ដុំសាច់ខួរក្បាលចំពោះកុមារ
ធ្វើការណាត់ជួប
និយាយជាមួយគ្រូពេទ្យទិដ្ឋភាពទូទៅ
នៅពេលដែលកោសិកាលូតលាស់ខុសប្រក្រតីនៅក្នុងខួរក្បាលរបស់កុមារ ឬរចនាសម្ព័ន្ធជុំវិញ ពួកវាបង្កើតជាដុំសាច់មួយហៅថាដុំសាច់ខួរក្បាល។ ដុំសាច់ខួរក្បាលចំពោះកុមារមានជាច្រើនប្រភេទផ្សេងៗគ្នា។ ខ្លះមានលក្ខណៈស្លូត (មិនមែនមហារីក) និងខ្លះទៀតមានលក្ខណៈកាច (មហារីក)។ ក្នុងករណីភាគច្រើន មូលហេតុនៅតែមិនទាន់បានគេរកឃើញនៅឡើយទេ។ កត្តាដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការព្យាករណ៍ និងការព្យាបាលអាស្រ័យលើទីតាំង ប្រភេទ អាយុ និងការរីករាលដាលដុំសាច់ខួរក្បាល។ ដុំសាច់ខួរក្បាលបឋមគឺជាដុំសាច់រឹងទូទៅបំផុតចំពោះកុមារ
ជម្រើសនៃការព្យាបាលសម្រាប់ដុំសាច់ខួរក្បាលចំពោះកុមារមានភាពខុសគ្នាពីដុំសាច់ខួរក្បាលមនុស្សពេញវ័យ ដូច្នេះវាជាការសំខាន់ក្នុងការជ្រើសរើសគ្រូពេទ្យកុមារដែលមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ឯកទេសខាងសរសៃប្រសាទ និងជំងឺមហារីក
រោគសញ្ញា
សញ្ញា និងរោគសញ្ញាទូទៅបំផុតនៃដុំសាច់ខួរក្បាលចំពោះកុមារគឺ៖
- ឈឺក្បាលញឹកញាប់ ឬធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ
- អស់កម្លាំង និងងងុយគេង
- ចង្អោរ និងក្អួតដោយមិនដឹងមូលហេតុ
- មានបញ្ហាមើលឃើញពីរ ឬភ្នែកដែលទើបតែកើតឡើងថ្មីៗនេះ
សញ្ញា និងរោគសញ្ញាអាស្រ័យលើទីតាំង៖
- ក្បាលទារកមើលទៅប៉ោង ឬក្បាលធំ (macrocephaly)
- ប្រកាច់
- ចលនាភ្នែកមិនធម្មតា
- និយាយមិនច្បាស់
- មានបញ្ហាក្នុងការស្តាប់
- បញ្ហាលេប
- មានបញ្ហាពេលបំបៅដោះ ឬបាត់បង់ចំណង់អាហារ
- ខ្សោយមុខម្ខាង
- ស្ពឹក ឬខ្សោយនៅដៃ និងជើងផ្នែកខាងលើ និងខាងក្រោម
- បញ្ហាតុល្យភាព
- ពិបាកដើរ
- ច្របូកច្របល់ ឬឆាប់ខឹង
- ការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា
ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ
ប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យថាកូនរបស់អ្នកមានដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាល សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ដើម្បីណែនាំការធ្វើតេស្តចាំបាច់ និងនីតិវិធីវិនិច្ឆ័យរោគដូចជា៖
- ការពិនិត្យសរសៃប្រសាទ៖ ពិនិត្យមើលចក្ខុវិស័យ តុល្យភាព ការស្តាប់ ការសម្របសម្រួល ប្រតិកម្ម និងកម្លាំងរបស់កុមារ។ ភាពមិនប្រក្រតីណាមួយនៅលើការពិនិត្យនេះអាចបង្ហាញពីដុំសាច់ខួរក្បាល
- ការធ្វើតេស្តរូបភាព៖ ការធ្វើតេស្តរូបភាពវិនិច្ឆ័យកំណត់ទំហំ និងទីតាំងនៃដុំសាច់ខួរក្បាល។ ការធ្វើតេស្តរូបភាពខាងក្រោមត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅដើម្បីពិនិត្យរកដុំសាច់ខួរក្បាល៖
- ការថតរូបភាពអនុភាពម៉ាញេទិក (MRI)។ អាចផ្សំជាមួយ MRI ឯកទេសដូចជា វិសាលគមអនុភាពម៉ាញេទិក (MRS)
- ការស្កេនថូម៉ូក្រាហ្វីកុំព្យូទ័រ (CT)
- ការថតរូបភាពអនុភាពប៉ូស៊ីត្រុង (PET)
- ការធ្វើកោសល្យវិច័យ៖ អាចត្រូវបានអនុវត្តក្នុងពេលវះកាត់ដើម្បីយកដុំសាច់ខួរក្បាលចេញ ឬគ្រូពេទ្យវះកាត់របស់អ្នកអាចប្រើការធ្វើកោសល្យវិច័យដោយប្រើម្ជុលស្តេរ៉េអូតាក់ទិក ប្រសិនបើដុំសាច់ពិបាករកឃើញ។ គ្រូពេទ្យវះកាត់នឹងយកសំណាកតូចមួយនៃដុំសាច់ខួរក្បាលដោយប្រើម្ជុលល្អិតៗឆ្លងកាត់រន្ធតូចមួយនៅក្នុងលលាដ៍ក្បាល។ សំណាកត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីកំណត់ប្រភេទកោសិកាមហារីក និងភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់វា
- ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យវេជ្ជសាស្ត្រជាក់លាក់៖ ការធ្វើកោសល្យវិច័យជាលិកាត្រូវបានសិក្សាបន្ថែមទៀតដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណការផ្លាស់ប្តូរហ្សែន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលនៃដុំសាច់ និងការព្យាបាលដោយថ្នាំជាក់លាក់ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយផ្អែកលើលទ្ធផល
- ការធ្វើតេស្តដើម្បីកំណត់ថាតើជំងឺមហារីកបានរីករាលដាលឬអត់៖ ប្រសិនបើដុំសាច់ខួរក្បាលត្រូវបានសង្ស័យថាបានរីករាលដាលពីទីតាំងផ្សេងទៀតនៅក្នុងខ្លួន ការធ្វើតេស្តបន្ថែមទៀតអាចចាំបាច់ដើម្បីកំណត់ប្រភពដើមនៃជំងឺមហារីក
ការព្យាបាល
ការព្យាបាលអាស្រ័យលើទំហំ ប្រភេទ និងទីតាំងនៃដុំសាច់ខួរក្បាល។ អាយុ និងសុខភាពទូទៅរបស់កុមារក៏ត្រូវបានគិតគូរផងដែរ
ការវះកាត់៖ ការវះកាត់អាចជាការព្យាបាលតែមួយគត់សម្រាប់ដុំសាច់ខួរក្បាលកម្រិតទាប ឬលូតលាស់យឺតចំពោះកុមារ
ការវះកាត់ដើម្បីយកដុំសាច់ខួរក្បាលចំពោះកុមារចេញគួរតែត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីយកដុំសាច់ចេញឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន និងដើម្បីបន្ថយសម្ពាធនៅក្នុងក្បាលដែលបណ្តាលមកពីដុំសាច់
ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម៖ ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្មប្រើធ្នឹមថាមពលខ្ពស់ ដូចជាកាំរស្មីអ៊ិច ឬប្រូតុង ដើម្បីបំផ្លាញកោសិកាមហារីក។ ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្មជាធម្មតាត្រូវបានបញ្ជូនតាមរយៈធ្នឹមវិទ្យុសកម្មខាងក្រៅ ដែលអាចកំណត់គោលដៅតែកន្លែងដុំសាច់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែក៏អាចបញ្ជូនទៅខួរក្បាលទាំងមូលផងដែរ។ ក្នុងករណីកម្រ វិទ្យុសកម្មអាចត្រូវបានបញ្ជូនតាមសរសៃឈាមវ៉ែននៅជិតដុំសាច់ខួរក្បាល។ ផលប៉ះពាល់ទូទៅនៃការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្មដែលជារឿយៗកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេល ឬក្រោយពេលព្យាបាលរួមមាន អស់កម្លាំង ឈឺក្បាល បាត់បង់ការចងចាំ រលាកស្បែកក្បាល និងជ្រុះសក់
ការព្យាបាលដោយកាំរស្មីប្រូតុង៖ ការព្យាបាលនេះផ្តល់វិទ្យុសកម្មក្នុងកម្រិតខ្ពស់ដើម្បីវាយប្រហារដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាលដោយមានការប៉ះពាល់តិចទៅនឹងជាលិកាដែលមានសុខភាពល្អនៅជុំវិញវា
ការវះកាត់ដោយវិទ្យុសកម្ម គឺជាការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្មដែលមានអាំងតង់ស៊ីតេខ្ពស់ ដែលប្រើប្រាស់កាំរស្មីវិទ្យុសកម្មច្រើនដើម្បីបំផ្លាញកោសិកាមហារីកនៅក្នុងតំបន់តូចមួយ។ កាំរស្មីវិទ្យុសកម្មនីមួយៗមានទំហំតូច ប៉ុន្តែនៅពេលដែលផ្តោតទៅលើដុំសាច់ខួរក្បាល វាបញ្ចេញកាំរស្មីកម្រិតខ្ពស់ដែលអាចសម្លាប់កោសិកាមហារីកបាន
បច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើសម្រាប់ការវះកាត់ដោយវិទ្យុសកម្មរួមមាន កាំបិតហ្គាម៉ា (Gamma Knife) និងឧបករណ៍បង្កើនល្បឿនអ៊ីយ៉ុងលីនេអ៊ែរ (LINACs)។ ការវះកាត់ដោយវិទ្យុសកម្ម គឺជាការព្យាបាលតែមួយ ហើយអ្នកជំងឺជាធម្មតាអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការព្យាបាល (នៅថ្ងៃដដែល)
ការព្យាបាលដោយគីមី៖ ថ្នាំក្នុងទម្រង់ជាគ្រាប់អាចលេបតាមមាត់អំឡុងពេលព្យាបាលដោយគីមី ប៉ុន្តែភាគច្រើនត្រូវបានចាក់ចូលទៅក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែនចំពោះកុមារដើម្បីសម្លាប់កោសិកាមហារីក។ ប្រភេទថ្នាំដែលផ្តល់ឱ្យអាស្រ័យលើប្រភេទមហារីក។ ផលប៉ះពាល់នៃការព្យាបាលដោយគីមីមានភាពខុសគ្នាអាស្រ័យលើប្រភេទ និងកម្រិតថ្នាំ។ ផលប៉ះពាល់ទូទៅរួមមាន ចង្អោរ ក្អួត ជ្រុះសក់ និងថយចុះការផលិតកោសិកាឈាម
ការព្យាបាលគោលដៅ ការព្យាបាលគោលដៅត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីកំណត់គោលដៅភាពមិនប្រក្រតីជាក់លាក់ដែលកើតឡើងនៅក្នុងកោសិកាមហារីក។ ការព្យាបាលគោលដៅអាចសម្លាប់កោសិកាមហារីកដោយរារាំងភាពមិនប្រក្រតីទាំងនេះ
ការស្តារនីតិសម្បទាក្រោយការព្យាបាល
ក្នុងអំឡុងពេលជាសះស្បើយគ្រូពេទ្យរបស់កូនអ្នកនឹងណែនាំការស្តារនីតិសម្បទាដើម្បីជួយស្តារឡើងវិញ និងគ្រប់គ្រងការនិយាយ ជំនាញការធ្វើចលនា ការមើលឃើញ និងការគិត។ កូនរបស់អ្នកនឹងទទួលបានការណែនាំអំពីការព្យាបាលដូចខាងក្រោម៖
- ការព្យាបាលដោយចលនា ដើម្បីពង្រឹងសាច់ដុំ និងបង្កើនជំនាញការធ្វើចលនា
- ការព្យាបាលដោយការងារ ជួយកូនរបស់អ្នកឱ្យត្រឡប់ទៅរកសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃវិញ
- ការព្យាបាលដោយការនិយាយ សម្រាប់បញ្ហាការនិយាយ
- ការបង្រៀនដើម្បីបង្កើនការចងចាំ និងការគិតចំពោះកុមារដែលមានអាយុចូលរៀន
