ការឡើងមុន រោមដុះច្រើន ងាយឡើងទម្ងន់ អាចមិនត្រឹមតែដោយសារតែអរម៉ូនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏អាចបណ្តាលមកពី PCOS

អត្ថបទសុខភាព
  • PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) គឺជាជំងឺអ័រម៉ូនទូទៅមួយចំពោះស្ត្រីវ័យបន្តពូជ ដែលប៉ះពាល់ដល់មុខងារអូវែរ ការបញ្ចេញពងអូវុល និងការមករដូវ
  • អ្នកជំងឺអាចជួបប្រទះនឹង ការមករដូវមិនទៀងទាត់ ឡើងមុន ស្បែកខ្លាញ់ រោមដុះច្រើន ឡើងទម្ងន់ ឬគ្មានកូន ប៉ុន្តែមិនមែនចាំបាច់ត្រូវតែរោគសញ្ញាទាំងអស់នោះទេ
  • ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ PCOS មិនមែនផ្អែកលើការរកឃើញដុំគីសអូវែរជាច្រើននៅលើអ៊ុលត្រាសោននោះទេ។ ប៉ុន្តែវាតម្រូវឱ្យមានការវាយតម្លៃរួមជាមួយនឹងរោគសញ្ញា ការពិនិត្យរាងកាយ និងការធ្វើតេស្តបន្ថែមដែលគ្រូពេទ្យចាត់ទុកថាសមស្រប
  • ទោះបីជាជំងឺ PCOS នៅមិនទាន់មានវិធីព្យាបាលឪ្យជាសះស្បើយក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាចគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញា កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាក និងបង្កើនឱកាសនៃការមានផ្ទៃពោះបានដោយការព្យាបាលសមស្រប
  • បច្ចុប្បន្ននេះ PCOS មានឈ្មោះថ្មីគឺ PMOS (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome) ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងថាស្ថានភាពនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់អូវែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអ័រម៉ូន ការរំលាយអាហារ និងសុខភាពទូទៅរបស់អ្នកជំងឺផងដែរ

តើ PCOS ជាអ្វី?

PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) គឺជាភាពមិនប្រក្រតីនៃប្រព័ន្ធអង់ដូគ្រីន និងអរម៉ូនដែលត្រូវបានរកឃើញចំពោះស្ត្រីក្នុងវ័យបន្តពូជ ដែលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា PMOS។ វាបណ្តាលឱ្យមានការបញ្ចេញពងអូវុលមិនទៀងទាត់ ឬមិនបញ្ចេញពងអូវុល ការមករដូវមិនទៀងទាត់ កម្រិត androgen ខ្ពស់ជាងធម្មតា និងអាចប៉ះពាល់ដល់ការមានកូន និងសុខភាពមេតាបូលីសរយៈពេលវែង

មូលហេតុនៃ PCOS

ទោះបីជាបច្ចុប្បន្ននៅមិនទាន់អាចកំណត់មូលហេតុពិតប្រាកដនៃជំងឺ Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ឬ PMOS (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome) បានច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានគេជឿថាបណ្តាលមកពីការរួមបញ្ចូលគ្នានៃកត្តាជាច្រើន រួមទាំងកត្តាហ្សែន អតុល្យភាពអ័រម៉ូន និងជំងឺមេតាបូលីស ដែលទាំងអស់នេះប៉ះពាល់ដល់មុខងារអូវែរ និងការបញ្ចេញពងអូវុល

ហ្សែន

បុគ្គលដែលមានប្រវត្តិគ្រួសារមានជំងឺ PCOS ដូចជាម្តាយ បងប្អូន ឬសាច់ញាតិផ្ទាល់ មានទំនោរដែលកើតជាជំងឺនេះច្រើនជាមនុស្សទូទៅ ដែលបង្ហាញថាកត្តាហ្សែនអាចមានចំណែកក្នុងការវិវត្តនៃជំងឺនេះ ទោះបីជាមិនអាចកំណត់ហ្សែនដែលជាមូលហេតុច្បាស់លាស់ក៏ដោយ

ភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន (Insulin Resistance)

អ្នកជំងឺ PCOS ជាច្រើនមានភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន ដែលបណ្តាលឱ្យរាងកាយផលិតអាំងស៊ុយលីនកាន់តែច្រើនដើម្បីគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម។ កម្រិតអាំងស៊ុយលីនខ្ពស់ជាងធម្មតាអាចជំរុញអូវែរឱ្យផលិតអរម៉ូនអង់ដ្រូសែនកាន់តែច្រើន ដែលនាំឱ្យមានការបញ្ចេញពងអូវុលមិនទៀងទាត់ និងបង្កើនហានិភ័យនៃផលវិបាកមេតាប៉ូលីសដូចជាជំងឺត្រៀមទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2

កម្រិតអ័រម៉ូនអង់ដ្រូសែនខ្ពស់ជាងធម្មតា

អ្នកជំងឺដែលមាន PCOS ជាធម្មតាមានកម្រិតអ័រម៉ូនអង់ដ្រូសែនខ្ពស់ជាងធម្មតា ដែលអាចនាំឱ្យមានការលូតលាស់នៃថង់អូវុល និងការបញ្ចេញពងអូវុលមិនប្រក្រតី។ លើសពីនេះ វាអាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាដូចជា ឡើងមុន ស្បែកខ្លាញ់ រោមដុះច្រើន និងសក់ស្តើងក្នុងករណីខ្លះ

តើរោគសញ្ញានៃ PCOS មានអ្វីខ្លះ?

រោគសញ្ញានៃ PCOS ខុសគ្នាពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់។ អ្នកខ្លះអាចមានរោគសញ្ញាស្រាលប៉ុណ្ណោះ ខណៈពេលដែលអ្នកខ្លះទៀតអាចមានរោគសញ្ញាជាច្រើនរួមគ្នា។ រោគសញ្ញាទូទៅរួមមាន៖

វដ្តរដូវមិនទៀងទាត់

ការបញ្ចេញពងអូវុលមិនទៀងទាត់អាចបណ្តាលឱ្យមានភាពមិនប្រក្រតីនៃរយៈពេល ឬបរិមាណនៃការមករដូវ ដូចជាការខកខានមករដូវ រដូវមកតិច ឬមកច្រើនខុសពីធម្មតា ឬវដ្តមិនទៀងទាត់ ដែលជារោគសញ្ញាទូទៅបំផុតមួយនៃ PCOS

ឡើងមុន រោមដុះច្រើន និងការជ្រុះសក់

កម្រិតអរម៉ូនអង់ដ្រូសែនខ្ពស់ជាងធម្មតាអាចបណ្តាលឱ្យ កើតមុន ស្បែកមានជាតិខ្លាញ់ រោមដុះច្រើននៅលើមុខ ទ្រូង ឬពោះ ហើយក្នុងករណីខ្លះ សក់ស្តើង ឬជ្រុះសក់

ការឡើងទម្ងន់ និងភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន

អ្នកជំងឺមួយចំនួនអាចជួបប្រទះការឡើងទម្ងន់ ឬពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងទម្ងន់របស់ពួកគេ ជាពិសេសនៅជុំវិញចង្កេះ ហើយអាចមានស្បែកខ្មៅនៅលើកញ្ចឹងក ក្លៀក ឬក្រលៀន ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន

បញ្ហាពិបាកមានកូន

នៅពេលដែលការបញ្ចេញពងអូវុលមិនទៀងទាត់ ឱកាសនៃការមានផ្ទៃពោះអាចថយចុះ ដែលនាំឱ្យអ្នកជំងឺមួយចំនួនស្វែងរកការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យសម្រាប់ភាពគ្មានកូន

វាជាការសំខាន់ក្នុងការកត់សម្គាល់ថា អ្នកជំងឺដែលមាន PCOS មិនចាំបាច់មានរោគសញ្ញាទាំងអស់នេះទេ។ ប្រសិនបើការមករដូវមិនទៀងទាត់កើតឡើងរួមជាមួយនឹងរោគសញ្ញាផ្សេងទៀត ពួកគេគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យឯកទេសសម្ភព-រោគស្ត្រីសម្រាប់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ

ពេលណាគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យថាអ្នកមានជំងឺ PCOS?

ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះរោគសញ្ញា ឬភាពមិនប្រក្រតីណាមួយដូចខាងក្រោម អ្នកគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យឯកទេសរោគស្ត្រីសម្រាប់ការវាយតម្លៃ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការរៀបចំផែនការថែទាំសមស្រប

  • ការមករដូវខុសប្រក្រតី មិនមករដូវរាល់ ឬ ការមករដូវមិនទៀងទាត់
  • ឡើង​មុន ស្បែកខ្លាញ់ ឬ រោមដុះច្រើន រួមជាមួយនឹង ការមករដូវមិនទៀងទាត់
  • ការឡើងទម្ងន់ ឬ ពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងទម្ងន់ដោយគ្មានមូលហេតុ
  • មានគម្រោងមានផ្ទៃពោះ ប៉ុន្តែពិបាកក្នុងការមានផ្ទៃពោះ
  • សង្ស័យថាអ្នកអាចមានជំងឺ PCOS

នៅមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពស្ត្រី មន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី គ្រូពេទ្យនឹងយកប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្រ ធ្វើការពិនិត្យរាងកាយ និងពិចារណាការធ្វើតេស្តបន្ថែមតាមការសមស្រប ដើម្បីជួយធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ បែងចែក និងរៀបចំផែនការថែទាំសមស្របសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ

តើ PCOS ត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យយ៉ាងដូចម្តេច?

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ PCOS តម្រូវឱ្យមានការវាយតម្លៃលើកត្តាជាច្រើន។ វាមិនអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបានដោយអ៊ុលត្រាសោនតែមួយមុខទេ។ គ្រូពេទ្យអាចពិចារណាអំពី៖

  • ប្រវត្តិនៃការមករដូវ
  • រោគសញ្ញាដែលទាក់ទងនឹងកម្រិតអរម៉ូនអង់ដ្រូសែនខ្ពស់ ដូចជាមុន រោមដុះច្រើន ឬសក់ស្តើង
  • ការពិនិត្យរាងកាយ រួមទាំងការវាយតម្លៃទម្ងន់ សន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយ (BMI) ទំហំចង្កេះ និងការពិនិត្យរកសញ្ញានៃភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន និងកម្រិតអរម៉ូនអង់ដ្រូសែនខ្ពស់
  • ការធ្វើតេស្តឈាមដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតអរម៉ូន និងច្រានចោលជំងឺ ឬស្ថានភាពផ្សេងទៀតដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាស្រដៀងគ្នា
  • ការពិនិត្យអ៊ុលត្រាសោនអូវែរតាមការចង្អុលបង្ហាញ ដើម្បីវាយតម្លៃលក្ខណៈអូវែរ រួមជាមួយនឹងព័ត៌មានផ្សេងទៀត

ផលប៉ះពាល់និងហានិភ័យរយៈពេលវែងនៃជំងឺ PCOS

ប្រសិនបើមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រង និងតាមដានឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ ជំងឺ PCOS អាចបង្កើនហានិភ័យនៃបញ្ហាសុខភាពរយៈពេលវែងជាច្រើន រួមទាំងបញ្ហាមេតាបូលីស ការបន្តពូជ និងសុខភាពផ្លូវចិត្តដូចជា៖

  • ភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2
  • កម្រិតជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាមមិនប្រក្រតី រួមទាំងហានិភ័យកើនឡើងនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងក្នុងរយៈពេលវែង
  • បញ្ហាពិបាកមានកូនដោយសារតែការបញ្ចេញពងអូវុលមិនទៀងទាត់
  • ការរីកធំនៃស្រទាប់ស្បូន ជាពិសេសចំពោះស្ត្រីដែលមានការមករដូវយូរ
  • ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងការថប់បារម្ភ ដែលអាចកើតមានច្រើនចំពោះអ្នកជំងឺមួយចំនួន
  • ជំងឺមហារីកស្រទាប់ស្បូន

ហានិភ័យទាំងនេះមិនកើតឡើងចំពោះអ្នកជំងឺទាំងអស់ទេ ប៉ុន្តែការតាមដានជាបន្តបន្ទាប់ និងការថែទាំផ្ទាល់ខ្លួនដោយផ្អែកលើកត្តាហានិភ័យនីមួយៗអាចជួយកាត់បន្ថយឱកាសនៃផលវិបាកនាពេលអនាគត

គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺ PCOS

ការព្យាបាលសម្រាប់ PCOS នឹងផ្អែកលើរោគសញ្ញា តម្រូវការរបស់អ្នកជំងឺ និងកត្តាសុខភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដូចជាការគ្រប់គ្រងវដ្តរដូវ ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃអរម៉ូន ឬការធ្វើផែនការគ្រួសារ។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្តសមស្របបំផុតសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ

ការកែប្រែរបៀបរស់នៅ

ការរក្សាសុខភាពល្អគឺជាមូលដ្ឋានសំខាន់នៃការព្យាបាល ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលលើសទម្ងន់ ឬធាត់ជ្រុល។ ការញ៉ាំអាហារមានតុល្យភាព ការហាត់ប្រាណជាប្រចាំ និងការរក្សាទម្ងន់ឱ្យមានសុខភាពល្អអាចធ្វើអោយ ការបញ្ចេញពងអូវុលប្រសើរឡើង គ្រប់គ្រងវដ្តរដូវ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាកដែលទាក់ទងនឹងស្ថានភាពនេះ

ការព្យាបាលដោយថ្នាំ

គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកអាចពិចារណាប្រើថ្នាំដោយផ្អែកលើរោគសញ្ញា និងគោលដៅនៃការព្យាបាល ដូចជា៖

  • ថ្នាំពន្យារកំណើតប្រភេទរួមបញ្ចូលអរម៉ូន ដើម្បីជួយគ្រប់គ្រងវដ្តរដូវ និងកាត់បន្ថយរោគសញ្ញាដែលបណ្តាលមកពីកម្រិតអរម៉ូនអង់ដ្រូសែនខ្ពស់ ដូចជា​ ឡើងមុនឬរោមដុះច្រើន
  • ថ្នាំដើម្បីបង្កើនភាពរសើបអាំងស៊ុយលីន សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន តាមការសំរេចចិត្តរបស់គ្រូពេទ្យ
  • ថ្នាំជំរុញការបញ្ចេញពងអូវុល សម្រាប់អ្នកដែលមានគម្រោងមានផ្ទៃពោះ ប៉ុន្តែកំពុងជួបប្រទះនឹងការមិនបញ្ចេញពងអូវុល

ជម្រើសនៃថ្នាំ និងរយៈពេលនៃការព្យាបាលនឹងខុសគ្នាសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ ដូច្នេះវាគួរតែស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីធានាថាវាសមស្របសម្រាប់រោគសញ្ញា និងគោលដៅនៃការព្យាបាល

សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់

តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាង PCOS និង PMOS?

PMOS (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome) គឺជាឈ្មោះថ្មីសម្រាប់ស្ថានភាពដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងថាស្ថានភាពនេះពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធអ័រម៉ូន ការរំលាយអាហារ និងសុខភាពទូទៅ មិនមែនគ្រាន់តែអូវែរនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពាក្យ PCOS នៅតែត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងការអនុវត្តផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងការស្វែងរកព័ត៌មានសុខភាព

តើមនុស្សដែលមាន PCOS អាចមានកូនបានដែរឬទេ?

មនុស្សជាច្រើនដែលមាន PCOS អាចមានផ្ទៃពោះបាន ទោះបីជាស្ថានភាពនេះអាចបណ្តាលឱ្យមានការបញ្ចេញពងអូវុលមិនទៀងទាត់ និងរយៈពេលយូរជាងធម្មតាដើម្បីមានផ្ទៃពោះក៏ដោយ។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលត្រឹមត្រូវអាចបង្កើនឱកាសនៃការមានផ្ទៃពោះ។

តើមនុស្សដែលមានទម្ងន់ធម្មតាអាចមាន PCOS បានដែរឬទេ?

បានទោះបីអ្នកជំងឺ PCOS ជាច្រើនលើសទម្ងន់ ឬធាត់ជ្រុលក៏ដោយ អ្នកដែលមានទម្ងន់ធម្មតាក៏អាចមាន PCOS ដែរ។ ដូច្នេះ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមិនអាចផ្អែកលើទម្ងន់តែមួយមុខបានទេ

តើ PCOS អាចព្យាបាលបានដែរឬទេ?

បច្ចុប្បន្ននេះ មិនមានវិធីព្យាបាលជំងឺ PCOS ទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាអាចធ្វើទៅបានដើម្បីគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញា កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាក និងរៀបចំផែនការព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវសម្រាប់គោលដៅរបស់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ ដូចជាការគ្រប់គ្រងវដ្តរដូវ ឬការរៀបចំផែនការសម្រាប់ការមានផ្ទៃពោះ

តើ PCOS អាចការពារបានដែរឬទេ?

បច្ចុប្បន្ននេះ មិនមានវិធីផ្ទាល់ដើម្បីការពារ PCOS ទេ ព្រោះវាទាក់ទងនឹងហ្សែន និងកត្តាអ័រម៉ូន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរក្សាទម្ងន់ឱ្យមានសុខភាពល្អ ការញ៉ាំអាហារមានតុល្យភាព និងការហាត់ប្រាណជាប្រចាំអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាក និងគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញា

Medically Reviewed by

DR. CHUTATIP POONSATTA
DR. CHUTATIP POONSATTA

Obstetrics and Gynaecology

Obstetrics Gynecology - Gynecologic Laparoscopy

Readers’ Rating

0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)