ជំងឺឫសដូងបាត

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

គ្រូពេទ្យធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺឫសដូងបាតតាមរយៈការវាយតម្លៃលើរោគសញ្ញារួមផ្សំជាមួយនឹងការពិនិត្យរាងកាយ។ នីតិវិធីបន្ថែមដែលអាចនឹងត្រូវយកមកប្រើប្រាស់ រួមមាន៖

• ការពិនិត្យដោយស្ទាប៖ គ្រូពេទ្យនឹងពាក់ស្រោមដៃ លាបសារធាតុរអិល រួចបញ្ចូលម្រាមដៃទៅក្នុងទ្វារលាមក ដើម្បីពិនិត្យមើលភាពមិនប្រក្រតី ឬដុំសាច់ផ្សេងៗ
• ការពិនិត្យដោយមើលផ្ទាល់ភ្នែក៖ ឫសដូងបាតខាងក្នុង ជារឿយៗមានសភាពទន់ពេកដែលមិនអាចដឹងបានតាមរយៈការស្ទាបទ្វារលាមកឡើយ ហេតុនេះគ្រូពេទ្យអាចនឹងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឆ្លុះរន្ធទ្វារបាត ឧបករណ៍ឆ្លុះទ្វារលាមក ឬឧបករណ៍ឆ្លុះពោះវៀនធំផ្នែកខាងក្រោម ដើម្បីមើលផ្នែកខាងក្រោមនៃពោះវៀនធំ និងទ្វារលាមក

ការធ្វើតេស្តទាំងនេះអាចធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍មិនស្រណុកបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែជាទូទៅមិនបង្កការឈឺចាប់នោះទេ។ ពួកវាច្រើនតែត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងបន្ទប់ពិគ្រោះរបស់គ្រូពេទ្យ ឬមជ្ឈមណ្ឌលពិនិត្យជំងឺក្រៅ ហើយអ្នកជំងឺអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបាននៅក្នុងថ្ងៃតែមួយ។

ក្នុងករណីខ្លះ គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំឱ្យធ្វើការឆ្លុះពិនិត្យពោះវៀនធំទាំងមូល ជាពិសេសប្រសិនបើ៖

• រោគសញ្ញានានាបង្ហាញពីលទ្ធភាពនៃបញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារផ្សេងទៀត
• មានកត្តាហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ
• អ្នកជំងឺស្ថិតក្នុងវ័យកណ្តាល ហើយមិនធ្លាប់បានធ្វើការឆ្លុះពោះវៀនធំនាពេលថ្មីៗនេះ

ការឆ្លុះពោះវៀនធំ អាចត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបញ្ជាក់ពីលទ្ធផលដែលរកឃើញពីការតេស្តផ្សេងៗ ឬដើម្បីស្វែងរកសញ្ញានៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ។ នីតិវិធីនេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងទម្រង់ជាអ្នកជំងឺក្រៅ និងតម្រូវឱ្យមានការប្រើថ្នាំសន្លប់ ឬថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់។

ការព្យាបាល

ក្នុងករណីជាច្រើន ជំងឺឫសដូងបាតមានទំនោរនឹងជាសះស្បើយទៅវិញដោយខ្លួនឯង ដោយមិនបាច់ត្រូវការការព្យាបាលនោះទេ។ រោគសញ្ញាដូចជាការមិនស្រណុកក្នុងខ្លួន និងការហូរឈាម ជាទូទៅមានរយៈពេលប្រហែលមួយសប្តាហ៍ ឬយូរជាងនេះបន្តិច។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើការព្យាបាលជាការចាំបាច់ វាអាចរួមបញ្ចូលនូវវិធីសាស្ត្រដូចខាងក្រោម៖

• ការព្យាបាលនៅផ្ទះ តាមរយៈការព្យាបាលនៅផ្ទះ អ្នកជំងឺជាញឹកញាប់អាចកាត់បន្ថយការឈឺចាប់បន្តិចបន្តួច ការហើម និងការរលាកនៃជំងឺឫសដូងបាតបាន
• អាហារដែលមានជាតិសរសៃខ្ពស់៖ បរិភោគគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ផ្លែឈើ និងបន្លែឱ្យបានច្រើន។ ការធ្វើបែបនេះនឹងជួយឱ្យលាមកមានសភាពទន់ ដែលជួយឱ្យអ្នកជំងឺជៀសវាងការប្រឹង ដែលការប្រឹងនេះអាចធ្វើឱ្យរោគសញ្ញានៃជំងឺឫសដូងបាតដែលមានស្រាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហាហើមពោះ ឬមានខ្យល់ក្នុងពោះ ត្រូវបន្ថែមជាតិសរសៃទៅក្នុងរបបអាហារបន្តិចម្តងៗ។ សូមព្យាយាមបរិភោគជាតិសរសៃឱ្យបានពី ២០ ទៅ ៣៥ ក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ
• ការព្យាបាលដោយលាប ឬសុល៖ លាបឡេ ឬក្រែមលាបឫសដូងបាតដែលមានផ្ទុកសារធាតុអ៊ីដ្រូកូទីសូន ដែលអាចទិញបានដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា ឬប្រើប្រាស់ថ្នាំសុល (Suppository) ឬប្រើបន្ទះស្អំដែលមានជាតិ Witch hazel ឬសារធាតុបំបាត់ការឈឺចាប់
• ការត្រាំទឹកក្តៅឧណ្ហៗជាប្រចាំ ឬការត្រាំស៊ីតបាត (Sitz bath)៖ ត្រូវត្រាំតំបន់រន្ធទ្វារបាតនៅក្នុងទឹកក្តៅឧណ្ហៗធម្មតា រយៈពេលពី ១០ ទៅ ១៥ នាទី ឱ្យបានពីរទៅបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ។ អ្នកអាចប្រើប្រាស់ធុងត្រាំ Sitz bath ដែលអាចដាក់ត្រូវល្មមពីលើចានបង្គន់

រោគសញ្ញាជំងឺឫសដូងបាតជាទូទៅតែងតែបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ ជាមួយនឹងវិធីព្យាបាលទាំងនេះ។ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមិនឃើញមានការធូរស្រាលក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ ឬលឿនជាងនេះ (ក្នុងករណីមានការឈឺចាប់ខ្លាំង ឬហូរឈាមខ្លាំង) ពួកគេគួរតែទៅជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។

• ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ ក្នុងករណីមានសភាពមិនស្រណុកក្នុងខ្លួនបន្តិចបន្តួចដែលបង្កឡើងដោយជំងឺឫសដូងបាត គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំឱ្យប្រើប្រាស់ក្រែម លាប ថ្នាំបាញ់ ថ្នាំសុល ឬបន្ទះស្អំ ដែលអាចទិញបានដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា ដែលមានផ្ទុកសារធាតុដូចជា Witch hazel, Hydrocortisone ឬ Lidocaine ដើម្បីជួយសម្រាលការឈឺចាប់ និងការរមាស់ជាបណ្តោះអាសន្ន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាជាការសំខាន់ណាស់ដែលត្រូវអនុវត្តតាមការណែនាំវេជ្ជសាស្ត្រ និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់ក្រែមស្តេរ៉ូអ៊ីត ក្នុងរយៈពេលយូរ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យស្បែកស្តើង
• នីតិវិធីព្យាបាលបែបពាក់កណ្តាលវះកាត់ គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំនូវនីតិវិធីព្យាបាលបែបពាក់កណ្តាលវះកាត់ណាមួយ សម្រាប់ករណីជំងឺឫសដូងបាតដែលរំខានខ្លាំង ឬនៅតែបន្តហូរឈាមមិនឈប់។ នីតិវិធីទាំងនេះអាចត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងបន្ទប់ពិគ្រោះរបស់គ្រូពេទ្យ ឬទីតាំងពិនិត្យជំងឺក្រៅផ្សេងទៀត ដោយមិនចាំបាច់ប្រើថ្នាំសន្លប់ពេញមួយតួខ្លួនឡើយ
  • ការវះកាត់យកកំណកឈាមឫសដូងបាតខាងក្រៅចេញ៖ គ្រូពេទ្យអាចវះកាត់យកដុំឫសដូងបាតខាងក្រៅចេញ ប្រសិនបើមានកំណកឈាមបង្កឱ្យឈឺចាប់ វិវត្តនៅខាងក្នុងនោះ ដែលវិធីនេះអាចផ្តល់ការធូរស្រាលបានភ្លាមៗ។ លទ្ធផលល្អបំផុតគឺទទួលបាននៅពេលដែលបច្ចេកទេសប្រើថ្នាំក្នុងតំបន់នេះ ត្រូវបានអនុវត្តក្នុងរង្វង់ ៧២ ម៉ោងបន្ទាប់ពីកំណកឈាមបានកកើតឡើង
  • ការចងឫសដូងបាត៖ រួមបញ្ចូលទាំងការដាក់ខ្សែប្រទាក់កៅស៊ូតូចៗជុំវិញគល់នៃឫសដូងបាតខាងក្នុង ដើម្បីកាត់ផ្តាច់លំហូរឈាម និងជួយឱ្យដុំឫសដូងបាតនោះជ្រុះចេញនៅពេលក្រោយ។ ជាទូទៅ ដំណើរការនេះនាំឱ្យដុំឫសដូងបាត និងជ្រុះចេញក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ ប៉ុន្តែវាអាចអមមកជាមួយនូវការមិនស្រណុកក្នុងខ្លួន និងការហូរឈាមតិចតួច ដែលច្រើនតែកើតឡើងចន្លោះពីពីរទៅបួនថ្ងៃបន្ទាប់ពីធ្វើនីតិវិធី។ ការហូរឈាមធ្ងន់ធ្ងរគឺកម្រកើតមានណាស់ ប៉ុន្តែអាចទៅរួច ហើយវាក៏មានហានិភ័យបន្តិចបន្តួចនៃផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀតផងដែរ
  • ការចាក់ថ្នាំធ្វើឱ្យស្វិត៖ ដើម្បីធ្វើឱ្យជាលិកាឫសដូងបាតរួមតូច គ្រូពេទ្យនឹងចាក់សារធាតុគីមីរាវចូលទៅក្នុងដុំឫសដូងបាតនោះ។ ទោះបីជាការចាក់នេះមិនបង្កការឈឺចាប់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាអាចនឹងមិនមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងដូចវិធីចងកៅស៊ូនោះទេ
• ការដុតកម្តៅដោយកាំរស្មីអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (Infrared, laser, or bipolar coagulation)៖ វិធីសាស្ត្រដុតនេះ ប្រើប្រាស់កម្តៅ កាំរស្មីអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ ឬឡាស៊ែរ។ វាធ្វើឱ្យឫសដូងបាតខាងក្នុងដែលមានទំហំតូច និងកំពុងហូរឈាម មានសភាពរឹង និងស្វិតទៅវិញ។ វិធីសាស្ត្រដុតកកនេះច្រើនតែបង្កការឈឺចាប់តិចតួច និងមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ
• នីតិវិធីវះកាត់ មនុស្សភាគច្រើនដែលមានជំងឺឫសដូងបាត មិនចាំបាច់ធ្វើការវះកាត់នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវិធីសាស្ត្រមុនៗមិនមានប្រសិទ្ធភាព ឬអ្នកជំងឺមានដុំឫសដូងបាតទំហំធំខ្លាំង គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំនូវវិធីសាស្ត្រណាមួយដូចខាងក្រោម៖
  • ការវះកាត់កាត់ឫសដូងបាតចេញ៖ ឫសដូងបាតខាងក្រៅដែលមានទំហំធំ ឬឫសដូងបាតខាងក្នុងដែលលៀនចេញមកក្រៅ នឹងត្រូវកាត់ចេញតាមរយៈការវះកាត់។ គ្រូពេទ្យវះកាត់នឹងកាត់ចោលនូវជាលិកាលើសដែលនាំឱ្យមានការហូរឈាម ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រណាមួយក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រជាច្រើន។ ការប្រើថ្នាំសន្លប់ទូទៅ ការចាក់ថ្នាំស្ពឹកចូលឆ្អឹងកងខ្នង ឬការប្រើថ្នាំស្ពឹកក្នុងតំបន់រួមផ្សំជាមួយនឹងថ្នាំបន្ធូរអារម្មណ៍ សុទ្ធតែអាចយកមកប្រើប្រាស់បានក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការវះកាត់

វិធីសាស្ត្រ Hemorrhoidectomy គឺជាវិធីសាស្ត្រហ្មត់ចត់ និងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការព្យាបាលជំងឺឫសដូងបាតកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ ឬកើតឡើងដដែលៗ។ បន្ទាប់ពីនីតិវិធីនេះ អ្នកជំងឺភាគច្រើននឹងមានការឈឺចាប់ខ្លះ ដែលការប្រើប្រាស់ថ្នាំអាចជួយសម្រាលបាន។ ការត្រាំទឹកក្តៅឧណ្ហៗក៏អាចមានប្រយោជន៍ផងដែរ

• ការវះកាត់ឫសដូងបាតដោយប្រើម៉ាស៊ីន stapling៖ ឫសដូងបាតខាងក្នុងត្រូវបានកាត់ចេញដោយប្រើឧបករណ៍ Stapling។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វានឹងជួយទាញរក្សាដុំឫសដូងបាតខាងក្នុងដែលលៀន ឱ្យស្ថិតនៅខាងក្នុងរន្ធទ្វារបាតវិញ។ បច្ចេកទេស Staples នេះ គឺជាបច្ចេកទេសដែលជួយបញ្ឈប់លំហូរឈាមទៅកាន់ជាលិកាឫសដូងបាត

ជាទូទៅ វិធីសាស្ត្រ Hemorrhoidectomy បង្កការឈឺចាប់ខ្លាំងជាងវិធីសាស្ត្រ Stapling ដែលវិធីសាស្ត្រ Stapling នេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំងឺអាចត្រឡប់ទៅបំពេញសកម្មភាពធម្មតាវិញបានលឿនជាង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រ Stapling ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានអត្រានៃការកើតឡើងវិញខ្ពស់ជាង និងអាចមានហានិភ័យលៀនទ្វារលាមក (Rectal prolapse – ដែលផ្នែកមួយនៃទ្វារលាមកលៀនចេញពីរន្ធទ្វារបាត) បើប្រៀបធៀបទៅនឹងវិធីវះកាត់ Hemorrhoidectomy

Doctors who treat this condition