នៅពេលដែលការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ (Deep Sleep) មិនគ្រប់គ្រាន់ ការគេងអាចនឹងមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការស្តាររាងកាយឡើងវិញទេ

មនុស្សជាច្រើនប្រហែលជាគិតថាការគេងបាន ៦-៨ ម៉ោងគឺជាចម្លើយនៃការសម្រាកល្អ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ «គុណភាពនៃការគេង» ជាពិសេស Deep Sleep ឬការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការស្តារនូវរាងកាយ ខួរក្បាល និងសុខភាពទូទៅឡើងវិញ។ ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ដែលមានគុណភាពមិនអាស្រ័យតែលើរយៈពេលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងរចនាសម្ព័ន្ធនៃការគេង និងតុល្យភាពនៃប្រព័ន្ធរាងកាយផងដែរ

តើការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ (Deep Sleep) គឺជាអ្វី?

ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ (NREM ដំណាក់កាលទី3) គឺជាដំណាក់កាលដែលរាងកាយចូលទៅក្នុងដំណាក់កាលស្តារឡើងវិញដ៏សំខាន់មួយ រួមទាំងការជួសជុលជាលិកា និងការបញ្ចេញអរម៉ូនលូតលាស់។ អរម៉ូនលូតលាស់មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្តារឡើងវិញនៃរាងកាយ ជំរុញការជួសជុលកោសិកា កសាងសាច់ដុំ និងឆ្អឹង គាំទ្រដល់ការរំលាយអាហារ និងជួយរាងកាយឱ្យស្ដារឡើងវិញពីភាពអស់កម្លាំង រួមទាំងការស្តារប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទឡើងវិញ។ មនុស្សពេញវ័យភាគច្រើនមានពេលគេងប្រហែល 10-20% នៃពេលវេលាគេងសរុប ឬប្រហែល 40-110 នាទី ប្រសិនបើពួកគេគេង 7-9 ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃតាមការណែនាំ

ការយល់ដឹងអំពីដំណាក់កាលនៃការគេង (Sleep Stages)

មនុស្សជាច្រើនប្រហែលជាគិតថាការគេងគឺគ្រាន់តែជាការគេងលក់ ឬគេងមិនលក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ អំឡុងពេលគេង រាងកាយនឹងផ្លាស់ប្តូរកម្រិតនៃការសម្រាកបន្តិចម្តងៗ វាត្រូវបានគេហៅថា “Sleep Stage”  ដោយដំណាក់កាលនីមួយៗមានមុខងារខុសៗគ្នា ហើយដំណើរការជាប់គ្នាជាប្រព័ន្ធ

ស្រមៃមើលវាដូចជាការចុះជណ្តើរបន្តិចម្តងៗពីការភ្ញាក់ដល់ការសម្រាកជ្រៅបំផុត មុនពេលឡើងម្តងទៀតនៅក្នុងដំណាក់កាលសុបិន

ដំណាក់កាលទី 1 (N1) – ការចាប់ផ្តើមនៃការគេង

នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលរាងកាយចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរពីការភ្ញាក់ដល់ការគេង

• មានអារម្មណ៍ងងុយគេង
• រលកខួរក្បាលចាប់ផ្តើមថយចុះ
• អត្រាចង្វាក់បេះដូង និងការដកដង្ហើមចាប់ផ្តើមធូរស្រាល
• ងាយស្រួលភ្ញាក់ពីដំណេកណាស់

មនុស្សជាច្រើនប្រហែលជាធ្លាប់មានអារម្មណ៍ដូចជា “កន្រ្ដាក់” នៅពេលដំបូងនៃការគេង ដែលជារឿយៗកើតឡើងក្នុងដំណាក់កាលនេះ

ដំណាក់កាលទី 2 (N2) – ការគេងលក់រាក់ ប៉ុន្តែសំខាន់

បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលគេងដំបូង រាងកាយចូលទៅក្នុងដំណាក់កាលគេងដែលមានស្ថេរភាពជាងមុន

• គឺជារយៈពេលដែលប្រើពេលវេលាគេងច្រើនបំផុត (ប្រហែល 45-55%)
• សីតុណ្ហភាពរាងកាយថយចុះ
• សាច់ដុំសម្រាកកាន់តែច្រើន
• ខួរក្បាលចាប់ផ្តើមចាត់ការព័ត៌មាន និងការចងចាំមួយចំនួន

ទោះបីជាមិនទាន់ដល់ដំណាក់កាលគេងលក់ស្កប់ស្កល់ក៏ដោយ នេះគឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់មួយដែលជួយរាងកាយរៀបចំខ្លួនសម្រាប់ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់

ដំណាក់កាលទី 3 (N3) – ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់

នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលរាងកាយសម្រាក និងស្ដារឡើងវិញបានច្រើនបំផុត

• រាងកាយជួសជុលសាច់ដុំ និងជាលិកា
• អរម៉ូនលូតលាស់ (Growth Hormone) ត្រូវបានបញ្ចេញសម្រាប់ការស្តារឡើងវិញ
• ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដំណើរការបានល្អប្រសើរ
• ខួរក្បាលជួយកម្ចាត់កាកសំណល់មួយចំនួន

ដោយសារតែរាងកាយស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលសម្រាកជ្រៅខ្លាំង ការភ្ញាក់ពីដំណេកក្នុងអំឡុងពេលនេះច្រើនតែបណ្តាលឱ្យមានអារម្មណ៍ងងុយគេង វង្វេងស្មារតី ឬមិនទាន់ស្រស់ស្រាយ

REM Sleep – ដំណាក់កាលសុបិនដែលខួរក្បាលនៅតែសកម្ម

បន្ទាប់ពីរាងកាយឆ្លងកាត់ការគេងលក់ជ្រៅ ការគេងចូលទៅក្នុងដំណាក់កាលមួយហៅថា REM (Rapid Eye Movement) ដែលជាពេលដែលខួរក្បាលកាន់តែសកម្មឡើងវិញ ទោះបីជារាងកាយនៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគេងក៏ដោយ

ក្នុងអំឡុងពេលគេង REM (Rapid Eye Movement)៖

• ខួរក្បាលដំណើរការស្រដៀងគ្នាទៅនឹងពេលភ្ញាក់
• ភ្នែកធ្វើចលនាយ៉ាងលឿននៅក្រោមត្របកភ្នែក (rapid eye movement)
• រាងកាយកាត់បន្ថយចលនាសាច់ដុំដើម្បីការពារចលនាជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសុបិន

REM sleep ជារឿយៗជារយៈពេលដែលយើងមានសុបិនច្បាស់លាស់ និងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងមុខងារខួរក្បាល ដូចជា៖

• ជួយគ្រប់គ្រងការចងចាំអារម្មណ៍
• ភ្ជាប់ព័ត៌មានថ្មីៗទៅនឹងបទពិសោធន៍អតីតកាល
• គាំទ្រដល់ភាពច្នៃប្រឌិត និងការរៀនសូត្រ
• ជួយធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពអារម្មណ៍ និងភាពតានតឹង

ជាទូទៅ មនុស្សពេញវ័យមានពេលគេង REM ប្រហែល 20–25% នៃរយៈពេលគេងសរុបរបស់ពួកគេ ហើយរយៈពេលនេះវែងជាងនៅពាក់កណ្តាលយប់ចុងក្រោយ

ហេតុអ្វីបានជាការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ (Deep Sleep) សំខាន់?

ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជារយៈពេលដែលរាងកាយ និងខួរក្បាលពិតជាស្ដារឡើងវិញ។ ទោះបីជាយើងគេងបានគ្រប់ចំនួនម៉ោងក៏ដោយ ប្រសិនបើរាងកាយមិនចូលទៅក្នុងការគេងលក់ស្កប់ស្កល់គ្រប់គ្រាន់ទេ គុណភាពនៃការសម្រាកអាចមិនល្អដូចដែលវាគួរមាននោះទេ

ក្នុងអំឡុងពេលគេងលក់ស្កប់ស្កល់ រាងកាយជួសជុលជាលិកា ធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពអ័រម៉ូន និងជួយឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ខួរក្បាលប្រើប្រាស់ពេលវេលានេះដើម្បីរៀបចំព័ត៌មាន និងស្តារមុខងារប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទឡើងវិញ

ដូច្នេះ ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់តិច ឬមិនគ្រប់គ្រាន់អាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាផ្សេងៗដូចជា…

• ភ្ញាក់ពីដំណេកនៅតែមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំង ឬមិនស្រស់ស្រាយ
• ការផ្តោតអារម្មណ៍ថយចុះ ឬការគិតយឺត
• អារម្មណ៍ប្រែប្រួល និងឆាប់ខឹង
• រាងកាយស្ដារពីភាពអស់កម្លាំងបានមិនពេញលេញ

តើការវាយតម្លៃគុណភាពនៃការគេង ធ្វើឡើងយ៉ាងដូចម្តេច?

ប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យថាអ្នកមិនបានគេងលក់ស្រួលគ្រប់គ្រាន់ទេ គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកអាចជួយវាយតម្លៃ និងកំណត់អត្តសញ្ញាណមូលហេតុ។ វិធីសាស្រ្តដែលប្រើអាស្រ័យលើរោគសញ្ញារបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដូចជា៖

ការវាយតម្លៃការគេង (Sleep Assessment)

ការសាកសួរអំពីទម្លាប់នៃការគេង ពេលចូលគេង ភាពងងុយគេងពេលថ្ងៃ និងកត្តាដែលអាចរំខានដល់ការគេង

ការសិក្សាអំពីការគេង (Polysomnography)

ការសិក្សាលម្អិតអំពីការគេង ដើម្បីតាមដានរលកខួរក្បាល ការដកដង្ហើម និងរចនាសម្ព័ន្ធវដ្តនៃការគេង។ វាជួយវាយតម្លៃ deep sleep និងរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីដូចជា ការឈប់ដកដង្ហើមអំឡុងពេលគេង

ការតាមដានការគេង (Sleep Tracking) ឬឧបករណ៍ពាក់ (Wearable Device)

ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តាមដានការគេង ដើម្បីមើលនិន្នាការនៃការគេងប្រចាំថ្ងៃ

ការត្រួតពិនិត្យសុខភាពបន្ថែម

អាចរួមបញ្ចូលការវាយតម្លៃកម្រិតសារធាតុចិញ្ចឹម កម្រិតវីតាមីន ឬកម្រិតរលាកនៅក្នុងខ្លួន ដើម្បីជួយរៀបចំផែនការគេងផ្ទាល់ខ្លួន និងការថែទាំសុខភាពទូទៅ

វិធីសាស្រ្តព្យាបាល

ប្រសិនបើវេជ្ជបណ្ឌិតកំណត់អត្តសញ្ញាណមូលហេតុដែលប៉ះពាល់ដល់គុណភាពនៃការគេង ការថែទាំនឹងផ្តោតលើការព្យាបាលមូលហេតុ និងរោគសញ្ញាជាក់លាក់របស់បុគ្គលនោះ។ នេះអាចរួមបញ្ចូលការកែប្រែឥរិយាបថនៃការគេង ការថែទាំសុខភាពទូទៅ ឬការព្យាបាលស្ថានភាពពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងករណីខ្លះ វេជ្ជបណ្ឌិតអាចពិចារណាវិធីសាស្រ្តបំពេញបន្ថែម ដូចជាការវាយតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភ និងរបបវីតាមីនផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីគាំទ្រដល់តុល្យភាពរាងកាយទាំងមូល និងគុណភាពនៃការគេង។ ទាំងនេះនឹងអាស្រ័យលើការសំរេចចិត្តរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត

សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពីគុណភាពនៃការគេង

Related Posts

See All

លាន់សំឡេងជង្គង់ពេលអង្គុយ តើជាសញ្ញានៃបញ្ហាសុខភាពដែរឬទេ?

តើអ្នកធ្លាប់ឮសំឡេងចម្លែក ឬប្រេះចេញពីជង្គង់របស់អ្នកអំឡុង […]

អត្ថបទសុខភាព

តឹងច្រមុះ ពិបាកដកដង្ហើម អាចមិនមែនជាអាឡែស៊ីទេ វាអាចជាសញ្ញានៃ “ជំងឺដុះសាច់ក្នុងច្រមុះ”

មនុស្សជាច្រើនអាចចាត់ទុក “ជំងឺដុះសាច់ក្នុងច្រមុះ” ថាជាដុ […]

អត្ថបទសុខភាព