សញ្ញាព្រមាន ៥ យ៉ាងនៃ ជំងឺត្បៀតសរសៃឈាមបេះដូង ដែលអ្នកមិនគួរមើលរំលង
ការតឹងទ្រូង ងាយអស់កម្លាំង ឬដង្ហើមមិនឆ្អែត ជាពិសេសនៅពេលដ […]
Table of Contents
- ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A (Influenza A) គឺជាការឆ្លងមេរោគប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើមដែលបណ្តាលមកពីវីរុសផ្តាសាយធំប្រភេទ A។ វារីករាលដាលតាមរយៈលម្អងទឹកមាត់ពីការក្អក និងកណ្តាស់ ឬតាមរយៈការប៉ះពាល់ជាមួយសារធាតុរាវក្នុងរាងកាយរបស់មនុស្សដែលឆ្លងជំងឺ
- រោគសញ្ញាជាធម្មតាលេចឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាពិសេសគ្រុនក្តៅខ្លាំង ញាក់ ឈឺខ្លួន អស់កម្លាំង ក្អក និងឈឺបំពង់ក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺនឹងមានភាពខុសគ្នាចំពោះបុគ្គលនីមួយៗ
- អ្នកដែលឆ្លងជំងឺអាចចម្លងមេរោគបានចាប់តាំងពីមុនពេលរោគសញ្ញាលេចឡើង ហើយជារឿយៗឆ្លងខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងរយៈពេលដំបូងបន្ទាប់ពីជំងឺចាប់ផ្តើម
- កុមារតូចៗ មនុស្សចាស់ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកដែលមានបញ្ហាសុខភាពប្រចាំខ្លួនគួរតែត្រូវបានតាមដានយ៉ាងដិតដល់ ព្រោះពួកគេមានហានិភ័យខ្ពស់នៃរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ឬផលវិបាក
- ការព្យាបាលអាស្រ័យលើរោគសញ្ញា និងកត្តាហានិភ័យរបស់អ្នកជំងឺ។ វេជ្ជបណ្ឌិតអាចពិចារណាប្រើថ្នាំប្រឆាំងមេរោគដូចជា oseltamivir ក្នុងករណីសមស្រប រួមជាមួយនឹងការថែទាំដើម្បីបន្ថយរោគសញ្ញា
ពេលមានអាការៈគ្រុនក្តៅ ក្អក ឈឺបំពង់ក ឬអស់កម្លាំង មនុស្សជាច្រើនអាចយល់ច្រឡំថាវាជាជំងឺផ្តាសាយធម្មតា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជំងឺផ្តាសាយអាចបណ្តាលឱ្យមានភាពមិនស្រួលខ្លាំង គ្រុនក្តៅខ្លាំង ឈឺខ្លួន និងអាចប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ជាពិសេសប្រភេទជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A ដែលកំពុងរីករាលដាលនាពេលបច្ចុប្បន្ន
ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A ជាអ្វី?
ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A បណ្តាលមកពីវីរុសផ្តាសាយធំប្រភេទ A ដែលរីករាលដាលតាមរយៈលម្អងទឹកមាត់ពីការក្អក កណ្តាស់ ឬការប៉ះពាល់ជិតស្និទ្ធជាមួយបុគ្គលដែលឆ្លងជំងឺ ក៏ដូចជាតាមរយៈការប៉ះពាល់ជាមួយសារធាតុរាវក្នុងខ្លួនអ្នកដែលមានមេរោគ បន្ទាប់មកយកដៃទៅប៉ះភ្នែក ច្រមុះ ឬមាត់។ ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A មានការផ្លាស់ប្តូរតាមកាលកំណត់ ដែលបណ្តាលឱ្យមានប្រភេទថ្មីដែលមានលក្ខណៈខុសៗគ្នា។ ដូច្នេះ ភាពស៊ាំពីការឆ្លងមេរោគពីមុនអាចមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការពារទាំងស្រុងប្រឆាំងនឹងប្រភេទថ្មីនោះទេ
តើរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A មានអ្វីខ្លះ?
រោគសញ្ញាភាគច្រើននៃជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A លេចឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាពិសេសគ្រុនក្តៅ និងឈឺខ្លួន។ រោគសញ្ញាទូទៅរួមមាន៖
- គ្រុនក្តៅខ្លាំង រងារញាក់
- ឈឺក្បាល
- ឈឺស្រពន់តាមរាងកាយ
- អស់កម្លាំង ខ្សោយកម្លាំង
- ក្អក ជាពិសេសក្អកស្ងួត
- ឈឺបំពង់ក
- ហៀរសំបោរ ឬតឹងច្រមុះ
- បាត់បង់ចំណង់អាហារ
- ចង្អោរ ក្អួត ឬរាគ ដែលអាចកើតឡើងចំពោះមនុស្សមួយចំនួន ភាគច្រើនកើតឡើងចំពោះកុមារ
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត DR. SUPAWICH SMITTISET អ្នកឯកទេសខាងជំងឺឆ្លងនៅមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី បានថ្លែងថា ទោះបីជារោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាក្នុងករណីជាច្រើនក៏ដោយ ប៉ុន្តែភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺនេះអាចប្រែប្រួល ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមានកត្តាហានិភ័យដូចជា អាយុច្រើន មានជំងឺប្រចាំខ្លួន ឬប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ
រោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A ក្នុងដំណាក់កាលនីមួយៗ
បន្ទាប់ពីការឆ្លងមេរោគ រោគសញ្ញានឹងផ្លាស់ប្តូរទៅតាមដំណាក់កាល ចាប់តាំងពីពេលដែលឆ្លងមេរោគចូលទៅក្នុងខ្លួនរហូតដល់រោគសញ្ញាប្រសើរឡើងបន្តិចម្តងៗ។ ដោយក្នុងដំណាក់កាលខ្លះ បុគ្គលដែលឆ្លងមេរោគអាចចម្លងមេរោគទៅអ្នកដទៃ ទោះបីជាពួកគេមិនទាន់បង្ហាញរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ក៏ដោយ
ដំណាក់កាលភ្ញាស់ (មុនពេលចាប់ផ្តើមរោគសញ្ញា)
បន្ទាប់ពីឆ្លងមេរោគ វាអាចចំណាយពេលប្រហែល 1-4 ថ្ងៃសម្រាប់រោគសញ្ញាលេចឡើង។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ មេរោគកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងខ្លួន
ដំណាក់កាលមានរោគសញ្ញា
នៅពេលដែលជំងឺចាប់ផ្តើមឈឺ រោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A ជាធម្មតាលេចឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូចជាគ្រុនក្តៅខ្លាំង ញាក់ ក្អក ឈឺបំពង់ក ឈឺខ្លួន និងអស់កម្លាំង
ដំណាក់កាលជាសះស្បើយ
នៅពេលដែលរាងកាយចាប់ផ្តើមកំចាត់មេរោគ រោគសញ្ញានឹងប្រសើរឡើងបន្តិចម្តងៗ។ គ្រុនក្តៅ និងឈឺខ្លួនជាធម្មតានឹងស្រកចុះមុនគេ ប៉ុន្តែការក្អក ឬអស់កម្លាំងអាចបន្តកើតមានមួយរយៈ។ ជាទូទៅ អ្នកដែលមិនមានផលវិបាកនឹងជាសះស្បើយក្នុងរយៈពេលប្រហែល 5-7ថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កុមារតូចៗ មនុស្សចាស់ ឬអ្នកដែលមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយអាចមានរោគសញ្ញាយូរជាង ឬរាលដាលការឆ្លងយូរជាងប្រជាជនទូទៅ
4 ក្រុមហានិភ័យដែលអាចជួបប្រទះផលវិបាកពីជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A
ទោះបីជាអ្នកឆ្លងជំងឺជាច្រើនអាចជាសះស្បើយឡើងវិញបានដោយការសម្រាក និងការថែទាំខ្លួនឯងត្រឹមត្រូវក៏ដោយ ក្រុមហានិភ័យមួយចំនួនអាចមានឱកាសខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជារោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ឬផលវិបាកជាងប្រជាជនទូទៅ រួមមាន៖
- កុមារតូចៗ៖ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់ពួកគេមិនទាន់អភិវឌ្ឍពេញលេញនៅឡើយទេ ហើយពួកគេអាចមានហានិភ័យនៃរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរដូចជាគ្រុនក្តៅខ្លាំង ពិបាកញ៉ាំអាហារឬញ៉ាំទឹកបានតិច ឬបញ្ហាដកដង្ហើម
- មនុស្សចាស់៖ នៅពេលដែលអាយុកាន់តែច្រើន រាងកាយអាចជាសះស្បើយពីការឆ្លងមេរោគយឺតជាងមុន ដែលធ្វើឱ្យពួកគេងាយនឹងកើតរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ឬផលវិបាក
- ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ៖ ការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងរាងកាយអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះអាចត្រូវការការត្រួតពិនិត្យរោគសញ្ញាឱ្យបានដិតដល់នៅពេលដែលមានការឆ្លងមេរោគផ្លូវដង្ហើមកើតឡើង
- អ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ ឬប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ៖ ដូចជាអ្នកដែលមានជំងឺបេះដូង ជំងឺសួតរ៉ាំរ៉ៃ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬជំងឺដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ អាចមានហានិភ័យខ្ពស់នៃរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ និងផលវិបាក
ផលវិបាកដែលអាចកើតមាន
- ជំងឺរលាកសួត
អាចបណ្តាលមកពីវីរុសផ្តាសាយដោយផ្ទាល់ ឬដោយការឆ្លងមេរោគបាក់តេរីបន្ទាប់បន្សំ
- ការឆ្លងមេរោគប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ
អាចបណ្តាលឱ្យពិបាកដកដង្ហើម ឬប៉ះពាល់ដល់មុខងារនៃប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម
- ជំងឺប្រចាំខ្លួនកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង
ដូចជាជំងឺបេះដូង ឬជំងឺសួតរ៉ាំរ៉ៃ ដែលអាចកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ អំឡុងពេលដែលរាងកាយកំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ
- ការខ្សោះជាតិទឹក
ដោយសារគ្រុនក្តៅខ្លាំង បែកញើស ឬការទទួលទានអាហារ និងទឹកបានតិច
5 សញ្ញា និងរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A ដែលតម្រូវឱ្យទៅជួបគ្រូពេទ្យ
- ពិបាកដកដង្ហើម ដកដង្ហើមខ្លី ឬតឹងទ្រូង
- គ្រុនក្តៅខ្លាំងដែលនៅតែបន្ត ឬកើតឡើងវិញបន្ទាប់ពីរោគសញ្ញាបានប្រសើរឡើង
- ល្ហិតល្ហៃ ឬអស់កម្លាំងមិនធម្មតា
- មិនអាចញ៉ាំអាហារ ឬទឹកបានគ្រប់គ្រាន់
- ក្អក ឬរោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើមកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ
ការធ្វើតេស្តរកជំងឺផ្តាសាយធំធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច?
ការធ្វើតេស្តរកជំងឺផ្តាសាយធំជួយបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃរោគសញ្ញា និងអនុញ្ញាតឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតជ្រើសរើសការថែទាំសមស្រប ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលមានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ ឬមានហានិភ័យនៃផលវិបាក។ វិធីសាស្រ្តទូទៅសម្រាប់ការធ្វើតេស្តបច្ចុប្បន្នរួមមាន៖
ការធ្វើតេស្តពីសំណាកក្នុងច្រមុះ ឬបំពង់ក
វេជ្ជបណ្ឌិត ឬបុគ្គលិកថែទាំសុខភាពប្រមូលសំណាកពីច្រមុះ ឬបំពង់ក ដើម្បីធ្វើតេស្តរកជំងឺផ្តាសាយធំ។ វិធីសាស្រ្តដែលប្រើអាស្រ័យលើភាពសមស្រប និងពេលវេលាដែលរោគសញ្ញាចាប់ផ្តើម
- Rapid Influenza Diagnostic Test (RIDT)
នេះគឺជាការធ្វើតេស្តបែបរហ័សដែលអាចជួយរកឃើញវីរុសផ្តាសាយក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែភាពត្រឹមត្រូវរបស់វាអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើប្រភេទនៃការធ្វើតេស្ត និងពេលវេលានៃការប្រមូលគំរូ ហើយវាទាបជាងការធ្វើតេស្តម៉ូលេគុល (RT-PCR)
- ការធ្វើតេស្តម៉ូលេគុល (RT-PCR) ដោយប្រើវិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍
ដូចជា ការពិនិត្យដោយបច្ចេកទេសកម្រិតម៉ូលេគុល (Molecular Test) ដែលអាចរកឃើញសាធាតុហ្សែននៃវីរុស និងមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ ប៉ុន្តែត្រូវចំណាយពេលយូរជាងការធ្វើតេស្ត RIDT
តើជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A, ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ B និង COVID-19 មានលក្ខណៈខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច?
ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A, ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ B និង COVID-19 មានរោគសញ្ញាស្រដៀងគ្នាជាច្រើន ប៉ុន្តែមូលហេតុ ការចម្លង និងហានិភ័យនៃផលវិបាករបស់វាអាចខុសគ្នា។ ជំងឺនីមួយៗបណ្តាលមកពីវីរុសប្រភេទផ្សេងគ្នា ហើយអាចត្រូវការវិធីសាស្ត្រគ្រប់គ្រងខុសៗគ្នា។ ព័ត៌មានលម្អិតមានដូចខាងក្រោម៖
លើសពីនេះ ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A មានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចគ្នានឹងជំងឺផ្តាសាយធម្មតា ដូចជាការក្អក ឈឺបំពង់ក ឬហៀរសំបោរ ដែលជួនកាលវាពិបាកក្នុងការបែងចែកវាពីជំងឺផ្តាសាយធម្មតាដោយផ្អែកលើរោគសញ្ញាតែមួយមុខ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជំងឺផ្តាសាយជាធម្មតាបណ្តាលឱ្យមានគ្រុនក្តៅខ្លាំង រងាញាក់ ឈឺខ្លួន និងអស់កម្លាំង ដែលកាន់តែច្បាស់
គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺផ្តាសាយធំ និងការថែទាំខ្លួនឯងអំឡុងពេលមានជំងឺ
ការព្យាបាលជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A អាស្រ័យលើរោគសញ្ញា និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ។ អ្នកដែលមានរោគសញ្ញាស្រាលអាចគ្រប់គ្រងស្ថានភាពរបស់ពួកគេដោយតាមដានការផ្លាស់ប្តូរនៃរោគសញ្ញាបាន ខណៈពេលដែលអ្នកខ្លះអាចត្រូវការថ្នាំប្រឆាំងមេរោគ ឬការថែទាំសុខភាព ជាពិសេសអ្នកដែលមានហានិភ័យនៃផលវិបាក
ការប្រើថ្នាំប្រឆាំងមេរោគសម្រាប់ជំងឺផ្តាសាយធំ
គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកអាចពិចារណាចេញវេជ្ជបញ្ជាថ្នាំប្រឆាំងមេរោគដូចជា oseltamivir ដល់អ្នកដែលមានហានិភ័យនៃរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ។ ថ្នាំប្រឆាំងមេរោគមានប្រសិទ្ធភាពជាងនៅពេលចាប់ផ្តើមនៅដើមដំបូងនៃជំងឺ ដូច្នេះការវាយតម្លៃតាមដានក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃគឺមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលមានហានិភ័យ ឬកំពុងជួបប្រទះរោគសញ្ញាមិនធម្មតា
ការថែទាំខ្លួនឯងអំឡុងពេលមានជំងឺ
សម្រាប់អ្នកដែលមានរោគសញ្ញាស្រាល ការថែទាំខ្លួនឯងឱ្យបានត្រឹមត្រូវជួយក្នុងការជាសះស្បើយ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាក
គោលការណ៍ណែនាំអំពីការថែទាំខ្លួនឯងរួមមាន៖
- សម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ ដើម្បីទុកពេលឱ្យរាងកាយរបស់អ្នកស្ដារឡើងវិញ និងជៀសវាងសកម្មភាពហត់នឿយ ខណៈពេលដែលអ្នកនៅតែមានរោគសញ្ញា
- ពិសារទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ ជាពិសេសនៅពេលដែលអ្នកមានគ្រុនក្តៅ បែកញើស ឬពិសារអាហារបានតិច ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការខ្សោះជាតិទឹក
- ពិសារអាហារដែលមានជីវជាតិ និងគ្រប់គ្រាន់៖ ជ្រើសរើសអាហារដែលងាយរំលាយ និងមានជីវជាតិដូចជា បបរ ស៊ុប ស៊ុត ត្រី តៅហ៊ូ ឬសាច់គ្មានខ្លាញ់ ដើម្បីធានាថារាងកាយរបស់អ្នកទទួលបានថាមពល និងសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់
- ប្រើថ្នាំបន្ថយគ្រុនក្តៅ ឬថ្នាំបំបាត់រោគសញ្ញាតាមការណែនាំ៖ ប្រសិនបើអ្នកមានគ្រុនក្តៅ ឈឺខ្លួន ឬមានអារម្មណ៍មិនស្រួលខ្លួន
ការកាត់បន្ថយការរីករាលដាលនៃការឆ្លងទៅកាន់អ្នកដទៃ៖
ក្នុងអំឡុងពេលមានរោគសញ្ញា សូមកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់ជិតស្និទ្ធជាមួយអ្នកដទៃ ដើម្បីកាត់បន្ថយឱកាសនៃការចម្លង ជាពិសេសចំពោះកុមារតូចៗ មនុស្សចាស់ និងអ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ
គោលការណ៍ណែនាំដើម្បីជួយកាត់បន្ថយការចម្លងរួមមាន៖
- ពាក់ម៉ាស់ពេលនៅជាមួយអ្នកដទៃ
- លាងដៃឱ្យបានទៀងទាត់
- កុំចែករំលែករបស់របរផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយអ្នកដទៃ
- បិទមាត់ និងច្រមុះរបស់អ្នកនៅពេលអ្នកក្អក ឬកណ្តាស់
- ស្នាក់នៅផ្ទះរហូតដល់អ្នកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាល
គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការបង្ការជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A
ការបង្ការជំងឺផ្តាសាយជួយកាត់បន្ថយឱកាសនៃការឆ្លងមេរោគ និងកាត់បន្ថយការរីករាលដាលនៃវីរុស ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលមានការរាតត្បាត ឬនៅពេលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយមនុស្សដែលមានរោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើម
វ៉ាក់សាំងជំងឺផ្តាសាយធំ
វ៉ាក់សាំងជំងឺផ្តាសាយធំគឺជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីកាត់បន្ថយឱកាសនៃការឆ្លងមេរោគ និងជួយកាត់បន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃរោគសញ្ញា ប្រសិនបើការឆ្លងមេរោគកើតឡើង។ វ៉ាក់សាំងជួយរាងកាយបង្កើតភាពស៊ាំប្រឆាំងនឹងពូជផ្តាសាយដែលទំនងជាត្រូវបានរកឃើញជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដោយសារតែពូជផ្តាសាយដែលត្រូវបានរកឃើញជារៀងរាល់ឆ្នាំអាចប្រែប្រួល វ៉ាក់សាំងត្រូវបានកែសម្រួលឱ្យសមស្របទៅនឹងពូជដែលទំនងជារីករាលដាលក្នុងឆ្នាំនោះ។ ជាទូទៅ វ៉ាក់សាំងជំងឺផ្តាសាយត្រូវបានណែនាំម្តងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគ និងកាត់បន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ។ ពេលវេលាដែលបានណែនាំគឺមុនរដូវផ្តាសាយ (រដូវវស្សា) ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានភាពស៊ាំគ្រប់គ្រាន់
ការការពារការឆ្លងមេរោគក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ
- លាងដៃរបស់អ្នកឱ្យបានទៀងទាត់ ជាពិសេសមុនពេលញ៉ាំអាហារ ឬបន្ទាប់ពីប៉ះរបស់របរដែលចែករំលែកជាមួយអ្នកដទៃ
- ជៀសវាងការប៉ះពាល់ជិតស្និទ្ធជាមួយអ្នកដែលមានគ្រុនក្តៅ ក្អក ឬកណ្តាស់
- ពាក់ម៉ាស់នៅកន្លែងមានមនុស្សច្រើន ឬនៅពេលមានហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគ
- កុំចែករំលែករបស់របរផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយអ្នកដទៃ
- ថែរក្សាសុខភាពទូទៅរបស់អ្នក រួមទាំងការសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ញ៉ាំអាហារដែលមានជីវជាតិ និងរក្សាអនាម័យល្អ
ជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A គឺជាការឆ្លងមេរោគផ្លូវដង្ហើមទូទៅដែលមានរោគសញ្ញាដែលអាចប្រែប្រួលពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ ចាប់ពីស្រាលរហូតដល់ផលវិបាក ជាពិសេសចំពោះក្រុមដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ដូចជាកុមារតូចៗ មនុស្សចាស់ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ
ការបង្ការតាមរយៈវ៉ាក់សាំងផ្តាសាយរួមផ្សំជាមួយនឹងការអនុវត្តអនាម័យល្អអាចជួយកាត់បន្ថយឱកាសនៃការឆ្លងមេរោគ និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ។ ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះរោគសញ្ញាមិនធម្មតា ឬមានកត្តាហានិភ័យ អ្នកគួរតែស្វែងរកការវាយតម្លៃពីគ្រូពេទ្យដើម្បីបង្កើតផែនការថែទាំសមស្រប
សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពីជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A
តើជំងឺផ្តាសាយធំប្រភេទ A ជាសះស្បើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃ?
ជាទូទៅ គ្រុនក្តៅ ឈឺខ្លួន និងអស់កម្លាំងជាធម្មតានឹងប្រសើរឡើងក្នុងរយៈពេលប្រហែល 5-7 ថ្ងៃចំពោះអ្នកដែលមិនមានផលវិបាក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការក្អក ឬអស់កម្លាំងអាចបន្តកើតមានមួយរយៈ។ រយៈពេលនៃការជាសះស្បើយអាស្រ័យលើអាយុ សុខភាពទូទៅ និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃរោគសញ្ញាចំពោះបុគ្គលម្នាក់ៗ
តើជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A អាចឆ្លងបានក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាន?
អ្នកឆ្លងអាចចម្លងមេរោគចាប់ពីប្រហែល 1 ថ្ងៃមុនពេលរោគសញ្ញាចាប់ផ្តើម ហើយជារឿយៗងាយឆ្លងបំផុតនៅក្នុងរយៈពេលដំបូងបន្ទាប់ពីមានជំងឺ ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលមានគ្រុនក្តៅ ក្អក ឬកណ្តាស់ញឹកញាប់។ រយៈពេលនៃការឆ្លងប្រែប្រួលពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ ដោយកុមារតូចៗ និងអ្នកដែលមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយអាចចម្លងមេរោគបានយូរជាងប្រជាជនទូទៅ
តើជំងឺផ្តាសាយធំត្រូវការប្រើថ្នាំប្រឆាំងមេរោគដែរឬទេ?
មិនមែនអ្នកជំងឺទាំងអស់សុទ្ធតែត្រូវការថ្នាំប្រឆាំងមេរោគនោះទេ។ អ្នកដែលមានរោគសញ្ញាស្រាលៗអាចគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញារបស់ពួកគេដោយខ្លួនឯង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំពោះអ្នកដែលមានហានិភ័យនៃរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកដែលមានរោគសញ្ញាច្រើន ឬអ្នកដែលចាត់ទុកថាចាំបាច់ គ្រូពេទ្យអាចពិចារណាចេញវេជ្ជបញ្ជាថ្នាំប្រឆាំងមេរោគដូចជា oseltamivir
តើខ្ញុំគួរធ្វើតេស្តរកជំងឺផ្តាសាយនៅពេលណា?
ការធ្វើតេស្តអាចមានប្រយោជន៍ប្រសិនបើរោគសញ្ញាស្រដៀងនឹងការឆ្លងមេរោគផ្លូវដង្ហើមផ្សេងទៀត ដូចជា COVID-19 ឬចំពោះអ្នកដែលមានហានិភ័យនៃផលវិបាក។ គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកនឹងវាយតម្លៃរោគសញ្ញារបស់អ្នក រយៈពេលនៃជំងឺរបស់អ្នក និងតម្រូវការសម្រាប់ការធ្វើតេស្តដើម្បីរៀបចំផែនការថែទាំរបស់អ្នក
តើខ្ញុំអាចកើតជំងឺផ្តាសាយម្តងទៀតបន្ទាប់ពីជាសះស្បើយពីជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A បានទេ?
អ្នកអាចកើតឡើងវិញម្តងទៀតបាន ដោយសារតែមានប្រភេទជំងឺផ្តាសាយជាច្រើន ហើយភាពស៊ាំពីការឆ្លងមេរោគមួយអាចមិនការពារប្រឆាំងនឹងប្រភេទផ្សេងទៀតទាំងអស់។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺផ្តាសាយប្រចាំឆ្នាំជាទូទៅកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគក្នុងកម្រិតខ្លះ ប៉ុន្តែវាកាត់បន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺយ៉ាងខ្លាំងប្រសិនបើមានការឆ្លងមេរោគកើតឡើង
Readers’ Rating
5.0 out of 5 stars (based on 1 review)
