សូមប្រុងប្រយ័ត្ន! ជំងឺលើសឈាម ដែលគ្មានរោគសញ្ញាអាចបង្កហានិភ័យជា ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ដោយមិនដឹងខ្លួន
ជំងឺលើសឈាម គឺជាស្ថានភាពទូទៅមួយដែលជារឿយៗមិនបង្ហាញរោគសញ្ញ […]
Table of Contents
បាតជើងសំប៉ែត គឺជាស្ថានភាពដែលផ្នែកកោងខាងក្នុងបាតជើងតូចជាមុន ឬស្រុឌទាប ដែលប៉ះពាល់ដល់ការទ្រទម្ងន់ និងតុល្យភាពនៃរាងកាយ។ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូងវាអាចមិនមានរោគសញ្ញាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ទេ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលភាពមិនប្រក្រតីកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ វាអាចបណ្តាលឱ្យមានការឈឺចាប់នៅបាតជើង សន្លាក់ប្រអប់ជើង ជង្គង់ ឬខ្នងបាន។ ស្ថានភាពនេះត្រូវបានបែងចែកជា ៤ ដំណាក់កាល ចាប់ពីដំណាក់កាលដំបូងដែលនៅភាពបត់បែនបាន រហូតដល់ដំណាក់កាលដែលសន្លាក់ប្រអប់ជើងខូចទ្រង់ទ្រាយ និងផ្លាស់ទីមានកម្រិត។ ការរកឃើញ និងការវាយតម្លៃតាំងពីដំណាក់កាលដំបូងអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃបញ្ហាដើរ និងផលវិបាកនៃប្រព័ន្ធសាច់ដុំ និងឆ្អឹងក្នុងរយៈពេលវែង
បាតជើងសំប៉ែតគឺជាអ្វី?
បាតជើងសំប៉ែត (Flat Feet) គឺជាស្ថានភាពមួយដែលប្រហោងបាតនៃជើងតូចជាង ធ្វើឪ្យបាតជើងប៉ះដីជាងធម្មតា បណ្ដាលឪ្យការចែកចាយទម្ងន់នៅពេលឈរ ដើរ ឬរត់បានផ្លាស់ប្តូរ
ស្ថានភាពនេះត្រូវបានរកឃើញទាំងកុមារ និងមនុស្សពេញវ័យ។ អ្នកជំងឺខ្លះអាចមិនមានរោគសញ្ញាទេ ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺខ្លះទៀតអាចមានរោគសញ្ញាបន្ទាប់ពីការប្រើជើងរយៈពេលយូរ ឬធ្វើសកម្មភាពដែលត្រូវទម្លាក់ទម្ងន់លើជើងជាបន្តបន្ទាប់
រោគសញ្ញាទូទៅ រួមមាន
- ឈឺចាប់នៅបាតជើង ឬកែងជើង
- ឈឺចាប់នៅផ្នែកខាងក្នុងនៃប្រអប់ជើង
- ឈឺស្រពន់ពេលដើរ ឬឈររយៈពេលយូរ
- ស្បែកជើងសឹកខាងក្នុងច្រើនខុសប្រក្រតី
- មានអារម្មណ៍មិនស្ថិតស្ថេរពេលដើរ ឬជើងផ្អៀងទៅខាងក្នុង
ប្រភេទនៃបាតជើងសំប៉ែត
បាតជើងសំប៉ែតអាចមានតាំងពីកំណើត ឬកើតឡើងនៅពេលក្រោយ ដោយប្រភេទនីមួយៗមានរចនាសម្ព័ន្ធជើង រោគសញ្ញា និងវិធីសាស្រ្តគ្រប់គ្រងខុសៗគ្នា។ ដូច្នេះការចាត់ថ្នាក់បាតជើងសំប៉ែតគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងការធ្វើផែនការព្យាបាលសមស្រប
1. បាតជើងសំប៉ែតពីកំណើត
គឺជាស្ថានភាពមួយដែលរចនាសម្ព័ន្ធជើងមានភាពមិនប្រក្រតីតាំងពីកុមារភាព។ វាអាចកើតឡើងទាំងទម្រង់រឹង និងទម្រង់បត់បែន
- បាតជើងសំប៉ែតទម្រង់រឹង
ស្ថានភាពនេះបណ្តាលមកពីភាពមិនប្រក្រតីនៃឆ្អឹងនិងសន្លាក់ប្រអប់ជើងពីកំណើត ដែលនាំឱ្យមានភាពរឹង ផ្លាស់ទីមានកម្រិត និងអាចមានការឈឺចាប់ក្នុងករណីខ្លះ
- បាតជើងសំប៉ែតទម្រង់បត់បែន
ជាប្រភេទដែលរកឃើញញឹកញាប់ ជាពិសេសចំពោះកុមារ។ លក្ខណៈសំខាន់គឺ ប្រហោងបាតជើងលេចឡើងនៅពេលឈរចង្អើត ឬនៅពេលដែលមិនដាក់ទម្ងន់លើជើង។ ក្នុងករណីខ្លះ វាអាចនឹងប្រសើរឡើងបន្តិចម្តងៗ នៅពេលដែលកុមារធំឡើង
2. បាតជើងសំប៉ែតដែលកើតឡើងនៅពេលក្រោយ
ស្ថានភាពនេះច្រើនតែរកឃើញចំពោះមនុស្សពេញវ័យ ដោយអាចជាប់ទាក់ទងនឹងការចុះខ្សោយនៃសរសៃចង ការប្រើប្រាស់ជើងយូរ ឬការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការទ្រទម្ងន់ បណ្តាលឱ្យប្រហោងបាតជើងស្រុឌបន្តិចម្តងៗ ហើយអាចមានការឈឺចាប់ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ជើងរយៈពេលយូរ
បាតជើងសំប៉ែតមានប៉ុន្មានដំណាក់កាល?
បាតជើងសំប៉ែតអាចបែងចែកជា 4 ដំណាក់កាល ដោយផ្អែកលើកម្រិតនៃភាពមិនប្រក្រតីនៃសរសៃចង និងរចនាសម្ព័ន្ធនៃជើង
ដំណាក់កាលទី 1៖ សរសៃចងចាប់ផ្តើមរលាក ប៉ុន្តែរចនាសម្ព័ន្ធជើងនៅតែធម្មតា
ជាដំណាក់កាលដំបូងដែលសរសៃចងនៅផ្នែកខាងក្នុងនៃសន្លាក់ប្រអប់ជើងចាប់ផ្តើមរលាក។ ទោះបីជាប្រហោងបាតជើងមិនទាន់ស្រុឌច្បាស់ក៏ដោយ អ្នកជំងឺអាចចាប់ផ្តើមមានការឈឺចាប់នៅពេលប្រើជើងក្នុងរយៈពេលយូរ
រោគសញ្ញាដែលអាចកើតឡើង រួមមាន
- ឈឺនៅផ្នែកខាងក្នុងនៃសន្លាក់ប្រអប់ជើង
- ឈឺបាតជើងពេលដើរ
- ងាយឈឺស្រពន់ពេលឈរយូរ
ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ប្រហោងបាតជើងអាចត្រលប់មករចនាសម្ព័ន្ធជើងធម្មតាបាននៅពេលមិនទម្លាក់ទម្ងន់
ដំណាក់កាលទី 2៖ ប្រហោងបាតជើងចាប់ផ្ដើមស្រុឌ
នៅពេលដែលសរសៃពួរចាប់ផ្តើមដំណើរការបានតិចជាមុន រចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រហោងប្រអប់ជើងនឹងចាប់ផ្តើមរាបស្មើគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែសន្លាក់ប្រអប់ជើងនៅតែអាចធ្វើចលនាបាន
រោគសញ្ញាដែលអាចកើតឡើង រួមមាន
- ជើងមើលទៅរាបស្មើ (សំប៉ែត) ជាមុន
- ឈឺជើងបន្ទាប់ពីដើរយូរ
- ស្បែកជើងសឹកមិនស្មើគ្នា
- អារម្មណ៍ថាការចែកចាយទម្ងន់នៅលើជើងមិនស្ថិតស្ថេរ
ប្រសិនបើមិនបានព្យាបាលទេ ស្ថានភាពអាចកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ហើយប៉ះពាល់ដល់ការដើរ
ដំណាក់កាលទី 3៖ បាតជើងសំប៉ែតទម្រង់រឹង
ជាដំណាក់កាលដែលសន្លាក់ប្រអប់ជើង និងក្លោងជើងចាប់ផ្តើមរឹង ចលនាមានកម្រិត ហើយការខូចទ្រង់ទ្រាយកាន់តែលេចធ្លោ
រោគសញ្ញាដែលអាចកើតឡើង រួមមាន
- ការឈឺចាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង
- ការដើរពិបាក
- សន្លាក់ប្រអប់ជើងផ្អៀង
- រូបរាងជើងបានផ្លាស់ប្តូរ
ចំពោះបុគ្គលមួយចំនួន អាចចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់ដល់ការផ្លាស់ទី និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ
ដំណាក់កាលទី 4៖ សន្លាក់ប្រអប់ជើងខូចទ្រង់ទ្រាយ និងចាប់ផ្ដើមសឹក
នេះគឺជាដំណាក់កាលមួយដែលភាពមិនប្រក្រតីរាលដាលដល់សន្លាក់ប្រអប់ជើង ដែលបណ្តាលឱ្យមានជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង រួមជាមួយនឹងការខូចទ្រង់ទ្រាយនៃជើង
រោគសញ្ញាដែលអាចកើតឡើង រួមមាន
- ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ
- ហើមកជើង
- សមត្ថភាពដើរមានកម្រិត
- ខូចទ្រង់ទ្រាយជើងយ៉ាងច្បាស់
ដំណាក់កាលនេះជារឿយៗប៉ះពាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងតុល្យភាពអំឡុងពេលដើរ
សញ្ញាបែបណាគួរទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិត?
ទោះបីជាមនុស្សមួយចំនួនមានជើងរាបស្មើដោយគ្មានរោគសញ្ញាក៏ដោយ ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្តើមជួបប្រទះសញ្ញាដូចខាងក្រោម អ្នកគួរតែស្វែងរកការវាយតម្លៃបន្ថែម
- ឈឺជើង ឬសន្លា់កជើងរ៉ាំរ៉ៃ
- ការឈឺចាប់កាន់តែអាក្រក់ទៅៗ បន្ទាប់ពីដើរ ឬឈរយូរ
- ខូចទ្រង់ទ្រាយជើង
- មានអារម្មណ៍ថាកជើងផ្អៀងចូលខាងក្នុង
- បាត់បង់តុល្យភាពញឹកញាប់ពេលដើរ
- កុមារមានលក្ខណៈដើរមិនប្រក្រតី ឬដួលយ៉ាងងាយ
លោកវរសេនីយ៍ឯកវេជ្ជបណ្ឌិត Pol.Lt.Col.DR. CHAIVAT SRIRATANAVUDHI ជាគ្រូពេទ្យវះកាត់ឆ្អឹងជំនាញខាងវះកាត់ជើង និងកជើងនៅមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី បានពន្យល់ថា នៅដំណាក់កាល បាតជើងរាបស្មើអាចចាប់ផ្តើមមានការឈឺចាប់ ឬស្រពន់នៅបាតជើង និងកជើង។ អ្នកជំងឺជាច្រើនច្រើនតែយល់ច្រឡំថានេះជាការប្រើប្រាស់ច្រើនពេកទូទៅ ដែលនាំឱ្យមិនបានទទួលការវាយតម្លៃតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង
បាតជើងសំប៉ែតប៉ះពាល់ដល់រាងកាយយ៉ាងដូចម្តេច?
នៅពេលដែលរចនាសម្ព័ន្ធជើងផ្លាស់ប្តូរ រាងកាយអាចត្រូវកែសម្រួលទម្លាប់នៃការដើរ និងតុល្យភាពរបស់វា ដែលបណ្តាលឱ្យមានសម្ពាធសង្កត់លើសន្លាក់ និងសាច់ដុំក្នុងផ្នែកផ្សេងៗ កើនឡើង ជាពិសេសសន្លាក់ប្រអប់ជើង ជង្គង់ និងខ្នង
ប្រហោងបាតជើងជួយស្រូបយកការប៉ះទង្គិច និងចែកចាយកម្លាំងពេលដើរ ឬឈរ។ នៅពេលដែលប្រហោងបាតជើងតូចជាមុន វាអាចប៉ះពាល់ដល់តុល្យភាពនៃចលនា និងការប្រើប្រាស់សន្លាក់រយៈពេលវែង
ឈឺបាតជើង និងសន្លាក់ប្រអប់ជើង
សម្ពាធកើនឡើងនៅបរិវេនបាតជើង និងសរសៃចងកជើងអាចបណ្តាលឱ្យមានការឈឺចាប់ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីដើរ ឬឈរយូរ
ឈឺជង្គង់
នៅពេលដែលទម្លាប់នៃការទ្រទម្ងន់ផ្លាស់ប្តូរ វាអាចបង្កើនសម្ពាធលើសន្លាក់ជង្គង់ ដែលនាំឱ្យមានការឈឺចាប់ ឬមុខងារជង្គង់មិនមានតុល្យភាព
ឈឺខ្នង និងស្រពន់
ចំពោះបុគ្គលមួយចំនួន រាងកាយអាចកែសម្រួលឥរិយាបថរបស់ខ្លួនដើម្បីទូទាត់សងសម្រាប់ការបាត់បង់តុល្យភាព ដែលបណ្តាលឱ្យឈឺខ្នង ឬស្រពន់បាន
ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបាតជើងសំប៉ែត
ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបាតជើងសំប៉ែត វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាលើកត្តារួមបញ្ចូលគ្នា រួមទាំងលក្ខណៈនៃប្រហោងបាតជើង ការដើរ ការទម្លាក់ទម្ងន់លើជើង និងរោគសញ្ញាដែលជួបប្រទះក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ
ការវាយតម្លៃដំបូងអាចប្រកបដោយ
- ការពិនិត្យឥរិយាបថជើងពេលឈរ និងដើរ
- ការវាយតម្លៃភាពបត់បែននៃសន្លាក់ប្រអប់ជើង និងប្រហោងបាតជើង
- ការពិនិត្យវិធីទម្លាក់ទម្ងន់របស់រាងកាយ
- ការសង្កេតមើលការសឹកនៃស្បែកជើង
ក្នុងករណីខ្លះ វេជ្ជបណ្ឌិតអាចពិចារណាពិនិត្យកាំរស្មីអ៊ិចបន្ថែម ដើម្បីវាយតម្លៃរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹង និងសន្លាក់នៃជើង ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមានការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ ឬខូចទ្រង់ទ្រាយជើង។
គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការព្យាបាលបាតជើងសំប៉ែត
ការព្យាបាលសម្រាប់បាតជើងរាបស្មើអាស្រ័យលើភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃស្ថានភាព មូលហេតុនៃភាពខូចទ្រង់ទ្រាយ និងផលប៉ះពាល់របស់វាទៅលើជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ អ្នកដែលគ្មានរោគសញ្ញាអាចមិនត្រូវការការព្យាបាលទេ ប៉ុន្តែគួរតែតាមដានស្ថានភាព និងជៀសវាងកត្តាដែលបង្កើនសម្ពាធលើជើង
ការកែតម្រូវស្បែកជើង និងឧបករណ៍ទ្រទ្រប្រហោងបាតជើង
ស្បែកជើងដែលជួតទ្រទ្រង់ប្រហោងបាតជើង និងចែកចាយទម្ងន់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ អាចជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធលើបាតជើង និងប្រអប់ជើង។ ក្នុងករណីខ្លះ គ្រូពេទ្យអាចពិចារណាប្រើឧបរណ៍ទ្រទ្រង់ប្រហោងបាតជើងដើម្បីជួយរក្សាការតម្រឹមជើងបានកាន់តែប្រសើរ
ការព្យាបាលដោយចលនា និងការទាញសាច់ដុំ
ការធ្វើលំហាត់ប្រាណដើម្បីពង្រឹងសាច់ដុំ និងសរសៃពួរជុំវិញជើង រួមទាំងការទាញសាច់ដុំបរិវេនកំភួនជើង និងបាតជើង អាចជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងបង្កើនស្ថេរភាពពេលដើរ
ការកាត់បន្ថយសកម្មភាពដែលបង្កើនផលប៉ះពាល់
ចំពោះបុគ្គលដែលកំពុងជួបប្រទះការឈឺចាប់ អាចចាំបាច់ត្រូវជៀសវាងសកម្មភាពដែលទ្រទម្ងន់ជាបន្តបន្ទាប់ ឬសកម្មភាពដែលមានផលប៉ះពាល់ខ្ពស់ ដើម្បីកាត់បន្ថយការរលាកនៃសរសៃពួរ និងសន្លាក់ប្រអប់ជើង
ការព្យាបាលដោយការវះកាត់
ការវះកាត់អាចត្រូវបានពិចារណាសម្រាប់បុគ្គលដែលមានបាតជើងរាបស្មើធ្ងន់ធ្ងរ ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ ឬបាតជើងខូចទ្រង់ទ្រាយដែលប៉ះពាល់ដល់ការដើរ និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ជាពិសេសក្នុងករណីដែលព្យាបាលដោយវិធីមិនចាំបាច់វះកាត់ហើយតែនៅមិនទាន់មានភាពប្រសើរឡើង។ វិធីសាស្ត្រវះកាត់នឹងអាស្រ័យលើភាពមិនប្រក្រតីជាក់លាក់របស់បុគ្គលនោះ
ការវះកាត់ជួសជុលសរសៃពួរ
ក្នុងករណីខ្លះ សរសៃពួរដែលទ្រទ្រង់ប្រហោងបាតជើងអាចចុះខ្សោយ ឬរហែក ដែលនាំឱ្យមានអស្ថិរភាពរចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងប្រអប់ជើង។ គោលដៅនៃការវះកាត់គឺដើម្បីស្តារមុខងារសរសៃពួរ និងជួយឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធជើងមានតុល្យភាពឡើងវិញ
ការវះកាត់តម្រឹមឆ្អឹងប្រអប់ជើងឡើងវិញ
គឺជាវិធីសាស្រ្តព្យាបាលដែលប្រើសម្រាប់បុគ្គលដែលមានការខូចទ្រង់ទ្រាយជើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ឬមានការផ្លាស់ប្តូរតម្រឹមឆ្អឹងជើងច្រើនកន្លែង។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាកែសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹងប្រអប់ជើង ដើម្បីជួយស្តាររូបរាងប្រហោងបាតជើង និងបង្កើនស្ថេរភាពនៃការដើរ
ការព្យាបាលបាតជើងសំប៉ែត មិនត្រឹមតែផ្តោតលើការកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្ដោតលើការស្តារតុល្យភាពជើង និងការធ្វើចលនារយៈពេលវែងផងដែរ
វិធីសាស្រ្តព្យាបាលអាចប្រកបដោយការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទ្រទ្រង់ប្រហោងបាតជើង ការព្យាបាលដោយចលនា ការកែប្រែរបៀបរស់នៅ និងការវះកាត់ក្នុងករណីសមស្រប។ ប្រសិនបើទទួលបានការវាយតម្លៃ និងព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង វាអាចកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ បង្កើនស្ថេរភាពនៃការដើរ និងជួយអ្នកអាចប្រើប្រាស់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃបានកាន់តែប្រសើរឡើងក្នុងរយៈពេលវែង
មជ្ឈមណ្ឌលឆ្អឹងនិងសន្លាក់នៃមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានីមានបទពិសោធន៍ក្នុងការវាយតម្លៃ និងគ្រប់គ្រងបាតជើងសំប៉ែត រួមជាមួយនឹងការវិភាគការដើរ និងតុល្យភាពនៃរាងដាយ ដើម្បីបង្កើតផែនការព្យាបាលផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់អ្នកជំងឺនីមួយៗ
សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពីបាតជើងសំប៉ែត
បាតជើងសំប៉ែតអាចបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯងបានដែរឬទេ?
ចំពោះកុមារ ប្រហោងបាតជើងអាចវិវត្តបន្តិចម្តងៗនៅពេលពួកគេធំឡើង ប៉ុន្តែចំពោះមនុស្សពេញវ័យ ជើងរាបស្មើជាធម្មតាមិនអាចត្រលប់មកធម្មតាវិញដោយខ្លួនឯងទេ
តើមនុស្សដែលមានបាតជើងសំប៉ែតអាចរត់ ឬហាត់ប្រាណបានទេ?
បាទ/ចាស៎ អាស្រ័យលើភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃស្ថានភាព និងភាពសមស្របនៃស្បែកជើង ឬការទ្រទម្ងន់នៃប្រហោងបាតជើង
តើមនុស្សដែលមានបាតជើងសំប៉ែតគួរជ្រើសរើសស្បែកជើងប្រភេទណា?
ពួកគេគួរតែជ្រើសរើសស្បែកជើងដែលជួយទ្រទម្ងន់នៃប្រហោងបាតជើង និងស្ថេរភាពពេលដើរ ឬរត់
តើកុមារដែលមានបាតជើងសំប៉ែតគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យនៅពេលណា?
ប្រសិនបើកុមារមានការឈឺចាប់ជើង ដើរមិនប្រក្រតី ឬប្រហោងបាតជើងមិនវិវត្តទៅតាមវ័យ គួរតែទទួលការវាយតម្លៃបន្ថែម
តើបាតជើងសំប៉ែតមានគ្រោះថ្នាក់ទេ?
មនុស្សមួយចំនួនដែលមានជើងរាបស្មើអាចមិនមានរោគសញ្ញាទេ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមិនបានទទួលព្យាបាល វាអាចនាំឱ្យមានភាពមិនប្រក្រតីនៃការដើរ ឬការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ ដែលប៉ះពាល់ដល់សន្ល់កប្រអប់ជើង ជង្គង់ និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ
Readers’ Rating
3.0 out of 5 stars (based on 1 review)
