ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ថ្នាំទូទៅ ប្រសិនលេបមិនត្រឹមត្រូវអាចនាំឱ្យខ្សោយថ្លើម

• ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល (Paracetamol) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា “ថ្នាំប៉ារ៉ា” គឺជាថ្នាំបន្ថយគ្រុនក្តៅ និងបំបាត់ការឈឺចាប់ដែលមានប្រសិទ្ធភាព និងមានសុវត្ថិភាព នៅពេលប្រើក្នុងកម្រិតសមស្រប។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រើថ្នាំហួសកម្រិត ការប្រើថ្នាំញឹកញាប់ពេក ឬការលេបថ្នាំច្រើនមុខអាចបំផ្លាញកោសិកាថ្លើម និងនាំឱ្យខ្សោយថ្លើមស្រួចស្រាវ
• កម្រិតថ្នាំគួរតែត្រូវបានគណនាដោយផ្អែកលើទម្ងន់រាងកាយ (10-15 មីលីក្រាម/គីឡូក្រាម/ដូស) ហើយមិនគួរលេបថ្នាំពីរគ្រាប់ក្នុងពេលតែមួយទេ
• អ្នកដែលមានជំងឺថ្លើម អ្នកដែលទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំ ឬអ្នកដែលមានបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភគួរតែប្រើថ្នាំនេះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន
• ប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យថាប្រើថ្នាំហួសកម្រិត អ្នកគួរតែទៅមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ ទោះបីជាអ្នកមិនមានរោគសញ្ញាក៏ដោយ។ កាលណាអ្នកទទួលការព្យាបាលកាន់តែឆាប់ ឱកាសក្នុងការការពារការខូចថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរកាន់តែខ្ពស់

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ជាអ្វី? ហេតុអ្វីបានជាថ្នាំទូទៅអាចបំផ្លាញថ្លើមបាន?

ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល (Paracetamol ឬ Acetaminophen) ជាថ្នាំបញ្ចុះកម្ដៅ និងបំបាត់ការឈឺចាប់ពីកម្រិតស្រាលទៅមធ្យម ដូចជា ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ ឈឺធ្មេញ ឬឈឺចាប់ពេលមានរដូវ។ ក្រៅពីថ្នាំដែលមានប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលជាសារធាតុផ្សំទោល ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលក៏ជាសារធាតុផ្សំនៃថ្នាំផ្សេងទៀតជាច្រើនប្រភេទផងដែរ ដូចជា ថ្នាំផ្ដាសាយ ថ្នាំក្អក និងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់រូបមន្តមួយចំនួន។ ដូច្នេះ វាមានឱកាសទទួលបានសារធាតុថ្នាំជាន់គ្នាតាមរយៈថ្នាំច្រើនមុខដោយមិនដឹងខ្លួន

នៅពេលប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលចូលទៅក្នុងរាងកាយ ថ្នាំភាគច្រើនត្រូវបានរំលាយនៅក្នុងថ្លើម ហើយត្រូវបានបញ្ចេញចោល​។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្នាំមួយចំនួនត្រូវបានបំលែងទៅជាសារធាតុដែលមានជាតិពុលដល់កោសិកាថ្លើម។ ជាធម្មតា រាងកាយអាចកម្ចាត់សារធាតុពុលនេះបានដោយប្រើសារធាតុមួយដែលហៅថា “Glutathione”។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើលេបប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលក្នុងបរិមាណច្រើនហួសប្រមាណ ដំណើរការកម្ចាត់ថ្នាំតាមធម្មតានឹងមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ បណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងនៃសារធាតុពុល ខណៈពេលដែល Glutathione ត្រូវបានប្រើប្រាស់រហូតដល់ថយចុះ។ សារធាតុពុលទាំងនោះនឹងសន្សំ និងបំផ្លាញកោសិកាថ្លើម បណ្តាលឱ្យកើតមានស្ថានភាពថ្លើមរងរបួសស្រួចស្រាវ ហើយប្រសិនបើធ្ងន់ធ្ងរ អាចឈានទៅរកស្ថានភាពខ្សោយថ្លើមស្រួចស្រាវបាន

ទម្លាប់ 4 យ៉ាងក្នុងការលេបថ្នាំប៉ារ៉ាដែលប្រឈមនឹងការបំផ្លាញថ្លើមដោយមិនដឹងខ្លួន

ការប្រើថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលលើសកម្រិតមិនមែនកើតឡើងតែពីការញ៉ាំថ្នាំក្នុងបរិមាណច្រើនក្នុងពេលតែមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏អាចកើតឡើងពីការប្រើប្រាស់ថ្នាំមិនត្រឹមត្រូវម្តងហើយម្តងទៀតក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃផងដែរ។ ទម្លាប់ដែលគួរប្រុងប្រយ័ត្ន រួមមាន៖

1. លេបថ្នាំញឹកញាប់ជាងការកំណត់

នៅពេលគ្រុនក្តៅ ឬអាការឈឺចាប់មិនទាន់ធូរស្រាល មនុស្សមួយចំនួនអាចញ៉ាំថ្នាំជាន់គ្នាលឿនជាងអ្វីដែលគួរលេប ធ្វើឱ្យបរិមាណថ្នាំផ្ទុកក្នុងមួយថ្ងៃៗឡើងខ្ពស់ហួសប្រមាណ។ ជាទូទៅ គួរតែគម្លាតរយៈពេលញ៉ាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលយ៉ាងហោចណាស់ ៤–៦ ម៉ោង ឬតាមការណែនាំលើស្លាក ឬការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ

2. លេបថ្នាំច្រើនគ្រាប់ដោយមិនមើលបរិមាណសារធាតុថ្នាំ

ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលមានច្រើនខ្នាត។ ការរាប់ត្រឹមចំនួនគ្រាប់ដោយមិនពិនិត្យថា ក្នុងមួយគ្រាប់មានសារធាតុថ្នាំប៉ុន្មានមីលីក្រាម អាចធ្វើឱ្យទទួលបានថ្នាំលើសកម្រិតបាន។ ដូច្នេះ គួរពិនិត្យទំហំនៃថ្នាំ និងគណនាបរិមាណប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលសរុបដែលទទួលបានក្នុងមួយថ្ងៃៗ

3. ការប្រើថ្នាំច្រើនមុខដែលមានផ្ទុកប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល

ថ្នាំផ្តាសាយ ថ្នាំក្អក ឬបំបាត់ការឈឺចាប់មួយចំនួនមានផ្ទុកប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលជាគ្រឿងផ្សំ។ ប្រសិនបើលេបជាមួយប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលតែមួយប្រភេទ អ្នកអាចនឹងលេបថ្នាំលើសកម្រិតដោយអចេតនា។ ដូច្នេះ អ្នកគួរតែពិនិត្យមើល “សារធាតុសកម្ម” ឬ Active Ingredient នៅលើស្លាកមុនពេលប្រើថ្នាំច្រើនមុខរួមគ្នា

4. ដំឡើងកម្រិតថ្នាំដោយខ្លួនឯងនៅពេលអាការមិនធូរស្រាល

ប្រសិនបើមានគ្រុនក្តៅ ឬអាការឈឺចាប់បន្តបន្ទាប់ មិនគួរដំឡើងចំនួនគ្រាប់ ឬភាពញឹកញាប់ក្នុងការញ៉ាំថ្នាំដោយខ្លួនឯងនោះទេ ព្រោះការដំឡើងកម្រិតថ្នាំមិនមែនមានន័យជួយឱ្យអាការធូរស្រាលដោយសុវត្ថិភាពឡើយ។ ប្រសិនបើអាការមិនធូរស្រាល ឬចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់ថ្នាំបន្តបន្ទាប់ គួរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុ និងវាយតម្លៃការព្យាបាលដែលសមស្រប

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលគួរញ៉ាំប៉ុន្មានទើបសមស្រប?

កម្រិតប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលដែលសមស្របគួរពិចារណាលើទម្ងន់ខ្លួន អាយុ និងស្ថានភាពសុខភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនគួរមើលត្រឹមចំនួនគ្រាប់ដែលញ៉ាំនោះទេ

សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យទូទៅ ភាគច្រើនប្រើប្រាស់កម្រិត ៥០០–១,០០០ មីលីក្រាមក្នុងមួយលើក រៀងរាល់ ៤–៦ ម៉ោងតាមតម្រូវការ ដោយបរិមាណសរុបចេញពីថ្នាំគ្រប់ប្រភេទដែលមានប៉ារ៉ាជាសារធាតុផ្សំ មិនគួរលើសពី ៤,០០០ មីលីក្រាមក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោងឡើយ

តើការញ៉ាំថ្នាំប៉ារ៉ាលើសកម្រិត បណ្តាលឱ្យខ្សោយថ្លើមយ៉ាងដូចម្តេច?

នៅពេលរាងកាយទទួលបានថ្នាំលើសកម្រិតរហូតធ្វើឱ្យកោសិកាថ្លើមខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ថ្លើមអាចបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការបំពេញតួនាទីសំខាន់ៗ ហើយវិវឌ្ឍទៅជា ជំងឺខ្សោយថ្លើមស្រួចស្រាវ

នៅពេលដែលមុខងារថ្លើមថយចុះ រាងកាយនឹងមានប្រសិទ្ធភាពតិចក្នុងការកម្ចាត់ជាតិពុល និងផលិតសារធាតុដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកកឈាម។ អ្នកជំងឺអាចជួបប្រទះនឹងជំងឺខាន់លឿង (ស្បែក និងភ្នែកឡើងលឿង) ងាយហូរឈាម វង្វេងវង្វាន់ ឬងងុយដេក ហើយក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ អាចមានសរីរាង្គផ្សេងទៀតធ្វើការខុសប្រក្រតីរួមជាមួយផងដែរ

ចំណុចសំខាន់គឺ អាការជាទូទៅមិនបង្ហាញភ្លាមៗបន្ទាប់ពីទទួលបានថ្នាំលើសកម្រិតនោះទេ។ ក្នុងអំឡុងពេល ២៤ ម៉ោងដំបូង អ្នកជំងឺអាចមានត្រឹមតែអាការចង់ចង្អោរ ក្អួត ឬគ្មានអាការអ្វីទាំងអស់ ខណៈពេលដែលកោសិកាថ្លើមត្រូវបានបំផ្លាញនៅពីក្រោយខ្នង។ សញ្ញាសំខាន់ៗនៃការខ្សោយថ្លើម ដូចជាជំងឺខាន់លឿង (ការឡើងលឿងនៃស្បែក និងភ្នែក) ជាធម្មតាលេចឡើងនៅពេលក្រោយ។ នេះជាហេតុផលសំខាន់មួយដែលអ្នកមិនគួររង់ចាំឱ្យរោគសញ្ញាលេចឡើងមុនពេលស្វែងរកការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យនោះទេ

តើត្រូវលេបថ្នាំប៉ារ៉ាយ៉ាងដូចម្តេចដើម្បីសុវត្ថិភាពដល់ថ្លើម?

ការប្រើប្រាស់ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលបានត្រឹមត្រូវជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការទទួលបានថ្នាំលើសកម្រិត ដោយគួរតែ៖

• អានស្លាក និងពិនិត្យបរិមាណសារធាតុថ្នាំមុនពេលប្រើប្រាស់រៀងរាល់លើក
• គម្លាតរយៈពេលនៃការលេបថ្នាំតាមការណែនាំ ដោយមិនដំឡើងកម្រិត ឬភាពញឹកញាប់ដោយខ្លួនឯង
• គណនាបរិមាណប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលសរុបចេញពីថ្នាំគ្រប់ប្រភេទដែលប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង
• ពិនិត្យសារធាតុផ្សំនៃថ្នាំផ្ដាសាយ ថ្នាំក្អក និងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់រូបមន្តផ្សំ ដើម្បីការពារការទទួលបានសារធាតុថ្នាំផ្ទួនគ្នា
• ផ្តល់ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលដល់កុមារតាមទម្ងន់ខ្លួន និងកំហាប់នៃថ្នាំ ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វាស់វែងថ្នាំដែលសមស្រប
• ប្រសិនបើមានជំងឺថ្លើម ញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំ មានស្ថានភាពកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ឬចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់ថ្នាំជាបន្តបន្ទាប់ គួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការី

តើពេលណាដែលគួរទៅមន្ទីរពេទ្យ ឬវាយតម្លៃសុខភាពថ្លើមបន្ថែម?

ប្រសិនបើសង្ស័យថាបានទទួលបានប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលលើសកម្រិត មិនថាតាមរយៈការលេបតែមួយលើកក្នុងបរិមាណច្រើន, ទទួលបានថ្នាំលើសកម្រិតផ្ទួនៗគ្នាច្រើនលើក ឬលេបជាន់គ្នាពីថ្នាំច្រើនមុខ គួរទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗទោះបីជាមិនទាន់មានអាការក៏ដោយ ព្រោះជាតិពុលពីប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលក្នុងដំណាក់កាលដំបូងភាគច្រើនមិនទាន់បង្ហាញអាការច្បាស់លាស់នៅឡើយ

ដំណឹងល្អគឺ ប្រសិនបើមកជួបគ្រូពេទ្យបានឆាប់ មានថ្នាំបន្សាបជាតិពុលដែលមានប្រសិទ្ធភាពល្អ គឺ N-acetylcysteine (NAC) ដែលជួយពង្រឹង Glutathione ក្នុងរាងកាយ និងកាត់បន្ថយការបំផ្លាញកោសិកាថ្លើម។ ថ្នាំនេះទទួលបានផលល្អបំផុតនៅពេលផ្តល់ឱ្យក្នុងអំឡុងពេលដែលសមស្របបន្ទាប់ពីទទួលបានថ្នាំលើសកម្រិត ហើយនៅតែមានប្រយោជន៍ខ្លះទោះជាផ្តល់ឱ្យយឺតយ៉ាវជាងនេះក៏ដោយ ដូច្នេះទើបជាហេតុផលដែលការមកមន្ទីរពេទ្យឱ្យបានឆាប់បំផុតជារឿងសំខាន់ខ្លាំងណាស់។ គ្រូពេទ្យនឹងវាយតម្លៃបរិមាណថ្នាំដែលទទួលបាន រយៈពេលចាប់តាំងពីទទួលបានថ្នាំ និងលទ្ធផលតេស្តឈាម ដើម្បីពិចារណាការព្យាបាលដែលសមស្របសម្រាប់បុគ្គលម្នាក់ៗ

អ្នកដែលធ្លាប់ទទួលបានថ្នាំប៉ារ៉ាលើសកម្រិត ឬមានអាការដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងភាពមិនប្រក្រតីនៃថ្លើម ដូចជា ខ្លួនលឿង ភ្នែកលឿង ទឹកនោមមានពណ៌ក្រម៉ៅ ចង្អោរ ក្អួត ឈឺ ឬឈឺត្រង់តំបន់ពោះខាងស្តាំផ្នែកខាងលើ រួមទាំងអ្នកដែលមានលទ្ធផលតេស្តអង់ស៊ីមថ្លើមមិនប្រក្រតី ឬមានជំងឺថ្លើមស្រាប់ គួរតែជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីវាយតម្លៃស្វែងរកមូលហេតុ និងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៃស្ថានភាពដែលកើតឡើង

សម្រាប់ការវាយតម្លៃនៅ មជ្ឈមណ្ឌលប្រព័ន្ធរំលាយអាហារនិងថ្លើម នៅមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី គ្រូពេទ្យនឹងពិចារណាលើប្រវត្តិប្រើប្រាស់ថ្នាំ និងអាហារបំប៉ន អាការ លទ្ធផលតេស្តឈាម រួមទាំងការពិនិត្យបន្ថែមតាមការចង្អុលបង្ហាញ ដើម្បីបែងចែកស្ថានភាពថ្លើមរងរបួសពីថ្នាំចេញពីមូលហេតុផ្សេងទៀត និងរៀបចំផែនការថែទាំឱ្យសមស្របចំពោះអ្នកជំងឺម្នាក់ៗ

សំណួរដែលជួបញឹកញាប់អំពីប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល និងថ្លើម

Related Posts

See All

រមាស់ ក្រហាយ មានធ្លាក់ស ប្រយ័ត្នចំពោះការឆ្លងមេរោគផ្សិតក្នុងទ្វារមាស

ការឆ្លងមេរោគផ្សិតក្នុងទ្វារមាស គឺជាស្ថានភាពមួយដែលបណ្តាល […]

អត្ថបទសុខភាព

មេរោគ H. pylori ​ឆ្លង​ដោយ​មិនដឹងខ្លួន​ បង្កើន​ហានិភ័យ​​ជំងឺមហារីក​ក្រពះ

បាក់តេរី H. pylori និងជំងឺមហារីកក្រពះមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ […]

អត្ថបទសុខភាព