កុំមើលស្រាលការខាំ ឬខ្វាចរបស់សត្វព្រោះ ជំងឺឆ្កែឆ្កួត អាចគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត
ជំងឺឆ្កែឆ្កួត ជំងឺដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយ នៅពេលដែលវីរុសប៉ះពាល់ […]

Table of Contents
ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀន គឺជាស្ថានភាពដែលពោះវៀនទទួលឈាម និងអុកស៊ីសែនមិនគ្រប់គ្រាន់។ វាអាចកើតឡើងបានទាំងនៅក្នុងពោះវៀនតូច និងពោះវៀនធំ ដោយមានទាំងប្រភេទស្រួចស្រាវដែលកើតឡើងយ៉ាងរហ័ស និងប្រភេទរ៉ាំរ៉ៃដែលកើតឡើងបន្តិចម្តងៗ។ ប្រសិនបើស្ថានភាពខ្វះឈាមនេះធ្ងន់ធ្ងរ ឬអូសបន្លាយរយៈពេលយូរ អាចធ្វើឱ្យកោសិកាពោះវៀនរងការខូចខាត ឬស្លាប់បាន
រោគសញ្ញានឹងខុសៗគ្នាទៅតាមទីតាំង និងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៃស្ថានភាពខ្វះឈាម។ អ្នកជំងឺខ្លះមានរោគសញ្ញាភ្លាមៗ ខណៈពេលដែលអ្នកជំងឺខ្លះទៀតមានរោគសញ្ញាកើនឡើងបន្តិចម្តងៗ
រោគសញ្ញាចម្បងនៃជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀនស្រួចស្រាវ គឺការឈឺពោះភ្លាមៗ ឬឈឺចាប់ធ្ងន់ធ្ងរខុសប្រក្រតី ដោយអាចមាន ចង្អោរ ក្អួត រាគ មានអារម្មណ៍ចង់បន្ទោរបង់ភ្លាមៗ ឬបន្ទោរបង់មានឈាមអមជាមួយ។ ចំណុចសង្កេតសំខាន់គឺ អ្នកជំងឺអាចឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង គ្រូពេទ្យអាចនៅមិនទាន់ពិនិត្យឃើញភាពមិនប្រក្រតីនៅតំបន់ពោះច្រើនឡើយ។ នៅពេលស្ថានភាពខ្វះឈាមកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ការចុកឈឺ ហើមពោះ ឬពោះរឹងនឹងស្តែងចេញកាន់តែច្បាស់
អាការៈឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរដែលកើតឡើងភ្លាមៗត្រូវបានចាត់ទុកជាស្ថានភាពអាសន្ន ដែលគួរប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ ព្រោះប្រសិនបើការស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀនក្នុងរយៈពេលយូរ អាចធ្វើឱ្យកោសិកាពោះវៀនរងការខូចខាត ឬស្លាប់បាន
រោគសញ្ញាជាធម្មតាវិវត្តបន្តិចម្តងៗ ដោយអ្នកជំងឺអាចមានអាការៈឈឺពោះបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារជាប្រចាំ។ ដូច្នេះទើបអ្នកជំងឺមួយចំនួនអាចញ៉ាំបានតិច ឬជៀសវាងការញ៉ាំអាហារទាំងស្រុងដោយសារខ្លាចឈឺពោះ ដែលនាំឱ្យស្រកទម្ងន់ដោយអចេតនា
អាការៈឈឺពោះអមដោយការបន្ទោរបង់មានឈាម ឬមានឈាមលាយក្នុងលាមក គឺជាសញ្ញាមួយទៀតដែលគួរប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយសារឈាមទៅចិញ្ចឹមពោះវៀនមិនគ្រប់គ្រាន់អាចធ្វើឱ្យភ្នាសពោះវៀនរងការខូចខាត ជាពិសេសនៅពេលកើតឡើងនៅលើពោះវៀនធំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រោគសញ្ញាបន្ទោរបង់មានឈាមអាចកើតឡើងពីមូលហេតុជាច្រើន ដូច្នេះមិនអាចបញ្ជាក់ពីអាការៈតែមួយមុខថាជាជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀននោះទេ គួរទទួលការពិនិត្យដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុឱ្យបានច្បាស់លាស់
គួរទទួលការពិនិត្យឱ្យបានឆាប់ ប្រសិនបើមានអាការឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ ឬកើតឡើងភ្លាមៗ ជាពិសេសនៅពេលអាការៈឈឺកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ឬមានការបន្ទោរបង់មានឈាម ក្អួតខ្លាំង ងងឹតមុខ វង្វេងវង្វាន់ ឬសន្លប់រួមជាមួយ។ អាការៈទាំងនេះមិនមែនមានន័យថាតែងតែជាស្ថានភាពខ្វះឈាមទៅចិញ្ចឹមពោះវៀនជានិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែអាចជាសញ្ញានៃស្ថានភាពអាសន្នក្នុងពោះដែលចាំបាច់ត្រូវទទួលការពិនិត្យ និងការព្យាបាលយ៉ាងត្រឹមត្រូវ
វេជ្ជបណ្ឌិត LT.COL. DR. CHANYAWAT SANGSOMWONG ឯកទេសខាងវះកាត់ពោះវៀនធំ និងទ្វារបាត នៅមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី បានណែនាំថា អាការៈឈឺពោះ ឬបន្ទោរបង់មានឈាមអាចកើតចេញពីមូលហេតុជាច្រើន ដូច្នេះមិនគួរសន្និដ្ឋានថាគ្រាន់តែជាការពុលអាហារ ឬរលាកពោះវៀននោះទេ។ ជាពិសេសនៅពេលអាការឈឺមានកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ កើតឡើងភ្លាមៗ ឬមានកត្តាហានិភ័យផ្នែកបេះដូង និងសរសៃឈាមបេះដូងរួមជាមួយ គួរទទួលបានការពិនិត្យដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុឱ្យបានច្បាស់លាស់
ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀនអាចកើតឡើងពីមូលហេតុជាច្រើន ទាំងការកកស្ទះ ឬការរួមតូចនៃសរសៃឈាមដែលទៅចិញ្ចឹមពោះវៀន រួមទាំងស្ថានភាពដែលធ្វើឱ្យលំហូរឈាមរត់ទៅចិញ្ចឹមពោះវៀនថយចុះ។ មូលហេតុដែលជួបប្រទះញឹកញាប់ រួមមាន៖
ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀនត្រូវបានជួបប្រទះច្រើននៅក្នុងក្រុមដែលមានកត្តាហានិភ័យពាក់ព័ន្ធនឹងបេះដូង សរសៃឈាម និងការកកើតកំណកឈាម ដូចជា៖
(ការមានកត្តាហានិភ័យទាំងនេះ មិនមែនមានន័យថានឹងកើតមានជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀនជានិច្ចនោះទេ ហើយអ្នកដែលគ្មានកត្តាហានិភ័យច្បាស់លាស់ ក៏អាចកើតមានស្ថានភាពនេះបានដូចគ្នា)
ប្រសិនបើឈាមរត់ទៅចិញ្ចឹមពោះវៀនមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងរយៈពេលយូរ កោសិកាពោះវៀនអាចរងការខូចខាតរហូតកើតជាកោសិកាស្លាប់ ឬពោះវៀនធ្លុះ ធ្វើឱ្យបាក់តេរី និងវត្ថុនៅក្នុងពោះវៀនលេចធ្លាយចូលទៅក្នុងពោះ ហើយនាំទៅរកការឆ្លងមេរោគធ្ងន់ធ្ងរបាន។ ក្នុងករណីដែលមានរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ អាចបណ្តាលឱ្យកើតមានស្ថានភាព Shock ឬប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើការនៃសរីរាង្គផ្សេងៗ ដែលអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ ការពិនិត្យស្វែងរក និងទទួលការព្យាបាលយ៉ាងត្រឹមត្រូវទាន់ពេលវេលា ទើបជារឿងសំខាន់បំផុតក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាកផ្សេងៗ
ដោយសាររោគសញ្ញានៃជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀនអាចស្រដៀងគ្នាទៅនឹងជំងឺផ្សេងទៀតក្នុងប្រហោងពោះ គ្រូពេទ្យនឹងពិចារណាលើលក្ខណៈនៃរោគសញ្ញា ប្រវត្តិសុខភាព និងកត្តាហានិភ័យ ដើម្បីជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រពិនិត្យដែលសមស្របទៅតាមរោគសញ្ញា និងកម្រិតប្រញាប់ប្រញាល់របស់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ ដូចជា៖
គ្រូពេទ្យនឹងពិចារណាវិធីសាស្ត្រព្យាបាលទៅតាមមូលហេតុ ទីតាំងដែលកើតមានបញ្ហា លទ្ធផលនៃការពិនិត្យ និងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺចំពោះអ្នកជំងឺម្នាក់ៗ។ ដោយអ្នកជំងឺខ្លះអាចព្យាបាលបានដោយមិនបាច់វះកាត់ ខណៈពេលដែលអ្នកជំងឺខ្លះទៀតអាចនឹងត្រូវទទួលបានការព្យាបាលដើម្បីបើកសរសៃឈាម ឬធ្វើការវះកាត់ប្រសិនបើពោះវៀនរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ។ គោលការណ៍នៃការព្យាបាលអាចរួមមាន៖
ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀន គឺជាស្ថានភាពដែលគួរតែទទួលការពិនិត្យវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងសមស្រប ព្រោះប្រសិនបើពោះវៀនខ្វះឈាមធ្ងន់ធ្ងរ ឬអូសបន្លាយពេលវេលាយូរ អាចធ្វើឱ្យកោសិកាពោះវៀនរងការខូចខាត និងបង្កឱ្យកើតមានផលវិបាកដែលគ្រោះថ្នាក់បាន
ប្រសិនបើមានអាការៈឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ ឬកើតឡើងភ្លាមៗ ជាពិសេសនៅពេលមានការបន្ទោរបង់មានឈាម ក្អួតខ្លាំង ឬមានរោគសញ្ញាមិនប្រក្រតីផ្សេងទៀតរួមជាមួយ មិនគួររង់ចាំមើលអាការដោយខ្លួនឯងនោះទេ គួរតែទទួលការពិនិត្យដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុ និងទទួលការពព្យាបាលដែលសមស្របជាបន្ទាន់
អ្នកជំងឺមួយចំនួនជាសះស្បើយបានល្អបន្ទាប់ពីការព្យាបាល។ លទ្ធផលអាស្រ័យលើមូលហេតុ ភាពធ្ងន់ធ្ងរ និងវិសាលភាពនៃការខូចខាតពោះវៀន។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលចាប់តាំងពីដំបូង និងសមស្របកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរបានយ៉ាងច្រើន
មិនចាំបាច់ទេ។ អ្នកជំងឺមួយចំនួនអាចត្រូវបានព្យាបាលដោយថ្នាំ ការផ្តល់សារធាតុរាវ ឬនីតិវិធីដើម្បីកែតម្រូវបញ្ហាសរសៃឈាម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើពោះវៀនកើតកោសិកាស្លាប់ ពោះវៀនធ្លុះ ឬផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរកើតឡើង អាចចាំបាច់ត្រូវធ្វើការវះកាត់ដើម្បីយកផ្នែកដែលខូចខាតនៃពោះវៀនចេញ
បន្ទោរបង់មានឈាមគឺជារោគសញ្ញាមួយដែលអាចកើតឡើងនៅក្នុងជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងពោះវៀន ប៉ុន្តែវាក៏អាចបណ្តាលមកពីស្ថានភាពផ្សេងទៀតផងដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះការឈឺចាប់ពោះធ្ងន់ធ្ងរ ឬភ្លាមៗ អមដោយលាមកមានឈាម អ្នកគួរតែស្វែងរកការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យដើម្បីកំណត់មូលហេតុ
ការទទួលទានទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់មិនបណ្តាលឱ្យមានជំងឺពោះវៀនខ្សោយដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែការខ្សោះជាតិទឹកធ្ងន់ធ្ងរអាចបន្ថយបរិមាណឈាម និងសម្ពាធឈាម ដែលនាំឱ្យមានការផ្គត់ផ្គង់ឈាមទៅកាន់ពោះវៀនមិនគ្រប់គ្រាន់ ជាពិសេសចំពោះបុគ្គលដែលមានកត្តាហានិភ័យផ្សេងទៀត
មានឱកាសនៃការកើតឡើងវិញ ប្រសិនបើមូលហេតុមូលដ្ឋាន ឬកត្តាហានិភ័យពាក់ព័ន្ធនៅតែបន្ត ដូចជាជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ ឬស្ថានភាពដែលធ្វើឱ្យកំណកឈាមទំនងជាកើតឡើង។ ដូច្នេះ ការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពដែលមានស្រាប់ និងការអនុវត្តតាមការណែនាំនៃការព្យាបាលរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតរបស់អ្នក គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់