ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်းသည် အဖြစ်များသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် နာကျင်သည့်ဝေဒနာသည် တင်ပါး၊ ခြေထောက် သို့မဟုတ် ခြေချောင်းများသို့ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့သွားပြီး အထူးသဖြင့် ထုံကျင်ခြင်း၊ စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်းတို့နှင့် ဒွန်တွဲခံစားရပါက ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း ၏ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း ဆိုသည်မှာ ကျောရိုးဆစ်ပြား၏ အပြင်လွှာ စုတ်ပြဲသွားပြီး အတွင်းမှ ပျော့ပျောင်းသော အစိတ်အပိုင်းကျွံထွက်ကာ အနီးရှိ အာရုံကြောများကို သွားရောက်ဖိညှပ်မိခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ယင်းသည် အသက်အရွယ်ကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းခြင်း၊ ကျောရိုးပေါ်သို့ ထပ်ခါတလဲလဲ အားသက်ရောက်မှုရှိခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ကုသမှုနည်းလမ်းသည် ဝေဒနာခံစားရမှု ပမာဏနှင့် အာရုံကြော ထိခိုက်မှုအခြေအနေပေါ် မူတည်ပါသည်။ လူနာအများစုမှာ ခွဲစိတ်ရန်မလိုသော ကုသနည်းများဖြင့် ပြန်လည်သက်သာကောင်းမွန်နိုင်သော်လည်း ခွဲစိတ်ကုသရန် လိုအပ်သည့်အခါတွင်မူ မှန်ပြောင်းသုံး ခွဲစိတ်နည်း (Minimally Invasive Endoscopic Spine Surgery) နှင့် ခေတ်မီခွဲစိတ်နည်းပညာများက အာရုံကြောဖိညှပ်မှုကို သက်သာစေသည့်အပြင် သက်သာပျောက်ကင်းမှု မြန်ဆန်စေရန်လည်း ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း (Herniated Disc) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း ဆိုသည်မှာ ကျောရိုးဆစ်ကြားရှိ အဆစ်ပြား၏ ပျော့ပျောင်းသော အတွင်းပိုင်းအနှစ်သည် အပြင်ဘက်အခွံ၏ စုတ်ပြဲနေသော သို့မဟုတ် အားနည်းနေသော နေရာမှတစ်ဆင့် ကျွံထွက်လာခြင်းကို ခေါ်ဆိုပါသည်။ ထိုသို့ ထွက်လာသော အပြားအပိုင်းအစသည် အနီးရှိ ကျောရိုးအာရုံကြောများကို ဖိမိသောအခါ နာကျင်ခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သားအားနည်းခြင်း စသည့် ရောဂါလက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြားများသည် ကျောရိုးဆစ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကြားတွင် တည်ရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ကွေးဆန့်မှုများကို ထောက်ပံ့ပေးရင်း ကျောရိုးဆစ်များ ပွတ်တိုက်ထိခိုက်ခြင်းကို သက်သာစေသည့် ကြားခံပစ္စည်း (Cushion) သဖွယ် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် အသက်အရွယ်ရလာ၍ ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းကြောင့် အများဆုံးဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ထပ်ခါတလဲလဲ အားစိုက်ရခြင်း၊ အလေးအပင်မခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် ကျောရိုး၏ မတူညီသော နေရာအသီးသီးတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ခါးအောက်ပိုင်း (Lumbar spine) နှင့် လည်ပင်း (Cervical spine) တို့တွင် အများဆုံးဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ ဒဏ်ရာရရှိသည့် ကျောရိုးဆစ်အပြား၏ တည်နေရာပေါ်မူတည်၍ ထိခိုက်နိုင်သော အာရုံကြောများနှင့် ပေါ်ထွက်လာသည့် ရောဂါလက္ခဏာများ ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ခါးအောက်ပိုင်းတွင် ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံပါက ခြေထောက်များသို့ နာကျင်မှုပြန့်သွားနိုင်ပြီး လည်ပင်းတွင် ဖြစ်ပွားပါက ပုခုံး၊ လက်မောင်း သို့မဟုတ် လက်ချောင်းများကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ထိခိုက်ခံရသည့် ကျောရိုးဆစ်၏ တည်နေရာနှင့် အနီးအနားရှိ အာရုံကြောများကို ဖိမိခြင်း ရှိမရှိပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ အချို့သူများတွင် ရောဂါလက္ခဏာ လုံးဝမပြဘဲ ရှိတတ်သော်လည်း အချို့တွင်မူ အစပိုင်း၌ သတိပြုမိရန် ခက်ခဲသော နာကျင်ကိုက်ခဲမှု သို့မဟုတ် အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကို ခံစားရတတ်ပါသည်။
အဖြစ်အများဆုံး ရောဂါလက္ခဏာမှာ ကျောနှင့်ခါးနာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကျောရိုးအလယ်ပိုင်း သို့မဟုတ် ခါးအောက်ပိုင်းတို့တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာချေခြင်း၊ ရှေ့သို့ကွေးခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ခြင်းစသည့် လှုပ်ရှားမှုအချို့ ပြုလုပ်သည့်အခါ နာကျင်ကိုက်ခဲမှု ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပါသည်။
ကျွံကျလာသော ကျောရိုးဆစ်ပြားက အာရုံကြောကို ဖိမိသည့်အခါ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုသည် ကျော/ခါးမှစတင်၍ တင်ပါး၊ ခြေထောက် သို့မဟုတ် ခြေဖဝါးများဆီသို့ ပျံ့နှံ့သွားတတ်ပါသည်။ Sciatica ဟု လူသိများသော ဤအခြေအနေတွင် ထုံကျင်ခြင်း၊ စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သားအားနည်းခြင်းတို့ပါ တွဲလျက်ပါလာတတ်ပါသည်။
အဓိက ရောဂါလက္ခဏာများ –
ကျော၊ ခါး သို့မဟုတ် လည်ပင်းနာကျင်ခြင်း
လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက်သို့ နာကျင်မှု ပျံ့နှံ့ခြင်း
ထိခိုက်သည့်နေရာတွင် ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်း
ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း
ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာချေခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာကွေးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော လှုပ်ရှားမှုများလုပ်စဉ် နာကျင်မှု ပိုဆိုးလာခြင်း
လမ်းလျှောက်ရန် သို့မဟုတ် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် အာရုံကြောကို အလွန်အမင်း ဖိမိခြင်းကြောင့် ကြွက်သားများ အားနည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးနှင့် ဝမ်းသွားခြင်းကို မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပြီး ယင်းကဲ့သို့ အခြေအနေမျိုးတွင် ချက်ချင်းဆေးကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်း ကို မည်သည့်အကြောင်းရင်းများက ဖြစ်ပွားစေသနည်း။ ဝေ့ဌာနီ နိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီးမှ ကျောရိုးဆစ်အထူးကုခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီး Dr. Ekkaphol Larpumnuayphol ၏ ပြောကြားချက်အရ ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် ကျောရိုးဆစ်ကြားရှိ ပျော့ပျောင်းသော ဂျယ်လ်ကဲ့သို့ အနှစ်ပိုင်းက အပြင်ဘက်အခွံကို ထိုးထွက်ကာ အနီးရှိ ကျောရိုးအာရုံကြောများကို ဖိမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ယိုယွင်းပျက်စီးသည့် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် ကျောရိုးတဖြည်းဖြည်း ယိုယွင်းပျက်စီးလာခြင်း သို့မဟုတ် ကျောရိုးဆစ်အပြားများပေါ်သို့ ဖိအားအလွန်အမင်း သက်ရောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြား၏ အပြင်ဘက်အခွံ အားနည်းသွားသည့်အခါ သို့မဟုတ် ပျက်စီးသွားသည့်အခါ ပျော့ပျောင်းသော အတွင်းပိုင်းအနှစ်များ ထိုးထွက်လာပြီး ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်း ကိုဖြစ်ပေါ်စေကာ အနီးရှိ ကျောရိုးအာရုံကြောများကို ပိမိစေပါသည်။ ဖြစ်စဉ်အများစုတွင် ဤအခြေအနေသည် ကျောရိုးဆစ်အပြား ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း (Disc Degeneration) ဟုခေါ်သော ကျောရိုးတဖြည်းဖြည်း ယိုယွင်းပျက်စီးလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အသက်အရွယ်ရလာ၍ ပြောင်းလဲမှုများသည် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သော်လည်း ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ အသက်ငယ်ရွယ်သူများတွင် အလေးအပင်မခြင်း၊ ထပ်ခါတလဲလဲ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကွေးခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်ခြင်း၊ အားကစားကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းစသည့် ကျောရိုးပေါ်သို့ ဖိအားအလွန်အမင်း သက်ရောက်စေသော လှုပ်ရှားမှုများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည့် အကြောင်းအရင်းများ:
အသက်အရွယ်ကြောင့် ကျောရိုးဆစ်အပြား ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း: အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ကျောရိုးဆစ်အပြားများတွင် ရေဓာတ်နှင့် ကွေးဆန့်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာသောကြောင့် စုတ်ပြဲခြင်းနှင့် အပြားကျွံခြင်းတို့ ပိုမိုဖြစ်လွယ်လာပါသည်။အလေးအပင်မခြင်း သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သော နည်းစနစ်ဖြင့် မခြင်း: အထူးသဖြင့် မမှန်ကန်သော ကိုယ်ဟန်အနေအထားဖြင့် အလေးအပင်မခြင်းသည် ကျောရိုးဆစ်အပြားများပေါ်တွင် ဖိအားပိုမိုသက်ရောက်စေပါသည်။ကျောရိုးပေါ်သို့ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖိအားသက်ရောက်ခြင်း: ခန္ဓာကိုယ်ကို ခဏခဏ ကွေးခြင်း၊ လိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားစိုက်ရသော လှုပ်ရှားမှုများ ခက်ခက်ခဲခဲ လုပ်ဆောင်ရခြင်းတို့သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ကျောရိုးဆစ်အပြား ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ကျောရိုး ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ: မတော်တဆဖြစ်မှုများ၊ ချော်လဲခြင်းများ သို့မဟုတ် အားကစားမှ ရရှိသော ဒဏ်ရာများသည် ကျောရိုးဆစ်အပြားကို ရုတ်တရက် ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။နေထိုင်မှုပုံစံဆိုင်ရာ အကြောင်းအရင်းများ: ကိုယ်အလေးချိန် လွန်ကဲခြင်း၊ ကိုယ်ဟန်အနေအထား မမှန်ခြင်းနှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းတို့သည် ကျောရိုးပေါ် ဖိအားပိုမိုသက်ရောက်စေပြီး ကျောရိုးဆစ်အပြား ယိုယွင်းပျက်စီးမှုကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။
ဤဖြစ်နိုင်ခြေအကြောင်းရင်းများကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး ကျန်းမာသော ကျောရိုးဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ကျောရိုးဆစ်အပြား ပြဿနာဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်ကာ ရေရှည်ကျောရိုးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဆရာဝန်များက ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်းကို မည်သို့ စမ်းသပ်စစ်ဆေးအတည်ပြုသနည်း။ ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်းကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် လူနာ၏ ဆေးမှတ်တမ်းကို အသေးစိတ်မေးမြန်းခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အား သေချာစွာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြင့် စတင်ပါသည်။ ဆရာဝန်သည် နာကျင်မှုဖြစ်ပွားသည့်နေရာ၊ နာကျင်မှုသည် လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိမရှိ အပါအဝင် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ သဘောသဘာဝကို မေးမြန်းပါလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ထုံကျင်ခြင်း၊ စပ်ဖျင်းဖျင်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သားအားနည်းခြင်းတို့ ပါဝင်မှု ရှိမရှိကိုလည်း မေးမြန်းမည်ဖြစ်ပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အား စမ်းသပ်စဉ် ဆရာဝန်သည် ကြွက်သားအား၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများ (Reflexes)၊ အာရုံခံနိုင်စွမ်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ကွေးဆန့်လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းတို့ကို စစ်ဆေးပေးနိုင်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် အာရုံကြော ဖိမိခြင်း လက္ခဏာများကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံသည်ဟု သံသယရှိပါက ရောဂါအမည်ကို အတည်ပြုရန်နှင့် ဒဏ်ရာရရှိသည့် ကျောရိုးဆစ်အပြား၏ တည်နေရာအတိအကျကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ဓာတ်မှန်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI) သည် ကျောရိုးဆစ်အပြားများ၊ အာရုံကြောများနှင့် အနီးအနားရှိ ပျော့ပျောင်းသော တစ်ရှူးများကို အလွန်အမင်း အသေးစိတ်ကျကျ ပုံရိပ်ဖော်ပြပေးနိုင်သောကြောင့် အဓိက သုံးလေ့ရှိသည့် စစ်ဆေးမှုဖြစ်ပါသည်။ ယင်းစစ်ဆေးမှုသည် ကျောရိုးဆစ်အပြားက အနီးအနားရှိ အာရုံကြောကို ဖိမိနေခြင်း ရှိမရှိနှင့် အာရုံကြောဖိမိသည့် ပမာဏအတိုင်းအတာကို ဆရာဝန်များ အကဲဖြတ်နိုင်ရန် အကူအညီပေးပါသည်။
အချို့သော အခြေအနေများတွင် ကျောရိုးအကြောင်း ပိုမိုသိရှိနိုင်ရန် ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) ကဲ့သို့သော ထပ်ဆောင်း ဓာတ်မှန်စစ်ဆေးမှုများကို သုံးနိုင်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များသည် ဆရာဝန်များအနေဖြင့် ရောဂါအမည်ကို အတည်ပြုရန် အထောက်အကူပြုသည့်အပြင် လူနာ၏ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အာရုံကြောထိခိုက်မှု ပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်၍ သင့်လျော်သော ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ရေးဆွဲရန်လည်း ကူညီပေးပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်းအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများ ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းအတွက် ကုသမှုသည် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှု၊ အာရုံကြောဖိမိသည့် ပမာဏနှင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအပေါ် သက်ရောက်မှုတို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။ လူနာအများစုမှာ ခွဲစိတ်မှု အမြဲတမ်းပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည်ကို စိုးရိမ်လေ့ရှိကြသော်လည်း ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် ခွဲစိတ်ကုသမှု အမြဲတမ်း ပြုလုပ်ရန်မလိုပါ။ ဖြစ်စဉ်အများစုတွင် ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် သင့်လျော်သော ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် ပြုစုကုသမှုများဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် ကုသမှုနည်းလမ်းများ အသင့်အတင့်မှ အပျော့စား ရောဂါလက္ခဏာရှိသည့် လူနာများအတွက် ဆရာဝန်များသည် ရှေးဦးစွာ ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် ကုသမှုများဖြင့် စတင်လေ့ရှိပါသည်။ ဤကုသမှုများသည် နာကျင်မှုကို လျှော့ချရန်၊ ရောင်ရမ်းမှုကို သက်သာစေရန်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုကို ကောင်းမွန်စေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ ယင်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-
ဆေးဝါးများ: နာကျင်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် နာကျင်မှုသက်သာဆေးများ၊ ကြွက်သားပြေလျော့ဆေးများ သို့မဟုတ် စတီရွိုက် အရောင်ကျထိုးဆေးများကို သုံးနိုင်ပါသည်။ကာယကုထုံး ( Physical therapy): ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး အစီအစဉ်များသည် နာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးခြင်း၊ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းကို တိုးတက်စေခြင်းနှင့် ကျောရိုးကို ထောက်ပံ့ပေးသော ကြွက်သားများကို သန်မာစေခြင်းတို့တွင် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ထိရောက်သော ရလဒ်များရရှိရန်အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်များ၏ မှန်ကန်သော လမ်းညွှန်မှုနှင့် မပျက်မကွက် မှန်မှန်ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
မည်သည့်အချိန်တွင် ခွဲစိတ်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်နည်း။ ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် ကုသမှုများဖြင့် သိသာသော တိုးတက်မှုမရှိသည့်အခါ သို့မဟုတ် လူနာတွင် ကြွက်သားများ တဖြည်းဖြည်း အားနည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံကြော အလွန်အမင်း ဖိမိခြင်းကဲ့သို့သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ပိုမိုဆိုးရွားလာသည့်အခါ ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိခိုက်နေသော အာရုံကြောများပေါ်မှ ဖိအားများကို သက်သာစေရန်နှင့် အနီးနားရှိ တစ်ရှူးဖွဲ့စည်းပုံများကို ထိခိုက်မှုနည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင် ပြုလုပ်ရင်း ခန္ဓာကိုယ်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် ဖြစ်ပါသည်။
ဒဏ်ရာသေးငယ်သည့် ကျောရိုးဆစ် ခွဲစိတ်မှုနည်းပညာ ( Minimally Invasive Spine Surgery) ကျောရိုးဆစ်ခွဲစိတ်မှုနည်းပညာ တိုးတက်လာမှုကြောင့် ခွဲစိတ်မှုအများအပြားကို ဒဏ်ရာသေးငယ်သည့် နည်းပညာများဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ မှန်ပြောင်းသုံး ကျောရိုးဆစ်ခွဲစိတ်မှု (Endoscopic spine surgery) သည် ထိခိုက်သည့်နေရာသို့ ရောက်ရှိရန် ခွဲကြောင်းအသေးစားကိုသာ သုံးစွဲပါသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အနီးနားရှိ ကြွက်သားများ ပျက်စီးမှုကို လျှော့ချပေးပြီး သွေးထွက်နည်းစေသည့်အပြင် အမြန်ဆုံး နာလန်ထူ ကျန်းမာလာစေရန် အဓိက အထောက်အကူပြုပါသည်။
ထို့ပြင် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အာရုံကြောဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အချိန်နှင့်အမျှ ဆက်တိုက်စောင့်ကြည့်ရန် ခွဲစိတ်စဉ် အာရုံကြောစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသည့်စနစ် (Intraoperative neuromonitoring) ကိုလည်း သုံးနိုင်ပါသည်။ ယင်းက ခွဲစိတ်မှု ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို ပိုမိုတိုးတက်စေပြီး အာရုံကြော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါသည်။
မည်သည့်အချိန်တွင် ဆရာဝန်နှင့် သွားရောက်ပြသသင့်သနည်း။ ကျောနှင့်ခါး နာကျင်ကိုက်ခဲမှုရှိတိုင်း ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူရန် မလိုအပ်ပါ။ ဖြစ်စဉ်အများစုမှာ အနားယူခြင်း၊ မှန်ကန်စွာ လှုပ်ရှားသွားလာခြင်းနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲခြင်းတို့ဖြင့် သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသည်။ သို့သော် နာကျင်မှုသည် စွဲမြဲနေပါက၊ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက သို့မဟုတ် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အနှောင့်အယှက် ပေးလာပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသစစ်ဆေးရန် အကြံပြုလိုပါသည်။
အောက်ပါ အခြေအနေများတွင် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါသည်-
မိမိဘာသာ ပြုစုကုသသော်လည်း ကျော/ခါးနာခြင်း သက်သာမလာပါက: အနားယူခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုများကို ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် စတင်ကုသမှုများ ပြုလုပ်သော်လည်း နာကျင်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက အရင်းခံအကြောင်းရင်းကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ထပ်မံစစ်ဆေးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။နာကျင်မှုကြောင့် အလုပ်လုပ်ရန် သို့မဟုတ် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ဆောင်ရွက်ရန် ထိခိုက်လာပါက: လှုပ်ရှားသွားလာမှု၊ အိပ်စက်မှု သို့မဟုတ် ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ချက်များကို အကန့်အသတ်ဖြစ်စေသည့် စွဲမြဲနေသော မသက်မသာဖြစ်မှုများကို လျှစ်လျူမရှုသင့်ပါ။အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ရောဂါလက္ခဏာများ တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက: နာကျင်မှုပြင်းအား တိုးလာခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်စွမ်း ပြောင်းလဲလာခြင်းတို့သည် ရောဂါအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းကို ညွှန်ပြနေနိုင်ပါသည်။ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိပြီးနောက် ကျော/ခါး နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာပါက: ချော်လဲခြင်း၊ မတော်တဆဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်မှုတစ်ခုခု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် နာကျင်ပါက ကျောရိုး သို့မဟုတ် အနီးအနားရှိ ဖွဲ့စည်းပုံများ ပျက်စီးမှု ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ပြင်းထန်သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက: ရုတ်တရက် သို့မဟုတ် တဖြည်းဖြည်း ကြွက်သားများ အားနည်းလာခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးနှင့် ဝမ်းသွားခြင်းကို မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။
စောစီးစွာ ရောဂါအမည် အတည်ပြုနိုင်ခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှု ခံယူခြင်းတို့သည် ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်…
ကျောရိုးဆစ်ပြားကျွံခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် ခွဲစိတ်စရာမလိုဘဲ သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား။ သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသည်။ ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံသည့် လူနာအများစုသည် ဆေးဝါးများ၊ ကာယကုထုံး (Physical therapy) နှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲခြင်း အပါအဝင် ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် ကုသမှုများဖြင့် သက်သာကောင်းမွန်လာနိုင်ပါသည်။ ခွဲစိတ်ကုသမှုကိုမူ ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာမလာသည့်အခါ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ အာရုံကြောဖိမိခြင်းကြောင့် ကြွက်သားများ တဖြည်းဖြည်း အားနည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် အခြားအာရုံကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါမှသာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံပါက ခွဲစိတ်မှုအမြဲတမ်း ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသလား။ မလိုအပ်ပါ။ ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းသည် ခွဲစိတ်ကုသမှု အမြဲတမ်း ပြုလုပ်ရန် မလိုပါ။ သင့်လျော်သော ကုသမှုနည်းလမ်းသည် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှု၊ အာရုံကြောဖိမိသည့် ပမာဏနှင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအပေါ် မည်မျှသက်ရောက်မှုရှိသည်တို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် ကုသမှုများ ထိရောက်မှုမရှိသည့်အခါ သို့မဟုတ် အာရုံကြောလုပ်ဆောင်ချက် ထိခိုက်နိုင်ခြေရှိသည့်အခါမှသာ ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံပြုလေ့ရှိပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းမှ ပြန်လည်သက်သာကောင်းမွန်ရန် အချိန်မည်မျှ ကြာမြင့်မည်နည်း။ ပြန်လည်သက်သာကောင်းမွန်ချိန်သည် ရောဂါအခြေအနေ ပြင်းထန်မှု၊ ထိခိုက်သည့် ကျောရိုးဆစ် တည်နေရာနှင့် ကုသမှုနည်းလမ်းတို့အပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ အချို့သော လူနာများသည် ခွဲစိတ်စရာမလိုသည့် စောင့်ရှောက်မှုများဖြင့် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း သက်သာကောင်းမွန်လာနိုင်သော်လည်း ပိုမိုပြင်းထန်စွာ အာရုံကြောဖိမိသော လူနာများသည် ပြန်လည်သက်သာရန် အချိန်ပိုမိုကြာမြင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်းကြောင့် အာရုံကြော ရာသက်ပန် ပျက်စီးသွားနိုင်ပါသလား။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် ပြင်းထန်စွာ သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အာရုံကြောဖိမိခြင်းကြောင့် စွဲမြဲစွာ ထုံကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သား အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားသွားလာရ ခက်ခဲခြင်း စသည့် အာရုံကြော ရာသက်ပန် ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ စောစီးစွာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှု ခံယူခြင်းတို့သည် ရေရှည်နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။
ကုသမှု ခံယူပြီးနောက် ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်း ပြန်ဖြစ်နိုင်ပါသလား။ ပြန်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကုသမှုသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို သက်သာစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကောင်းမွန်စေသော်လည်း ကျောရိုးပေါ်သို့ ဖိအားအလွန်အမင်း ဆက်လက်သက်ရောက်နေပါက ကျောရိုးဆစ်အပြားကျွံခြင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ မှန်ကန်သော ကိုယ်ဟန်အနေအထားကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာသော နေထိုင်မှုပုံစံ အလေ့အကျင့်များကို စွဲမြဲစွာ ပြုလုပ်ခြင်းတို့သည် ရေရှည်ကျောရိုးကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပါသည်။
အသေးစိတ် အချက်အလက်များ ထပ်မံသိရှိလိုပါက ဆက်သွယ်ရန်- ကျောရိုးဆစ်အထူးကုဌာန ၊ ဝေ့ဌာနီ နိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
Medically Reviewed by
DR. EKKAPHOL LARPUMNUAYPHOL
Orthopedics
Spine Surgery
Readers’ Rating
3.0 out of 5 stars (based on 2 reviews)
