ជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង (Spinal Canal Stenosis) គឺជាស្ថានភាពមួយដែលប្រឡាយឆ្អឹងខ្នង ដែលមានតួរនាទីការពារខួរឆ្អឹងខ្នង និងសរសៃប្រសាទ កើតការរួមតូចដោយសារតែការចុះខ្សោយនៃរចនាសម្ព័ន្ធខាងក្នុងដូចជា ទ្រនាប់ឆ្អឹងខ្នង(ឌីស) សរសៃចង និងសន្លាក់ នេះបណ្តាលឱ្យមានការគាបសង្កត់សរសៃប្រសាទ ដែលធ្វើឱ្យមានការឈឺចាប់ ស្ពឹក ឬខ្សោយនៅផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ ជាពិសេសនៅបរិវេនចង្កេះ និងជើង
ជំងឺនេះរកឃើញញឹកញាប់ចំពោះមនុស្សចាស់ ហើយជាមូលហេតុសំខាន់នៃ “រោគសញ្ញាឈឺខ្នងរ៉ាំរ៉ៃ ” ដែលមិនគួរមើលរំលង។ ប្រសិនបើមិនបានទទួលការព្យាបាលដោយអ្នកឯកទេសឆ្អឹងខ្នងទេ វាអាចនាំឱ្យមានភាពទន់ខ្សោយជាអចិន្ត្រៃយ៍ ឬបាត់បង់ចលនាបាន
មូលហេតុនៃជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង
មូលហេតុចម្បងជាធម្មតា គឺការចុះខ្សោយឆ្អឹងខ្នងដែលទាក់ទងនឹងអាយុ ដែលមានកត្តារួម ដូចជា៖
ជំងឺសឹកឌីសឆ្អឹងខ្នង (Degenerative Disc Disease)
នេះបណ្តាលឱ្យឌីសឆ្អឹងខ្នងស្រុឌ និងផ្លាស់ទីទៅសង្កត់លើប្រឡាយឆ្អឹងខ្នង
សន្លាក់ឆ្អឹងខ្នងក្រាស់ (Facet Joint Hypertrophy)
ការចុះខ្សោយនៃសន្លាក់នាំឱ្យមានឆ្អឹងដុះសង្កើតលើប្រឡាយឆ្អឹងខ្នង
ការឡើងក្រាស់នៃសរសៃចង (Ligamentum Flavum Thickening)
នៅពេលដែលសរសៃចងក្រាស់ វាធ្វើឱ្យចន្លោះនៅក្នុងប្រឡាយឆ្អឹងខ្នងរួមតូច
ជំងឺឆ្អឹងខ្នងរង្គិល (Spondylolisthesis)
ឆ្អឹងកងរង្គិលទៅមុខ ធ្វើឱ្យប្រឡាយឆ្អឹងខ្នងរួមតូច និងបណ្តាលឱ្យមានការគាបសរសៃប្រសាទ
មូលហេតុផ្សេងទៀតរួមមានគ្រោះថ្នាក់ ការវះកាត់ ឬភាពមិនប្រក្រតីនៃឆ្អឹងខ្នងពីកំណើត
រោគសញ្ញានៃជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង
រោគសញ្ញាអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើទីតាំង និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការគាបសង្កត់សរសៃប្រសាទ។ រោគសញ្ញាដែលជួបញឹកញាប់បំផុត រួមមាន៖
ឈឺខ្នងផ្នែកខាងក្រោម ឬឈឺរាលដាលចុះមកជើង
ឈឺត្រគាក ឬជើងពេលដើររយៈពេលយូរ
ឈឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងនៅពេលពត់ខ្លួនទៅក្រោយ ហើយធូរស្រាលឡើងនៅពេលពត់ខ្លួនទៅមុខ
ស្ពឹក ខ្សោយ ឬមានអារម្មណ៍ធ្ងន់នៅជើង
ក្នុងករណីខ្លះ អាចមានភាពទន់ខ្សោយជើងរហូតមិនអាចដើរឆ្ងាយបាន ឬត្រូវការឈប់សម្រាកញឹកញាប់
ប្រសិនបើមិនបានព្យាបាលទេ វាអាចនាំឱ្យមាន បញ្ហាមិនអាចទប់ទឹកនោមឬលាមកបាន ដែលចាត់ទុកជាស្ថានភាពអាសន្នដែលត្រូវទឹកជួបវេជ្ជបណ្ឌិតជាបន្ទាន់
ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង
គ្រូពេទ្យនឹងយកប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្រ និងធ្វើការពិនិត្យរាងកាយ រួមជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រដូចជា៖
X-ray (កាំរស្មីអ៊ិចឆ្អឹងខ្នង)៖ ប្រើសម្រាប់មើលការតម្រឹមឆ្អឹង និងសន្លាក់ដែលអាចមិនត្រង់
MRI (ការថតរូបភាពអនុភាពម៉ាញេទិក)៖ ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតច្បាស់លាស់អំពីប្រឡាយឆ្អឹងខ្នង សរសៃប្រសាទ ឌីសឆ្អឹងខ្នង និងសរសៃប្រសាទ
ការស្កេន CT៖ ប្រើនៅពេលដែល MRI មិនអាចមើលរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹងបានលម្អិត
ការព្យាបាលជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង
វិធីសាស្រ្តនៃការព្យាបាលអាស្រ័យលើភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ និងរោគសញ្ញារបស់អ្នកជំងឺ ហើយត្រូវបានបែងចែកជាពីរក្រុមសំខាន់ៗ៖
ការព្យាបាលដោយមិនចាំបាច់វះកាត់
សមស្របសម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាស្រាល
ការព្យាបាលដោយចលនាដើម្បីពង្រឹងសាច់ដុំខ្នង និងពោះ
លេបថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ឬថ្នាំរលារសាច់ដុំ
ចាក់ថ្នាំប្រឆាំងការរលាកក្នុងតំបន់ដើម្បីបំបាត់រោគសញ្ញា
ការកែប្រែរបៀបរស់នៅ ដូចជាការជៀសវាងការលើកវត្ថុធ្ងន់ៗ ឬស្ថិតក្នុងទីតាំងដែលធ្វើខ្នងកោងរយៈពេលយូរ
ការព្យាបាលដោយការវះកាត់
ក្នុងករណីមានរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ឬនៅពេលដែលរោគសញ្ញាមិនឆ្លើយតបទៅនឹងការព្យាបាលដំបូង គ្រូពេទ្យអាចពិចារណាជម្រើសវះកាត់ ដូចជា៖
ការវះកាត់ពង្រីកប្រឡាយសរសៃប្រសាទ (Decompression Surgery) ដើម្បីបន្ធូរការបង្ហាប់សរសៃប្រសាទ
ការវះកាត់ភ្ជាប់ឆ្អឹងខ្នង (Spinal Fusion) ដើម្បីបង្កើនស្ថេរភាពឆ្អឹងខ្នងក្នុងករណីមានការផ្លាស់ទីនៃឆ្អឹងខ្នង
បច្ចុប្បន្ននេះ មន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានីអាចធ្វើការវះកាត់ពង្រីកប្រឡាយសរសៃប្រសាទឆ្អឹងខ្នងតាមរយៈកាមេរ៉ា microscope ឬ endoscope ដែលនាំឱ្យមានស្នាមវះតូចជាងមុន ការឈឺចាប់តិច និងការជាសះស្បើយលឿនជាងមុន
ការថែទាំ និងការបង្ការជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង
ហាត់ប្រាណដើម្បីពង្រឹងសាច់ដុំខ្នង និងពោះជាប្រចាំ
រក្សាទម្ងន់ឱ្យមានសុខភាពល្អ
ជៀសវាងការលើកវត្ថុធ្ងន់ៗ ឬអង្គុយក្នុងទីតាំងដដែលក្នុងរយៈពេលយូរ
ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះនឹងការឈឺខ្នងរ៉ាំរ៉ៃ ឬការឈឺចាប់រាលដាលធ្លាក់ទៅជើង គួរតែប្រញាប់ទៅពិគ្រោះជាមួយអ្នកឯកទេសខាងជំងឺឆ្អឹងខ្នង
សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពីជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង
តើជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នងខុសពីជំងឺលានឌីសឆ្អឹងខ្នងគាបសរសៃប្រសាទយ៉ាងដូចម្តេច ?
ស្ថានភាពទាំងពីរអាចមានរោគសញ្ញាស្រដៀងគ្នា ដូចជាឈឺខ្នង ឈឺរាលដាលដល់ជើង ឬស្ពឹកជើង ប៉ុន្តែមូលហេតុរបស់វាគឺខុសគ្នា។ ជំងឺលានឌីសឆ្អឹងខ្នងគាបសរសៃប្រសាទកើតឡើងនៅពេលដែល “ឌីសរង្គិលទៅសង្កត់សរសៃប្រសាទ” ខណៈពេលដែលជំងឺក្រតិឆ្អឹងខ្នងបណ្តាលមកពី “ជំងឺប្រឡាយឆ្អឹងខ្នងរួមតូចពីការខូចទ្រង់ទ្រាយ” ដែលកើតមានច្រើនចំពោះមនុស្សចាស់ ហើយមានរោគសញ្ញាយឺតៗ និងរ៉ាំរ៉ៃខ្លាំងជាង
ករណីមានជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង ចាំបាច់ត្រូវធ្វើការវះកាត់គ្រប់ករណីដែរឬទេ ?
មិនចាំបាច់ត្រូវធ្វើការវះកាត់គ្រប់ករណីនោះទេ។ អ្នកជំងឺភាគច្រើនអាចគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញារបស់ពួកគេជាមួយនឹងការព្យាបាលមិនមែនវះកាត់ដូចជាការព្យាបាលដោយចលនា ការចាក់ថ្នាំប្រឆាំងនឹងការរលាក ឬការកែប្រែរបៀបរស់នៅ។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាការវះកាត់លុះត្រាតែអ្នកជំងឺមានរោគសញ្ញាដូចជា ស្ពឹក ខ្សោយ ដើរបានចម្ងាយខ្លី ឬមិនអាចទប់ទឹកនោម-លាមកបានប៉ុណ្ណោះ
បន្ទាប់ពីការវះកាត់ក្រិនឆ្អឹងខ្នង តើប្រើរយៈពេលប៉ុន្មាននៃការជាសះស្បើយ ?
ជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យាវះកាត់តាមរយៈកាមេរ៉ាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន អ្នកជំងឺភាគច្រើនអាចដើរបានក្នុងរយៈពេល 1-2 ថ្ងៃបន្ទាប់ពីការវះកាត់ ហើយត្រឡប់ទៅរកជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេវិញក្នុងរយៈពេលពីរបីសប្តាហ៍។ ទាំងនេះអាស្រ័យលើស្ថានភាពរាងកាយរបស់អ្នកជំងឺ និងការស្តារនីតិសម្បទាក្រោយការវះកាត់
តើលំហាត់ប្រាណប្រភេទណាដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកដែលមានជំងឺក្រិនឆ្អឹងខ្នង ?
គួរផ្តោតលើលំហាត់ប្រាណដែលពង្រឹងសាច់ដុំខ្នង ពោះ និងជើង ដោយជៀសវាងសកម្មភាពដែលមានការកម្លាំថទង្គិច ដូចជា ហែលទឹក ដើរក្នុងទឹក យូហ្គាស្រាលៗ ឬ Pilates សម្រាប់មនុស្សចាស់។ លំហាត់ប្រាណសមស្របអាចជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធលើឆ្អឹងខ្នង និងការពារការកើតឡើងវិញ
សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម ឬធ្វើការណាត់ , សូមទាក់ទងមកកាន់
មជ្ឈមណ្ឌលផ្នែកកែសម្ផស្ស , មន្ទីរពេទ្យអន្ដរជាតិវេជ្ជថានី សេវាកម្មទូរស័ព្ទ ២៤ម៉ោង: (+66)89-201-9000
Readers’ Rating
5.0 out of 5 stars (based on 3 reviews)