កុំមើលរំលង! “ភ្នែកស្រលៀងចំពោះកុមារ” គ្រោះថ្នាក់សម្ងាត់ដែលអាចធ្វើឪ្យមើលមិនច្បាស់ពេញមួយជីវិត

មនុស្សជាច្រើនប្រហែលជាមិនដឹងថាកូនរបស់ពួកគេមានភ្នែកល្អឬអត់នោះទេ។ គ្រាន់តែកុមារនៅតែអាចលេងបាន ឬមិនត្អូញត្អែរអំពីការមើលឃើញព្រិលៗ មិនមែនមានន័យថាពួកគេមានភ្នែកល្អនោះទេ។ ការមើលឃើញមិនល្អចំពោះកុមារមានមូលហេតុជាច្រើន ប៉ុន្តែមូលហេតុមួយចំនួន ប្រសិនបើមិនត្រូវបានព្យាបាលទាន់ពេលវេលាទេ អាចនាំឱ្យមានបញ្ហាភ្នែកពេញមួយជីវិត។ មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុទាំងនោះគឺ “ភ្នែកស្រលៀង”

តើភ្នែកស្រលៀងជាអ្វី?

ភ្នែកស្រលៀង (Amblyopia) គឺជាជំងឺភ្នែកដែលរារាំងមុខងារមើលឃើញរបស់ខួរក្បាលពីការអភិវឌ្ឍពេញលេញ ឬឈប់ដំណើរការ អាចបណ្តាលឱ្យភ្នែកម្ខាងព្រិលជាអចិន្ត្រៃយ៍ ប្រសិនបើមិនត្រូវបានកែតម្រូវ ខណៈពេលដែលខួរក្បាលកំពុងអភិវឌ្ឍ

មូលហេតុចម្បងនៃជំងឺភ្នែកស្រលៀង

ដឺក្រេភ្នែកខុសប្រក្រតី (Refractive amblyopia)

មិនថាម្ញូបជិត ឬឆ្ងាយ ឬភ្នែកអាស្ទីកម៉ាទិកទេ ប្រសិនបើមានកម្រិតខ្ពស់ខ្លាំងពេក ឬប្រសិនបើតម្លៃនៅក្នុងភ្នែកទាំងពីរខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ក៏អាចធ្វើឪ្យកើតបញ្ហាភ្នែកស្រលៀង

ជំងឺភ្នែកស្រឡេវចំពោះកុមារ (Strabismic amblyopia)

ខួរក្បាលជ្រើសរើសប្រើភ្នែកខាងដែលមើលត្រង់ដើម្បីមើលឃើញ ដែលបណ្តាលឱ្យកើតភ្នែកខ្ជិលចំពោះកុមារដែលភ្នែកស្រឡេវ

ជំងឺភ្នែកដែលរារាំងការមើលឃើញ (Visual deprivation amblyopia)

ដូចជា ជំងឺភ្នែកឡើងបាយក្នុងវ័យកុមារភាព ភាពស្រអាប់កញ្ចក់ភ្នែក និង ជំងឺធ្លាក់ត្របកភ្នែក

រោគសញ្ញា និងសញ្ញានៃភ្នែកស្រលៀងដែលឪពុកម្តាយគួរប្រុងប្រយ័ត្ន

រោគសញ្ញាមួយចំនួនដែលអាចធ្វើឪ្យសង្ស័យថាមានភាពមិនប្រក្រតីនៃភ្នែក ឬភ្នែកស្រលៀងរួមមាន កុមារដែលមិនមើលតាមឬមិនមើលមុខមិន​​សម្លឹង​មើល​ភ្នែក​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក កុមារដែលត្រូវព្រិចភ្នែក ឬផ្អៀងក្បាលនៅពេលសម្លឹងមើល ឬកុមារដែលមានភ្នែកស្រឡេវជាដើម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឪពុកម្តាយភាគច្រើនអាចមិនបានកត់សម្គាល់រឿងនេះ ឬកត់សម្គាល់ឃើញយឺតពេល ព្រោះកុមារដែលមានភ្នែកស្រលៀងនៅតែអាចប្រើប្រាស់ជីវិតបានតាមធម្មតា

ក្នុងអំឡុងពេលចូលរៀន កុមារពឹងផ្អែកលើភ្នែករបស់ពួកគេស្ទើរតែជានិច្ច មិនថាអាន សរសេរ ឬមើលអេក្រង់ ឬក្តារខៀន។ ប្រសិនបើភ្នែកម្ខាងមិនអាចមើលឃើញច្បាស់ វាអាចនាំឱ្យមានបញ្ហាសិក្សា ដែលនាំឱ្យមានការយល់ច្រឡំថាពួកគេមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ ឬមានបញ្ហាផ្សេងទៀត ខណៈពេលដែលការពិតបញ្ហាកើតឡើងពីការមើលឃើញ

តើកុមារគួរពិនិត្យភ្នែកដើម្បីស្វែងរកជំងឺនិងព្យាបាលនៅពេលណា?

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កុមារត្រូវបានណែនាំថាត្រូវពិនិត្យភ្នែកយ៉ាងហោចណាស់ម្តង

អាយុដែលគួរពិនិត្យស្វែងរកជំងឺភ្នែក

មុនអាយុ 3-5 ឆ្នាំ និងជារៀងរាល់ឆ្នាំរហូតដល់ការវិវឌ្ឍន៍នៃការមើលឃើញត្រូវបានបញ្ចប់។ ការពិនិត្យអាស្រ័យលើអាយុរបស់កុមារ។ គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យភ្នែក វាយតម្លៃមុខងារសាច់ដុំភ្នែក វាយតម្លៃការមើលឃើញ និងវាស់ដឺក្រេរភ្នែក ជាដើម

គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការព្យាបាលបញ្ហាភ្នែកស្រលៀង

យោងតាមទិន្នន័យ រយៈពេលព្យាបាលដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតគឺមុនអាយុ 7-8 ឆ្នាំ ព្រោះខួរក្បាលរបស់កុមារនៅមិនទាន់អភិវឌ្ឍពេញលេញ។ ប្រសិនបើប្រងើយកណ្ដើយឪ្យលើសពីអាយុនេះនឹងធ្វើប្រសិទ្ធភាពនៃការព្យាបាលថយចុះ។ ការព្យាបាលត្រូវបានបែងចែកជា៖

1. ការព្យាបាលដោយកែតម្រូវមូលហេតុដែលធ្វើឪ្យកើតបញ្ហាភ្នែកស្រលៀង

ការពាក់វ៉ែនតាសម្រាប់អ្នកដែលមានដឺក្រេរភ្នែកខុសប្រក្រតី ឬប្រភេទមួយចំនួននៃជំងឺស្ត្រាប៊ីស្មូស ការព្យាបាលដោយការវះកាត់សម្រាប់ជំងឺស្ត្រាប៊ីស្មូស ជំងឺភ្នែកឡើងបាយ និងត្របកភ្នែកធ្លាក់ ជាដើម

2. ការជំរុញឪ្យភ្នែកខាងដែលសង្ស័យថាជាភ្នែកស្រលៀងឪ្យប្រើការបានច្រើនជាមុន

• ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ភ្នែកល្អ ដូចជាការបិទភ្នែកល្អ (Patching) ការប្រើថ្នាំបន្តក់ភ្នែក ឬការដាក់កញ្ចក់ភ្នែកល្អឲ្យស្រអាប់ជាបណ្ដោះអាសន្ន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការធ្វើបែបនេះត្រូវតែស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់គ្រូពេទ្យ ដើម្បីការពារការវិវត្តនៃជំងឺភ្នែកស្រលៀងនៅក្នុងភ្នែកល្អ (Reverse amblyopia)
• ការជំរុញភ្នែកស្រលៀងឪ្យប្រើការបាន ដូចជាការលេងហ្គេមវីដេអូ ឬចូលរួមក្នុងសកម្មភាពមើលជិតៗរយៈពេល 20-30 នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ

ការនែណាំសម្រាប់ឪពុកម្តាយ

“កុមារជាច្រើនដែលមានភ្នែកខ្ជិលហាក់ដូចជាមានចក្ខុវិស័យល្អ ពីព្រោះពួកគេប្រើភ្នែកធម្មតាម្ខាងទៀត។ មើលទៅហាក់ដូចជាមិនមែនជាបញ្ហាដែលគួរឪ្យព្រួយបារម្ភនោះទេ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេធំឡើង ពួកគេឃើញថាសកម្មភាពដែលតម្រូវឱ្យមានការមើលឃើញល្អិតល្អន់ជាមួយនឹងភ្នែកទាំងពីរ ដូចជាការវិនិច្ឆ័យចម្ងាយ និងចក្ខុវិស័យ 3D អាចរំខានដល់ផ្នែកការងារមួយចំនួន។ ការព្យាបាលចំពោះមនុស្សពេញវ័យមានប្រសិទ្ធភាពតិចជាងកុមារភាព ដូច្នេះ ភ្នែកស្រលៀងអាចជាពាក្យដែលគ្មានគ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្ដែលទ្ធផលដែលតាមមកអាចមានផលវិបាកពេញមួយជីវិត។ ការរកឃើញ និងការត្រួតពិនិត្យពីដំណាក់កាលដំបូងៗគឺជាគន្លឹះក្នុងការព្យាបាល ព្រោះភ្នែករបស់កុមារនៅតែមានសមត្ថភាពក្នុងការជាសះស្បើយ និងអភិវឌ្ឍ” លោកវេជ្ជបណ្ឌិត DR. PONGSANT បានលើកឡើងដូច្នេះ

សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពីភ្នែកស្រលៀង

កុមារដែលមើលទៅហាក់ដូចជាមានចក្ខុវិស័យធម្មតា តើអាចដឹងដោយរបៀបណាថាមាន “បញ្ហាភ្នែកស្រលៀង”?

កុមារដែលមានបញ្ហាភ្នែកស្រលៀងច្រើនតែរស់នៅបានតាមធម្មតា ពីព្រោះខួរក្បាលរបស់ពួកគេជ្រើសរើស “ភ្នែកច្បាស់ជាង” ជំនួសភ្នែកដែលរងផលប៉ះពាល់។ រោគសញ្ញាដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នរួមមាន៖ កុមារដែលមិនមើលតាមឬមិនមើលមុខមិន​​សម្លឹង​មើល​ភ្នែក​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក កុមារដែលត្រូវព្រិចភ្នែក ឬផ្អៀងក្បាលនៅពេលសម្លឹងមើល កុមារដែលមានភ្នែកស្រឡេវ ឬមានបញ្ហាក្នុងការរៀនសូត្រដោយសារតែការមើលឃើញមិនច្បាស់ដោយមិនដឹងខ្លួន

បញ្ហាភ្នែកស្រលៀងបណ្តាលមកពីអ្វី?

មានមូលហេតុចម្បងបីយ៉ាង៖

• ដឺក្រេភ្នែកខុសប្រក្រតី (Refractive amblyopia): មិនថាម្ញូបជិត ឆ្ងាយ ឬភ្នែកអាស្ទីកម៉ាទិកទេ ជាពិសេសនៅពេលដែលកម្រិតក្នុងភ្នែកទាំងពីរខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង
• ជំងឺភ្នែកស្រឡេវចំពោះកុមារ (Strabismic amblyopia): ខួរក្បាលជ្រើសរើសប្រើភ្នែកខាងដែលមើលត្រង់ដើម្បីមើលឃើញ និងក្លាយទៅជាភ្នែកស្រលៀងបាន
• ជំងឺភ្នែកដែលរារាំងការមើលឃើញ (Visual deprivation amblyopia) ដូចជា ជំងឺភ្នែកឡើងបាយក្នុងវ័យកុមារភាព ភាពស្រអាប់កញ្ចក់ភ្នែក និង ជំងឺធ្លាក់ត្របកភ្នែក

តើអាយុណាដែលល្អបំផុតដើម្បីព្យាបាលភ្នែកស្រលៀងចំពោះកុមារ?

រយៈពេលព្យាបាលដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតគឺមុនអាយុ 7-8 ឆ្នាំ ព្រោះខួរក្បាលរបស់កុមារនៅមិនទាន់អភិវឌ្ឍពេញលេញ ឱកាសនៃការស្តារចក្ខុវិស័យឡើងវិញបានកាន់តែខ្ពស់

សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម ឬធ្វើការណាត់, សូមទាក់ទងមកកាន់

មជ្ឈមណ្ឌលភ្នែក, មន្ទីរពេទ្យអន្ដរជាតិវេជ្ជថានី
សេវាកម្មទូរស័ព្ទ ២៤ម៉ោង: 02-734-0000

Medically Reviewed by

DR. PONGSANT SUPREEYATHITIKUL

Ophthalmology

Pediatric Ophthalmology & Strabismus

ធ្វើការណាត់ជួប Doctor Profile

Related Posts

See All

មូលហេតុនៃជំងឺកន្ទុយថ្លែន ដោយសារខ្យល់ ព្រះអាទិត្យ និងធូលីដី ដែលមនុស្សជាច្រើនមើលរំលង

ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងធូលីអាចបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺកន្ទុយថ្លែន (Pterygium) ដែលប៉ះពាល់ដល់ការមើលឃើញ។ ស្វែងយល់ពីមូលហេតុ រោគសញ្ញា ការព្យាបាល និងវិធីការពារ

អត្ថបទសុខភាព

បញ្ឈប់ជំងឺទឹកដក់ក្នុងភ្នែក មុនពេលវាយឺតពេលជាមួយ PreserFlo MicroShunt ដែលជាជម្រើសថ្មីសម្រាប់ការវះកាត់ជំងឺទឹកដក់ក្នុងភ្នែកដែលរាតត្បាតតិចតួចបំផុត

ជំងឺទឹកដក់ក្នុងភ្នែក (Glaucoma) គឺជាមូលហេតុចម្បងនៃភាពពិការភ្នែកទូទាំងពិភពលោក។ វាប៉ះពាល់ដល់អ្នកជំងឺគ្រប់វ័យ និងគ្រប់ភេទ។ វាគឺជាជំងឺដែលបង្កឪ្យមានការខូចខាតសរសៃប្រសាទអុបទិក ដែលបណ្តាលឱ្យខូចខាតប្រស្រីភ្នែកនិងបាត់បង់ការមើលឃើញជាអចិន្ត្រៃយ៍

អត្ថបទសុខភាព