ဦးနှောက်အလယ်ပိုင်းပျံ့နှံ့ဂလိုင်အိုးမားအကျိတ်

H2: ရောဂါရှာဖွေခြင်း

Diffuse midline glioma သည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာတတ်သောကြောင့် ရောဂါကို အမြန်ဆုံး ရှာဖွေအတည်ပြုနိုင်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။ လူနာ၏ အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများအပေါ် မူတည်၍ ဆရာဝန်က diffuse midline glioma ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိပါက အဓိက ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာမှာ ဦးနှောက်ကို အသေးစိတ် အမ်အာအိုင် (MRI – သံလိုက်ဓာတ်မှန်) ရိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ MRI ဓာတ်မှန်သည် ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်၏ အလယ်ပိုင်းတစ်လျှောက်ရှိ အကျိတ်တည်နေရာကို တိကျစွာ သိရှိစေရန် ကူညီပေးပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တစ်သျှူးများထဲသို့ မည်မျှအထိ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နေသည်ကို ပြသပေးသည်။ လက်ရှိခေတ်မီ ဆေးကုသမှုစနစ်တွင် အကယ်၍ ဘေးကင်းစိတ်ချရမှု ရှိပါက အကျိတ်တစ်သျှူးကို စစ်ဆေးပြီး သီးခြားမျိုးရိုးဗီဇအမှတ်အသားများ (ဥပမာ – H3 K27M ဗီဇပြောင်းလဲမှု) ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန် အသားစယူခြင်း (biopsy) ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ယခုကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်းက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အား diffuse midline glioma ရောဂါရှိကြောင်း အပြီးသတ် သတ်မှတ်နိုင်ရန်နှင့် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်မည့် ပစ်မှတ်ထားကုသမှု မဟာဗျူဟာကို စိတ်ကြိုက်ရေးဆွဲနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။

H2: ကုသခြင်း

Diffuse midline glioma သည် ဦးနှောက်၏ အရေးကြီးဆုံးသော အမိန့်ပေးစေခိုင်းရာ ဗဟိုဌာနများနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ရောထွေးပတ်သက်နေသောကြောင့် ၎င်းကို ကုသရန်မှာ အလွန်ပင် စိန်ခေါ်မှုကြီးမားလှသည်။ Diffuse midline glioma ကို ကုသရာတွင် အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ အကျိတ်ကြီးထွားမှုကို နှေးကွေးသွားစေရန်၊ ပြင်းထန်သော ရောဂါလက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် လူနာ၏ လူနေမှုဘဝ အရည်အသွေးကို တတ်နိုင်သမျှ ကြာရှည်စွာ ထိန်းသိမ်းပေးရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အာရုံကြောခွဲစိတ်ဆရာဝန်များ၊ ကင်ဆာအထူးကုဆရာဝန်များနှင့် အထူးကု ကုထုံးပညာရှင်များ ပါဝင်သော ဘာသာရပ်စုံ ကုသရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ဘက်စုံလွှမ်းခြုံနိုင်မည့် စောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ပူးပေါင်းရေးဆွဲ ကုသပေးကြမည် ဖြစ်သည်။

ရောဂါလက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း (Controlling symptoms)

Diffuse midline glioma အတွက် အဓိကကုသမှု မစတင်မီနှင့် ကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း လူနာ၏ လက်ငင်းသက်တောင့်သက်သာရှိမှုနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကို စီမံခန့်ခွဲပေးရန်မှာ အရေးအကြီးဆုံး ဦးစားပေး ဖြစ်သည်။ အကျိတ်ကြောင့် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောမကြီးရည် (cerebrospinal fluid) စီးဆင်းမှု ပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဆရာဝန်များသည် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ဖိအားကို သက်သာစေရန် စတီးရွိုက် (corticosteroids) ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများကို အလေ့အထရှိစွာ ညွှန်းဆိုလေ့ရှိသည်။ အရည်များ အလွန်အမင်း စုပုံလာသည့် ဖြစ်ရပ်မျိုးတွင် (hydrocephalus ဟုခေါ်သော အခြေအနေ) diffuse midline glioma ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြင်းထန်စွာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံ ပြဿနာများကို သက်သာစေရန် ပိုလျှံနေသော အရည်များကို ဖောက်ထုတ်ပေးသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခု လိုအပ်နိုင်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery)

ပုံမှန်ဦးနှောက်အကျိတ်အချို့နှင့် မတူဘဲ diffuse midline glioma သည် ခွဲစိတ်မှုဖြင့် လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသရန် သို့မဟုတ် အကျိတ်တစ်ခုလုံးကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် ခဲယဉ်းလှသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် diffuse midline glioma ၏ ကင်ဆာဆဲလ်များသည် နှလုံးခုန်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူခြင်းကဲ့သို့သော အခြေခံအသက်ရှင်သန်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိန်းချုပ်သည့် ဦးနှောက်ပင်စည်ကဲ့သို့သော အရေးကြီးပြီး ကျန်းမာသည့် နေရာများထဲသို့ ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက်နေသောကြောင့် အကျိတ်ကို လုံးဝခွာထုတ်ရန် ကြိုးစားခြင်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အလွန်အန္တရာယ်များလှသည်။ သို့သော်လည်း အရည်ဖိအားကို လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် diffuse midline glioma ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံကို အတည်ပြုရန် အသားစအနည်းငယ် ထုတ်ယူရန်အတွက် အကန့်အသတ်ရှိသော အခြေအနေမျိုးတွင် အထူးပြုအာရုံကြောခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် အသားစယူခြင်း (biopsy) ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း (Radiation therapy)

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်းသည် လက်ရှိအချိန်တွင် diffuse midline glioma အတွက် အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အထိရောက်ဆုံးသော ကနဦးကုသမှု ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ခြောက်ပါတ်ခန့် ကြာမြင့်တတ်သော ကာလတစ်ခုအတွင်း ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးရန်နှင့် အကျိတ်ကို ယာယီကျုံ့သွားစေရန် စွမ်းအင်မြင့်ရောင်ခြည်တန်းများကို အကျိတ်တည်နေရာဆီသို့ တိကျစွာ ပစ်မှတ်ထား လွှတ်ထုတ်သည်။ လူနာအများစုအတွက် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးသည် diffuse midline glioma ၏ ကြီးထွားမှုကို ထိရောက်စွာ ဆိုင်းငံ့ပေးပြီး အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကို လပေါင်းများစွာကြာအောင် သိသိသာသာ သက်သာကောင်းမွန်စေသဖြင့် လူနာများအတွက် တန်ဖိုးရှိသော အချိန်များကို ရရှိစေသည်၊ သို့သော် စိတ်မကောင်းစွာဖြင့် အကျိတ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ကြီးထွားလာတတ်သည့် လက္ခဏာရှိသည်။

ဓာတုကုထုံးဖြင့် ကုသခြင်း (Chemotherapy)

Diffuse midline glioma လူနာများတွင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုသမှု ခံယူနေစဉ်အတွင်း၌လည်းကောင်း၊ ခံယူပြီးနောက်၌လည်းကောင်း အချို့သော ကင်ဆာဆေး (chemotherapeutic agents) များကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိလေ့လာမှုများအရ ထူးခြားထင်ရှားသော အကျိုးကျေးဇူးရှိကြောင်း တိကျသည့် အထောက်အထား မတွေ့ရသေးပါ။ သို့တိုင်အောင် ဓာတုကုထုံး၊ ပစ်မှတ်ထားကုထုံးနှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးတို့ကို ပေါင်းစပ်ကုသမှုကို ဆန်းစစ်ထားသည့် အချို့သော လေ့လာမှုများတွင်မူ သီးခြားလူနာအုပ်စုအချို့၌ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကုသမှုရလဒ်များကို ပြသထားသည်။

ပစ်မှတ်ထားကုထုံး (Targeted therapy)

ခေတ်မီဆေးပညာအရ diffuse midline glioma သည် သီးခြားမျိုးရိုးဗီဇဗီဇပြောင်းလဲမှုများ (ဥပမာ – H3K27 ပြောင်းလဲမှု) ကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ပစ်မှတ်ထားကုထုံးသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနပြုချက်များ၏ အဓိက အာရုံစိုက်ရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပစ်မှတ်ထားကုထုံးများဆိုသည်မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျန်းမာသောတစ်သျှူးများကို မထိခိုက်စေဘဲ အကျိတ်ဆဲလ်များ၏ ထူးခြားသော မျိုးရိုးဗီဇပုံမှန်မဟုတ်မှုများကိုသာ သီးသန့်တိုက်ခိုက်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဆေးဝါးများ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း diffuse midline glioma အတွက် ဤခေတ်မီဆန်းသစ်သော ဆေးဝါးများသည် စမ်းသပ်ဆဲနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစမ်းသပ်မှု (clinical trial) အဆင့်တွင်သာ အများဆုံး ရှိနေသေးသော်လည်း နောင်အနာဂတ်တွင် ရောဂါတိုးတက်လာမှုကို ရပ်တန့်ရန် ပိုမိုထိရောက်ပြီး လူနာနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီမည့် နည်းလမ်းများအတွက် မျှော်လင့်ချက်ကို ပေးစွမ်းလျက်ရှိသည်။

စမ်းသပ်ဆဲ ကုထုံးများ (Investigational Therapies)

လက်ရှိတွင် သုတေသနလေ့လာမှုများအရ ကနဦး ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုသမှု ခံယူပြီးသော H3K27 ဗီဇပြောင်းလဲမှုရှိသည့် diffuse midline glioma လူနာများတွင် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ မှတ်မိပြီး တိုက်ခိုက်နိုင်ရန် လူနာ၏ ကိုယ်ပိုင်ကိုယ်ခံအားဆဲလ် (T Cells) များကို ပြုပြင်မွမ်းမံအသုံးပြုသည့် CAR-T ဆဲလ်ကုထုံး (CAR-T Cell Therapy) ကို ဆန်းစစ်လေ့လာထားကြသည်။ ယင်းလေ့လာမှုများတွင် လူနာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်၌ အကျိတ်ကျုံ့သွားခြင်းကို တွေ့ရှိရသဖြင့် အသက်ရှင်သန်နိုင်ခြေ သက်တမ်းကို ပိုမိုရှည်ကြာစေမည့် အလားအလာရှိသော အကျိုးကျေးဇူးကို ပြသနေသည်။

ကုသမှုအပြီး ပြန်လည်သန်စွမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် (Rehabilitation post treatment) Diffuse midline glioma အတွက် ကနဦးကုသမှုများ ခံယူပြီးနောက် ဘဝကို ဆက်လက်ဖြတ်သန်းရာတွင် ခိုင်မာအားကောင်း၍ အစဉ်မပြတ်သော ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် စာနာနားလည်မှုများ လိုအပ်သည်။ ကုသမှုအပြီး ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်သည် အကျိတ်နှင့် ပြင်းထန်သော ကုထုံးနှစ်ခုစလုံး၏ အာရုံကြောဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများကို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်နေရသော လူနာများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်၊ စကားပြောဆိုနိုင်မှုနှင့် တစ်ကိုယ်ရေ သက်တောင့်သက်သာရှိမှုတို့ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စေရန် အဓိက အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုထုံးပညာရှင်များ (Physical therapists)၊ လုပ်ငန်းခွင်အခြေပြု ကုထုံးပညာရှင်များ (Occupational therapists) နှင့် စကားပြောကုထုံးပညာရှင်များ (Speech therapists) သည် လူနာ၏ အားနည်းမှုများကို စီမံခန့်ခွဲပေးရန်၊ လှုပ်ရှားသွားလာမှုကို မြှင့်တင်ပေးရန်နှင့် diffuse midline glioma နှင့်အတူ ရှင်သန်နေထိုင်စဉ်အတွင်း လူနေမှုဘဝ အရည်အသွေး အမြင့်မားဆုံး ရရှိစေရန်အတွက် လူနာအပြင် ၎င်းတို့၏ မိသားစုနှင့်ပါ အနီးကပ် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပေးကြသည်။

Doctors who treat this condition