួតពិនិត្យសមស្របដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរកឃើញភាពមិនប្រក្រតី និងអាចជួយឱ្យអ្នកអាចរៀបចំផែនការព្យាបាលបានកាន់តែលឿន ប្រសិនបើជំងឺត្រូវបានរកឃើញ។ គ្រូពេទ្យនឹងពិចារណាជម្រើសនៃការព្យាបាលដោយផ្អែកលើដំណាក់កាលនៃជំងឺ និងលក្ខណៈរបស់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ
ជំងឺមហារីកដែលកើតនៅបរិវេណមាត់ស្បូន ដែលជាផ្នែកខាងក្រោមនៃស្បូនដែលភ្ជាប់ទៅនឹងទ្វារមាស។ ដោយវាកើតឡើងពីការលូតលាស់មិនប្រក្រតីនៃកោសិកានៅក្នុងមាត់ស្បូន ដែលអាចវិវត្តទៅជាកោសិកាមហារីកបាន
មុនពេលវិវត្តទៅជាជំងឺមហារីក កោសិកាបរិវេណមាត់ស្បូនអាចមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលមុនមហារីក ដែលជាអំឡុងពេលដែលអាចរកឃើញ និងព្យាបាលជាសះស្បើយបាន។ ដូច្នេះ ការត្រួតពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គឺមានសារៈសំខាន់ក្នុងការរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីទាំងនេះ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានផែនការថែទាំសមស្រប
មូលហេតុចម្បងមួយនៃជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនគឺការឆ្លងមេរោគ HPV (Human Papillomavirus) ជាពិសេសប្រភេទមេរោគដែលមានហានិភ័យខ្ពស់។ មេរោគទាំងនេះអាចជុំរុញកោសិកាមាត់ស្បូនកើតការផ្លាស់ប្តូរនៅពេលដែលការឆ្លងមេរោគនៅតែបន្តកើតមានរយៈពេលយូរ
មេរោគ HPV គឺជាមេរោគដែលអាចចម្លងតាមរយៈការរួមភេទ។ បុគ្គលដែលឆ្លងមេរោគជាច្រើនអាចគ្មានរោគសញ្ញា ហើយរាងកាយរបស់ពួកគេអាចកម្ចាត់ការឆ្លងមេរោគដោយខ្លួនឯង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងករណីខ្លះ ការឆ្លងមេរោគអាចនៅតែបន្តកើតមាន និងបណ្តាលឱ្យមានភាពមិនប្រក្រតីនៃកោសិកា ដែលជាចំណុចចាប់ផ្តើមសម្រាប់ការវិវត្តនៃជំងឺមហារីក
កត្តាដែលអាចបង្កើនហានិភ័យ រួមមាន៖
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការមានកត្តាហានិភ័យមិនតែងតែមានន័យថាជំងឺនេះនឹងវិវត្តនោះទេ។ ការតាមដាន និងការពិនិត្យសមស្របអាចជួយកាត់បន្ថយឱកាសនៃការរកឃើញជំងឺនេះនៅដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ
នៅដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនអាចមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាជាក់ស្តែងណាមួយឡើយ ដែលធ្វើឱ្យវាពិបាកសម្រាប់មនុស្សជាច្រើនក្នុងការដឹងថាមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតី។ ដូច្នេះ ការពិនិត្យគឺជាមធ្យោបាយសំខាន់មួយដើម្បីរកឃើញការផ្លាស់ប្តូរកោសិកាមុនពេលរោគសញ្ញាលេចឡើង
នៅពេលដែលជំងឺវិវត្ត រោគសញ្ញាផ្សេងៗអាចកើតឡើង ដូចជា៖
ការហូរឈាមដែលខុសពីវដ្តរដូវធម្មតាគឺជារោគសញ្ញាមួយដែលគួរតែត្រូវបានវាយតម្លៃ។ វាអាចបង្ហាញតាមវិធីដូចខាងក្រោម៖
ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះនឹងការហូរឈាមដែលមិនអាចពន្យល់បាន ឬមិនធម្មតា អ្នកគួរតែស្វែងរកការពិនិត្យដើម្បីកំណត់មូលហេតុ
ស្ត្រីមួយចំនួនអាចជួបប្រទះនឹងការប្រែប្រួលនៃការធ្លាក់ស ដូចជាបរិមាណកើនឡើង មានក្លិនមិនធម្មតា ឬមានឈាមក្នុងទឹករំអិល។ នេះអាចទាក់ទងនឹងភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងមាត់ស្បូន ហើយគួរតែត្រូវបានវាយតម្លៃ
នៅពេលដែលជំងឺវិវត្តន៍ ការឈឺចាប់នៅផ្នែកខាងក្រោមពោះ និងតំបន់អាងត្រគាកអាចកើតឡើង
ប្រសិនបើជំងឺបានរីករាលដាល រោគសញ្ញាផ្សេងទៀតអាចកើតឡើង ដូចជាអស់កម្លាំង ស្រកទម្ងន់ ឬរោគសញ្ញាមិនប្រក្រតីដែលទាក់ទងនឹងទីតាំងនៃជំងឺ
ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនគឺជាជំងឺមួយដែលអាចរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងកោសិកាបានតាំងពីដំណាក់កាលមុនកើតជាមហារីក។ ដូច្នេះការធ្វើតេស្តមានផ្នែកជួយរកឃើញការប្រែប្រួលបរិវេណកោសិកាមាត់ស្បូនបានតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង មុនពេលវាវិវត្តទៅជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ
បច្ចុប្បន្ននេះ មានវិធីសាស្រ្តធ្វើតេស្តជាច្រើនប្រភេទ ដោយវេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាវិធីសាស្រ្តដែលសមស្របបំផុតដោយផ្អែកលើអាយុ ប្រវត្តិសុខភាព និងកត្តាហានិភ័យសម្រាប់បុគ្គលម្នាក់ៗ
ប្រសិនបើភាពមិនប្រក្រតីត្រូវបានរកឃើញ គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកអាចណែនាំការធ្វើតេស្តបន្ថែមទៀត ដូចជា ការឆ្លុះកាមេរ៉ាពិនិត្យមាត់ស្បូន ឬ ការច្រិបសាច់ (Biopsy) ដើម្បីវិភាគលក្ខណៈកោសិកា និងបញ្ជាក់ពីរោគវិនិច្ឆ័យ
ប្រសិនបើការធ្វើតេស្តពិនិត្យបង្ហាញពីភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងមាត់ស្បូន គ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការវាយតម្លៃបន្ថែម ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណលក្ខណៈកោសិកា និងកំណត់វិសាលភាពនៃការផ្លាស់ប្តូរ។ នីតិវិធីពិនិត្យអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើលទ្ធផលតេស្ត និងស្ថានភាពរបស់អ្នកជំងឺ
ការឆ្លុះកាមេរ៉ាពិនិត្យមាត់ស្បូន គឺជាប្រើឧបករណ៍ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងកែវពង្រីក ដើម្បីជួយគ្រូពេទ្យមើលឃើញមាត់ស្បូនកាន់តែច្បាស់ និងកំណត់ទីតាំងភាពមិនប្រក្រតីនៃជាលិកា
ប្រសិនបើរកឃើញបរិវេណដែលគួរឱ្យសង្ស័យ គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកអាចពិចារណាយកសំណាកជាលិកាទៅពិនិត្យរោគសាស្ត្របន្ថែមទៀត
ការធ្វើកោសល្យវិច័យជាលិកាគឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការបញ្ជាក់ពីរោគវិនិច្ឆ័យ។ ដោយសំណាកជាលិកាត្រូវបានយកទៅវិភាគដើម្បីជួយកំណត់ប្រភេទកោសិកា និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃកោសិកាមិនប្រក្រតី
ប្រសិនបើត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកនឹងវាយតម្លៃដំណាក់កាលនៃជំងឺដើម្បីជួយរៀបចំផែនការព្យាបាល ដោយពិចារណាលើកត្តាផ្សេងៗរួមមាន៖
ការបែងចែកដំណាក់កាលជួយគ្រូពេទ្យវាយតម្លៃភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ និងជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្តព្យាបាលសមស្រប។ ជាទូទៅ មានដំណាក់កាលសំខាន់ៗចំនួនបី៖
នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលកោសិកានៅក្នុងមាត់ស្បូនមានភាពមិនប្រក្រតី ប៉ុន្តែមិនទាន់វិវត្តទៅជាកោសិកាមហារីកនៅឡើយទេ។ ការរកឃើញនៅដំណាក់កាលនេះគឺមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះអាចធ្វើការតាមដាន ឬព្យាបាលភាពមិនប្រក្រតីមុនពេលវិវត្តទៅជាជំងឺ
នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលកោសិកាមហារីកនៅតែស្ថិតក្នុងមាត់ស្បូន ឬមានតំបន់រីករាលដាលមានកំណត់។ ការព្យាបាលជាធម្មតាផ្តោតលើការគ្រប់គ្រង និងលុបបំបាត់កោសិកាមហារីក។ ដោយគ្រូពេទ្យនឹងជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្តព្យាបាលដោយផ្អែកលើទំហំនៃដុំសាច់ ទីតាំងនៃជំងឺ និងកត្តាបុគ្គល
នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលជំងឺនេះបានរីករាលដាលដល់ជាលិកាជុំវិញ ឬសរីរាង្គផ្សេងទៀត។ ការព្យាបាលអាចតម្រូវឱ្យមានការរួមបញ្ចូលគ្នានៃវិធីសាស្រ្ត ដូចជាការវះកាត់ ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី ឬថ្នាំដូចជាការព្យាបាលដោយគីមី និងការព្យាបាលគោលដៅ ដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺ និងរក្សាគុណភាពជីវិតរបស់អ្នកជំងឺ
ការព្យាបាលជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនអាស្រ័យលើកត្តាជាច្រើន ដូចជាដំណាក់កាលនៃជំងឺ ទំហំ និងទីតាំងរបស់ដុំសាច់មហារីក អាយុ សុខភាពទូទៅ និងគោលដៅនៃការព្យាបាលរបស់អ្នកជំងឺ។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងវាយតម្លៃព័ត៌មាននេះដើម្បីជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្តសមស្របបំផុតសម្រាប់ករណីនីមួយៗ
វិធីសាស្រ្តនៃការព្យាបាលអាចរួមមានការវះកាត់ ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី ការព្យាបាលដោយគីមី ការព្យាបាលគោលដៅ ឬការរួមបញ្ចូលគ្នានៃវិធីសាស្រ្តទាំងនេះ អាស្រ័យលើដំណាក់កាលនៃជំងឺ និងការវាយតម្លៃរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យឯកទេស
ការវះកាត់គឺជាវិធីសាស្រ្តព្យាបាលមួយក្នុងចំណោមវិធីសាស្រ្តព្យាបាលដែលប្រើក្នុងក្រុមអ្នកជំងឺមួយចំនួន។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាលើដំណាក់កាលនៃជំងឺ ទំហំ និងទីតាំងនៃដុំសាច់មហារីក ក៏ដូចជាកត្តាសុខភាពផ្សេងទៀត មុនពេលជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្តព្យាបាល
នីតិវិធីវះកាត់មានភាពធ្ងន់ធ្ងរខុសៗគ្នា ចាប់ពីការដកជាលិកាមិនប្រក្រតីចេញនៅដំណាក់កាលមុនកើតជាមហារីក រហូតដល់ការវះកាត់យកស្បូនចេញ និងជាលិកាពាក់ព័ន្ធចេញចំពោះអ្នកជំងឺដែលមានការចង្អុលបង្ហាញជាក់លាក់
បច្ចុប្បន្ននេះ ការវះកាត់រោគស្ត្រីមានបច្ចេកទេសជឿនលឿនដែលកាត់បន្ថយការខូចខាតជាលិកា ដូចជាការវះកាត់ដែលមានការឈ្លានពានតិចតួចបំផុត (Minimally Invasive Surgery) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតធ្វើការវះកាត់តាមរយៈស្នាមវះតូចៗ ដោយប្រើកាមេរ៉ា និងឧបករណ៍ឯកទេសដើម្បីមើលឃើញ និងដំណើរការព្យាបាល
ការវះកាត់ដោយកាមេរ៉ាគឺជាបច្ចេកទេសមួយដែលប្រើកាមេរ៉ា និងឧបករណ៍ឯកទេសតាមរយៈស្នាមវះតូចៗ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតមើលឃើញតំបន់វះកាត់ និងបន្តនីតិវិធីបាន
វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាលើភាពសមស្របនៃវិធីសាស្ត្រនេះពីកត្តាជាច្រើន ដូចជាដំណាក់កាលនៃជំងឺ ទីតាំងនៃជំងឺមហារីក និងស្ថានភាពរាងកាយរបស់អ្នកជំងឺ ដោយមិនមែនគ្រាន់តែពិចារណាពីទំហំនៃស្នាមវះនោះទេ
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជម្រើសនៃបច្ចេកទេសវះកាត់អាស្រ័យលើភាពសមស្របផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងសុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺជាចម្បង
ការព្យាបាលដោយកាំរស្មីគឺជាការប្រើប្រាស់ថាមពលវិទ្យុសកម្មដើម្បីបំផ្លាញកោសិកាមហារីក។ ដោយវាអាចប្រើជាការព្យាបាលចម្បង ឬប្រើរួមផ្សំជាមួយនឹងការព្យាបាលផ្សេងទៀតតាមផែនការព្យាបាលរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត
ជាការប្រើប្រាស់ថ្នាំដើម្បីបំផ្លាញ ឬគ្រប់គ្រងការលូតលាស់នៃកោសិកាមហារីក។ ដោយអាចត្រូវបានប្រើរួមផ្សំជាមួយនឹងការព្យាបាលផ្សេងទៀតចំពោះអ្នកជំងឺមួយចំនួន
ក្នុងករណីខ្លះ វេជ្ជបណ្ឌិតអាចរៀបចំផែនការព្យាបាលដោយប្រើវិធីសាស្រ្តរួមបញ្ចូលគ្នា ដូចជាការវះកាត់រួមផ្សំជាមួយនឹងការព្យាបាលផ្សេងទៀត ដើម្បីឱ្យសមស្របទៅនឹងលក្ខណៈនៃជំងឺ និងគោលដៅព្យាបាលរបស់អ្នកជំងឺ
ទោះបីជាកត្តាសំខាន់របស់ការវិវត្តនៃជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនទាក់ទងនឹងការឆ្លងមេរោគ HPV ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការថែទាំសុខភាព និងការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីបានកាន់តែលឿនជាងមុន
គោលការណ៍ណែនាំដើម្បីជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យរួមមាន៖
ការពិនិត្យជាប្រចាំជួយរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីនៃកោសិកាបានចាប់តាំងពីដំណាក់កាលដំបូង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការរៀបចំផែនការព្យាបាលមុនពេលវិវត្តទៅជាមហារីក
វ៉ាក់សាំង HPV គឺជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីការពារការឆ្លងមេរោគ HPV ដែលទាក់ទងនឹងមហារីកមាត់ស្បូន។ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យរបស់អ្នកដើម្បីវាយតម្លៃភាពសមស្របនៃវ៉ាក់សាំងដោយផ្អែកលើអាយុ និងកត្តាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក
ការជៀសវាងកត្តាហានិភ័យដូចជាការជក់បារី និងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវទម្លាប់រស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ គឺជាផ្នែកមួយនៃការថែទាំសុខភាពទូទៅ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺ
ការថែទាំអ្នកជំងឺដែលមានភាពមិនប្រក្រតីនៅបរិវេណមាត់ស្បូនតម្រូវឱ្យមានការវាយតម្លៃយ៉ាងហ្មត់ចត់ ចាប់ពីការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងដំណាក់កាលរហូតដល់ការជ្រើសរើសផែនការព្យាបាលសមស្រប
មជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពស្ត្រីនៅមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានីផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពស្ត្រីដោយក្រុមគ្រូពេទ្យឯកទេសរោគស្ត្រីដែលមានបទពិសោធន៍ ដោយគ្របដណ្តប់លើការវាយតម្លៃ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការរៀបចំផែនការព្យាបាលទៅតាមភាពសមស្របសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗបែបបុគ្គល
ស្ត្រីដែលមានភាពមិនប្រក្រតីដូចជាការហូរឈាមតាមទ្វារមាសដែលមិនអាចពន្យល់បាន ការហូរឈាមបន្ទាប់ពីរួមភេទ ឬលទ្ធផលតេស្តពិនិត្យមិនធម្មតាគួរតែឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃដើម្បីកំណត់មូលហេតុ និងទទួលបានការថែទាំសមស្រប
នៅដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនអាចមិនមានរោគសញ្ញាជាក់ស្តែងណាមួយឡើយ ដែលធ្វើឱ្យស្ត្រីជាច្រើនពិបាកដឹងថាមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតី។ ការត្រួតពិនិត្យជួយរកឃើញជំងឺនេះនៅដំណាក់កាលដំបូង
ការហូរឈាមបន្ទាប់ពីរួមភេទអាចបណ្តាលមកពីរឿងជាច្រើន រួមទាំងភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងមាត់ស្បូន។ ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះបញ្ហានេះ អ្នកគួរតែធ្វើតេស្តដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុពិតប្រាកដ
មិនមែនគ្រប់គ្នាដែលឆ្លងមេរោគ HPV នឹងវិវត្តទៅជាជំងឺនេះទេ។ ក្នុងករណីជាច្រើន រាងកាយអាចសម្អាតការឆ្លងមេរោគដោយខ្លួនឯងបាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការឆ្លងមេរោគ HPV ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ដែលនៅតែបន្តកើតមានរយៈពេលយូរអាចបង្កើនឱកាសនៃភាពមិនប្រក្រតីនៃកោសិកាបាន
ឱកាសនៃការគ្រប់គ្រងជំងឺនេះអាស្រ័យលើកត្តាជាច្រើន ដូចជាដំណាក់កាលនៃជំងឺ លក្ខណៈនៃជំងឺមហារីក និងការឆ្លើយតបទៅនឹងការព្យាបាល។ ការរកឃើញនៅដំណាក់កាលដំបូងជួយឱ្យគ្រូពេទ្យរៀបចំផែនការព្យាបាលដែលសមស្របជាងមុន
Obstetrics and Gynaecology
Obstetrics Gynecology - Gynecologic Oncology