មេរោគ H. pylori ​ឆ្លង​ដោយ​មិនដឹងខ្លួន​ បង្កើន​ហានិភ័យ​​ជំងឺមហារីក​ក្រពះ

• H. pylori មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងជំងឺមហារីកក្រពះ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកត្តាហានិភ័យចម្បងមួយសម្រាប់ជំងឺនេះ
• បាក់តេរី H. pylori គឺជាបាក់តេរីមួយប្រភេទដែលអាចរស់នៅក្នុងស្រទាប់ក្រពះ និងបណ្តាលឱ្យរលាករ៉ាំរ៉ៃ
• បាក់តេរីនេះអាចមិនបង្ករោគសញ្ញាជាក់ស្តែងណាមួយនៅដំណាក់កាលដំបូងឡើយ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនពិបាកដឹងថាមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតីនៅក្នុងក្រពះរបស់ពួកគេ
• រោគសញ្ញាដែលអាចកើតឡើងរួមមាន ការឈឺចាប់ ឬក្រហាយនៅតំបន់ពោះ ទល់លាមក ហើមពោះញឹកញាប់ ចង្អោរ មានអារម្មណ៍ឆ្អែតលឿន និងបត់ជើងខុសពីធម្មតា
• ការឆ្លងមេរោគរ៉ាំរ៉ៃអាចនាំឱ្យមានជំងឺរលាកក្រពះ ដំបៅក្រពះ ការហូរឈាមក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងផលវិបាកផ្សេងៗទៀត រួមទាំងជំងឺមហារីកក្រពះផងដែរ
• ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលសមស្របអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យរយៈពេលវែងនៃផលវិបាក

បាក់តេរី H. pylori និងជំងឺមហារីកក្រពះមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច?

បាក់តេរី H. pylori ឬ Helicobacter pylori គឺជាបាក់តេរីមួយប្រភេទដែលអាចរស់នៅក្នុងស្រទាប់ក្រពះ ទោះបីជានៅក្នុងក្រពះមានបរិយាកាសអាស៊ីតខ្ពស់ក៏ដោយ។ នៅពេលដែលបាក់តេរីចូលទៅក្នុងខ្លួន ហើយរស់នៅក្នុងក្រពះក្នុងរយៈពេលយូរ វាអាចបង្កឱ្យមានការរលាកស្រទាប់ក្រពះរ៉ាំរ៉ៃ ធ្វើឱ្យស្រទាប់ក្រពះចុះខ្សោយ និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ រួមទាំងជំងឺមហារីកក្រពះផងដែរ

អ្នកដែលមានបាក់តេរីទាំងនេះច្រើនអាចមិនមានរោគសញ្ញានៅដំណាក់កាលដំបូង ដែលបណ្តាលឱ្យស្ថានភាពនេះវិវត្តន៍ដោយស្ងៀមស្ងាត់អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំដោយមិនដឹងខ្លួន

តើបាក់តេរី H. pylori ឆ្លងយ៉ាងដូចម្តេច?

បច្ចុប្បន្ននេះ របៀបចម្លងពិតប្រាកដនៃ H. pylori នៅមិនទាន់អាចកំណត់ច្បាស់នៅឡើយទេ ប៉ុន្តែគេជឿថាការឆ្លងមេរោគអាចពាក់ព័ន្ធនឹងការប៉ះពាល់មេរោគតាមមាត់។ កត្តាដែលអាចបង្កើនឱកាសនៃការឆ្លងមេរោគរួមមាន៖

• ការទទួលទានអាហារ ឬទឹកដែលមានមេរោគ
• មិនលាងដៃឱ្យបានត្រឹមត្រូវមុនពេលញ៉ាំអាហារ ឬក្រោយពេលប្រើបង្គន់
• ចែករំលែកឧបករណ៍បរិភោគអាហារដែលមិនមានអនាម័យ
• ស្ថិតនៅក្នុងបរិយាកាសមានមនុស្សច្រើន
• អនាម័យផ្ទាល់ខ្លួន ឬគ្រួសារមិនល្អ

រោគសញ្ញាដែលអ្នកមិនគួរមើលរំលង

ដំបូងឡើយ ការឆ្លងមេរោគអាចនឹងមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាជាក់ស្តែងណាមួយឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះរោគសញ្ញាប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររ៉ាំរ៉ៃ កើតឡើងវិញញឹកញាប់ ឬកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ដែលចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក អ្នកគួរតែពិគ្រោះជាមួយអ្នកឯកទេសសម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងការធ្វើតេស្តសមស្រប។ រោគសញ្ញាដែលត្រូវតាមដានរួមមាន៖

ឈឺចាប់ ឬក្រហាយនៅតំបន់ពោះខាងក្រោម

ជាញឹកញាប់មានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ ក្រហាយ ឬមិនស្រួលនៅផ្នែកខាងលើកណ្តាលពោះ។ រោគសញ្ញាអាចកាន់តែអាក្រក់ទៅៗនៅពេលពោះទទេ ឬបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារមួយចំនួន

ហើមពោះ ឆ្អែត ឬរមួលញឹកញាប់

អាចបណ្តាលមកពីមុខងារក្រពះមិនប្រក្រតី ដែលបណ្តាលឱ្យមានអារម្មណ៍ឆ្អែត មិនស្រួលពោះ ឬមានឧស្ម័ននៅក្នុងក្រពះច្រើនពេក

ចង្អោរ និងបាត់បង់ចំណង់អាហារ

ចង្អោរម្តងម្កាល ការញ៉ាំអាហារថយចុះ ឬកង្វះចំណង់អាហារជាទូទៅ

មានអារម្មណ៍ឆ្អែតលឿនខុសពីធម្មតា

ញ៉ាំអាហារតិចតួចក៏មានអារម្មណ៍ឆ្អែត។ នេះអាចបណ្តាលមកពីមុខងារក្រពះមិនប្រក្រតី ឬការរលាករ៉ាំរ៉ៃ

ការស្រកទម្ងន់ដែលមិនអាចពន្យល់បាន

ប្រសិនបើការស្រកទម្ងន់កើតឡើងរួមជាមួយនឹងរោគសញ្ញាប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររ៉ាំរ៉ៃ គួរតែត្រួតពិនិត្យបន្ថែមដើម្បីវាយតម្លៃផលវិបាក ឬជំងឺផ្សេងទៀតរួមដែរឬទេ​

ក្អួតចេញឈាម ឬបត់ជើងធំពណ៌ខ្មៅ

ទាំងនេះគឺជាសញ្ញាគួរតែជួបវេជ្ជបណ្ឌិតជាបន្ទាន់ ព្រោះវាអាចបង្ហាញពីការហូរឈាមក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមានដំបៅក្រពះ ឬដំបៅពោះវៀនតូច

ផលវិបាកដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នពីការឆ្លងមេរោគ H. pylori

ប្រសិនបើបាក់តេរីស្ថិតនៅក្នុងក្រពះរយៈពេលយូរ វាអាចបង្កឱ្យមានការរលាករ៉ាំរ៉ៃនៃស្រទាប់ក្រពះ និងនាំឱ្យមានផលវិបាកជាច្រើន

ជំងឺរលាកក្រពះរ៉ាំរ៉ៃ

បាក់តេរីប្រភេទនេះគឺជាមូលហេតុចម្បងមួយនៃការរលាកស្រទាប់ក្រពះរ៉ាំរ៉ៃ ដែលអាចបណ្តាលឱ្យឈឺពោះរ៉ាំរ៉ៃ ហើមពោះ ឬមិនស្រួលក្នុងពោះរ៉ាំរ៉ៃ

ដំបៅក្នុងក្រពះ

នៅពេលដែលស្រទាប់ក្រពះត្រូវបានខូចខាតដោយការរលាកជាបន្តបន្ទាប់ ដំបៅអាចកើតឡើងនៅខាងក្នុងក្រពះ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការឈឺចាប់ ឬក្រហាយក្នុងក្រពះ ជាពិសេសនៅពេលដែលក្រពះទទេ

ដំបៅពោះវៀនតូចផ្នែកខាងលើ

H. pylori គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយនៃដំបៅនៅក្នុងពោះវៀនតូចដែលអាចបណ្តាលឱ្យឈឺពោះរ៉ាំរ៉ៃ ឬកើតឡើងវិញ

ការហូរឈាមក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ

ប្រសិនបើដំបៅក្រពះ ឬដំបៅពោះវៀនតូចធ្ងន់ធ្ងរ ការហូរឈាមក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារអាចកើតឡើង។ អ្នកជំងឺអាចក្អួតចេញឈាម ឬមានលាមកខ្មៅ ដែលជាសញ្ញាដែលត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ខាងវេជ្ជសាស្ត្រជាបន្ទាន់

ជំងឺរលាកក្រពះលក្ខណៈរួញស្វិត (Atrophic Gastritis)

ការរលាករ៉ាំរ៉ៃក្នុងរយៈពេលយូរអាចបណ្តាលឱ្យស្រទាប់ខាងក្នុង និងក្រពេញនៅក្នុងក្រពះចុះខ្សោយបន្តិចម្តងៗ ដែលធ្វើឱ្យពួកវាមិនអាចដំណើរការបានធម្មតា។ នេះគឺជាការផ្លាស់ប្តូរមួយដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកក្រពះនាពេលអនាគត

ជំងឺមហារីកក្រពះ

H. pylori និងជំងឺមហារីកក្រពះមានមានទំនាក់ទំនងពាក់ព័ន្ធគ្នា។ ជំងឺមហារីកក្រពះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផលវិបាកដ៏សំខាន់មួយដែលអាចកើតឡើងចំពោះមនុស្សដែលមានការរលាកស្រទាប់ខាងក្នុងក្រពះយូរ

នៅពេលដែលស្រទាប់ខាងក្នុងក្រពះត្រូវបានជំរុញឱ្យមានការរលាកជាបន្តបន្ទាប់ កោសិកានៅក្នុងក្រពះអាចឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗ ចាប់ពីការរលាករ៉ាំរ៉ៃ និងការរួមតូចនៃស្រទាប់ខាងក្នុងក្រពះ រហូតដល់ភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងកោសិកាមួយចំនួន ដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកនាពេលអនាគតបាន

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនមនុស្សទាំងអស់ដែលមានការឆ្លងមេរោគនេះវិវត្តទៅជាជំងឺមហារីកក្រពះនោះទេ។ ហានិភ័យអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើរយៈពេលដែលការឆ្លងមេរោគនៅក្នុងខ្លួន ភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការរលាក កត្តាហ្សែន និងកត្តាសុខភាពផ្សេងទៀត។ ដូច្នេះការរកឃើញ និងការព្យាបាលលក្នុងដំណាក់កាលដំបូងគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនេះ

ជំងឺមហារីកកូនកណ្តុរ MALT

ក្នុងករណីខ្លះ ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃពីការឆ្លងមេរោគនេះត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំងឺមហារីកកូនកណ្តុរ MALT ដែលកើតឡើងនៅក្នុងស្រទាប់ខាងក្នុងក្រពះ ទោះបីជាវាកម្រកើតឡើងក៏ដោយ

ការធ្វើតេស្តរោគវិនិច្ឆ័យ

ការធ្វើតេស្តដង្ហើម (Urea Breath Test)

នេះគឺជាវិធីសាស្ត្រដែលប្រើជាទូទៅសម្រាប់ការរកឃើញការឆ្លងមេរោគ ពីព្រោះវាមិនមានការឈឺចាប់ មិនតម្រូវឱ្យមានការឆ្លុះក្រពះ និងផ្តល់លទ្ធផលដែលអាចទុកចិត្តបាន។ គោលការណ៍នេះពាក់ព័ន្ធនឹងការឱ្យអ្នកជំងឺផឹកថ្នាំតេស្តដែលមានផ្ទុកអ៊ុយរ៉េ បន្ទាប់មកប្រមូលសំណាកដង្ហើមមុន និងក្រោយពេលផឹក ដើម្បីវិភាគថាតើសកម្មភាពអង់ស៊ីមដែលមាននៅក្នុងបាក់តេរីមានវត្តមានឬអត់

វិធីសាស្ត្រនេះចំណាយពេល 30 នាទី ហើយក៏អាចប្រើសម្រាប់ការតាមដានបន្ទាប់ពីការព្យាបាល ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការលុបបំបាត់ការឆ្លងមេរោគដោយជោគជ័យ

ការធ្វើតេស្តលាមក (Stool Antigen Test)

ការធ្វើតេស្តនេះរកឃើញអង់ទីហ្សែនបាក់តេរីនៅក្នុងសំណាកលាមក។ វាអាចត្រូវបានប្រើសម្រាប់ទាំងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការតាមដានបន្ទាប់ពីការព្យាបាលដោយមិនចាំបាច់ឆ្លុះក្រពះ

ការឆ្លុះក្រពះផ្នែកខាងលើ  (Gastroscopy)

ការឆ្លុះក្រពះអនុញ្ញាតឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតវាយតម្លៃដោយផ្ទាល់នូវភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងបំពង់អាហារ ក្រពះ និងពោះវៀនតូចផ្នែកខាងលើ។ វាក៏អនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រមូលសំណាកជាលិកាសម្រាប់ការធ្វើតេស្តបន្ថែមសម្រាប់ការឆ្លងមេរោគ និងការវាយតម្លៃភាពមិនប្រក្រតីនៃកោសិកា

DR. SASIPIM JAMIKORN គ្រូពេទ្យឯកទេសជំងឺក្រពះពោះវៀននៅមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី ពន្យល់ថា រោគសញ្ញាដូចជាហើមពោះ រមួលក្រពះញឹកញាប់ ឬក្រហាយទ្រូង ទោះបីជាហាក់ដូចជាស្រាលនៅពេលដំបូងក៏ដោយ ក៏មិនគួរមើលរំលងដែរ ប្រសិនបើរោគសញ្ញាទាំងនោះនៅតែបន្ត កើតឡើងវិញ ឬកើតឡើងវិញជាញឹកញាប់។ ដោយសារតែវាអាចជាសញ្ញានៃភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងក្រពះដែលត្រូវការការវាយតម្លៃត្រឹមត្រូវ ការរកឃើញទាន់ពេលវេលាជួយគ្រូពេទ្យស្វែងរកមូលហេតុ រៀបចំផែនការព្យាបាល និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាករយៈពេលវែង

គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការព្យាបាល និងតាមដាន

វិធីសាស្រ្តព្យាបាលចម្បងគឺលេបថ្នាំ ដែលមានគោលបំណងលុបបំបាត់បាក់តេរី កាត់បន្ថយការរលាកនៃភ្នាសរំអិលក្រពះ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាកដូចជាដំបៅក្រពះ ដំបៅពោះវៀនតូច ឬមហារីកក្រពះ

ជាទូទៅ ការព្យាបាលតែប្រើថ្នាំច្រើនប្រភេទរួមគ្នា ដូចជាថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិកដើម្បីលុបបំបាត់បាក់តេរី រួមជាមួយនឹងថ្នាំដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញអាស៊ីតក្រពះ។ ផែនការព្យាបាលអាស្រ័យលើរោគសញ្ញា ប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្រ ជំងឺរួមផ្សំ និងភាពសមស្របរបស់អ្នកជំងឺនីមួយៗ

អ្នកជំងឺគួរតែប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងចំពោះរបបថ្នាំរបស់ពួកគេ និងលេបថ្នាំគ្រប់តាមការកំណត់ ទោះបីជារោគសញ្ញាប្រសើរឡើងក៏ដោយ។ ការបញ្ឈប់ថ្នាំ ឬការព្យាបាលមិនពេញលេញអាចនាំឱ្យមានការលុបបំបាត់បាក់តេរីបរាជ័យ និងបង្កើនហានិភ័យនៃការធន់នឹងថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិក

បន្ទាប់ពីការព្យាបាល ការធ្វើតេស្តតាមដានបន្ថែមអាចត្រូវបានអនុវត្ត ដូចជាការធ្វើតេស្តដង្ហើមអ៊ុយរ៉េ ឬការធ្វើតេស្តលាមក ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការលុបបំបាត់បាក់តេរីដោយជោគជ័យ។ ការតាមដានគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការព្យាបាល និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការរលាករ៉ាំរ៉ៃដែលអាចនាំឱ្យមានផលវិបាករយៈពេលវែង

ប្រសិនបើបាក់តេរីនៅតែត្រូវបានរកឃើញក្នុងអំឡុងពេលតាមដាន គ្រូពេទ្យនឹងវាយតម្លៃមូលហេតុ និងបង្កើតផែនការព្យាបាលថ្មីដែលត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ។ នេះមិនមែនមានន័យថាមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាមិនគួរត្រូវបានមើលរំលងនោះទេ ព្រោះវាអាចនាំឱ្យមានជំងឺរលាកក្រពះជាបន្តបន្ទាប់ និងបង្កើនហានិភ័យនៃផលវិបាកនាពេលអនាគត

របៀបការពារការឆ្លងមេរោគ

• លាងដៃរបស់អ្នកឱ្យបានស្អាតមុនពេលញ៉ាំអាហារ និងក្រោយពេលប្រើប្រាស់បង្គន់
• បរិភោគអាហារដែលចម្អិនឆ្អិនល្អ និងស្អាត
• ផឹកទឹកស្អាត និងមានគុណភាពស្តង់ដារ
• រក្សាអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យបានទៀងទាត់
• ជៀសវាងអាកប្បកិរិយាដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគ

មេរោគ H. pylori និងជំងឺមហារីកក្រពះ គឺជាបញ្ហាសំខាន់ៗដែលត្រូវពិចារណា ពីព្រោះបាក់តេរីនេះអាចបណ្តាលឱ្យមានការរលាករ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងក្រពះ និងអាចនាំឱ្យមានផលវិបាកជាច្រើន ចាប់ពីជំងឺរលាកក្រពះ និងដំបៅក្រពះ រហូតដល់ការហូរឈាមប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងក្នុងករណីខ្លះ ជំងឺមហារីកក្រពះ។ ទោះបីជាមនុស្សជាច្រើនដែលឆ្លងមេរោគអាចមិនមានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់នៅដំណាក់កាលដំបូងក៏ដោយ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលសមស្របនៅដំណាក់កាលដំបូងគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាក និងរក្សាសុខភាពរំលាយអាហាររយៈពេលវែង

សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពី H. pylori និងមហារីកក្រពះ

Related Posts

See All

លើកដៃមិនផុត កុំមើលរំលងសញ្ញាព្រមាននៃ ជំងឺសឹកសន្លាក់ស្មា

ជំងឺសឹកសន្លាក់ស្មា គឺជាអ្វី ជំងឺសឹកសន្លាក់ស្មា ឬជំងឺពុក […]

អត្ថបទសុខភាព

ពិនិត្យ 7 សញ្ញាព្រមាននៃ រោគសញ្ញាខ្សោយតម្រងនោម ដែលមិនគួរមើលរំលង

រោគសញ្ញាខ្សោយតម្រងនោម គឺជាអ្វី ហើយវាប៉ះពាល់ដល់រាងកាយយ៉ា […]

អត្ថបទសុខភាព