ជំងឺដុំគីសទឹកលើក្រពេញអូវែ

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

ជំងឺដុំគីសទឹកលើក្រពេញអូវែ មិនមានការធ្វើតេស្តជាក់លាក់ណាមួយដើម្បីបញ្ជាក់ភ្លាមៗនោះទេ ដោយស្ត្រីភាគច្រើនត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យក្រោយការពិនិត្យ ដែលក្នុងនោះគ្រូពេទ្យនឹងសាកសួរអំពីរោគសញ្ញា និងប្រវត្តិកោសល្យវិច័យវេជ្ជសាស្ត្រ រួមទាំងប្រវត្តិសុខភាពរបស់សមាជិកគ្រួសារផងដែរ។ គ្រូពេទ្យក៏នឹងវាស់ទម្ងន់ និងសម្ពាធឈាមរបស់អ្នកជំងឺ ព្រមទាំងធ្វើការពិនិត្យរាងកាយជាចម្បងទៅលើសញ្ញានៃការដុះរោមច្រើន សក់ក្បាលស្តើង ភាពស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន និងបញ្ហាមុខមុន។

លើសពីនេះ គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំឱ្យធ្វើការពិនិត្យបន្ថែមដូចខាងក្រោម៖

• ការពិនិត្យអាងត្រគាក៖ ដើម្បីស្វែងរកបញ្ហាមិនប្រក្រតីនៃក្រពេញអូវែ ឬសរីរាង្គដទៃទៀតនៃប្រព័ន្ធបន្តពូជ ដោយគ្រូពេទ្យបញ្ចូលម្រាមដៃ (ពាក់ស្រោមដៃ) ទៅក្នុងទ្វារមាស និងស្ទាបស្ទង់រកមើលការដុះសាច់ ឬការប្រែប្រួលណាមួយនៅក្នុងស្បូន ឬក្រពេញអូវែ។
• ការពិនិត្យដោយអេកូ៖ នេះជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បញ្ជូនសញ្ញា ដើម្បីបញ្ចេញរលកសំឡេងក្នុងការកំណត់រកភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងស្បូន និងក្រពេញអូវែ។ ស្ថានភាពនៃក្រពេញអូវែ និងកម្រាស់នៃស្រទាប់ស្បូន នឹងត្រូវពិនិត្យយ៉ាងលម្អិតតាមរយៈការថតអេកូនេះ។
• ការធ្វើតេស្តមន្ទីរពិសោធន៍៖ ការធ្វើតេស្តឈាមនេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃកម្រិតអរម៉ូន និងកម្រិតជាតិស្ករ។ កម្រិតជាតិខ្លាញ់ទ្រីគ្លីសេរីដ អាំងស៊ុយលីន និងកូឡេស្តេរ៉ុល ក៏នឹងត្រូវវាស់វែងផងដែរ ដើម្បីវាយតម្លៃហានិភ័យនៃជំងឺនានា ដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺបេះដូង។ ការធ្វើតេស្តនេះក៏អាចជួយដកចេញនូវមូលហេតុផ្សេងៗទៀតនៃការមករដូវមិនទៀងទាត់ ឬការលើសអរម៉ូនអង់ដ្រូហ្សែនដែលមានសញ្ញាស្រដៀងនឹងជំងឺដុំគីសទឹកលើក្រពេញអូវែ។

ស្ត្រីដែលត្រូវបានរកឃើញថាមានជំងឺនេះ អាចនឹងត្រូវតម្រូវឱ្យតាមដានសុខភាពរបស់ខ្លួនយ៉ាងដិតដល់ ដើម្បីការពារផលវិបាកនានា។ ការធ្វើតេស្តមួយចំនួនដែលចាំបាច់ត្រូវធ្វើរួមមាន៖

• ការតាមដានសម្ពាធឈាម កម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម កម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល និងជាតិខ្លាញ់ទ្រីគ្លីសេរីដ
• ការវាយតម្លៃលើរោគសញ្ញាជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត និងជំងឺថប់បារម្ភ
• ការវាយតម្លៃលើបញ្ហាឈប់ដកដង្ហើមពេលគេង ដោយសារការស្ទះផ្លូវដង្ហើម

ការព្យាបាល

ផែនការព្យាបាលជំងឺដុំគីសទឹកលើក្រពេញអូវែ គឺអាស្រ័យទៅលើសញ្ញា និងរោគសញ្ញាដែលអ្នកជំងឺបានជួបប្រទះ។ ដោយសារតែជំងឺនេះមិនទាន់មានប្រភពបង្កច្បាស់លាស់ ការព្យាបាលនឹងផ្តោតសំខាន់ទៅលើការគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញា ដូចជា សក់ស្តើង ការដុះរោមច្រើនជ្រុល មុន ភាពមិនអាចមានបុត្រ និងភាពធាត់ ព្រមទាំងផ្អែកលើប្រវត្តិសុខភាពផងដែរ។ ជាទូទៅ ការព្យាបាលរួមមានការប្រើប្រាស់ថ្នាំ ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ ឬការរួមបញ្ចូលទាំងពីរ។

• ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ៖ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា រោគសញ្ញានៃជំងឺនេះ រួមទាំងបញ្ហានៃវដ្តរដូវ អាចត្រូវបានដោះស្រាយបាន តាមរយៈការសម្រកទម្ងន់ត្រឹមតែពី ៥ ទៅ ១០ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ យុទ្ធសាស្ត្រសម្រកទម្ងន់ដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ស្ត្រី គួរតែត្រូវបានពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ និងអ្នកជំនាញផ្នែករបបអាហារ។ គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំឱ្យសម្រកទម្ងន់តាមរយៈការញ៉ាំអាហារដែលមានសុខភាពល្អ និងការធ្វើលំហាត់ប្រាណ។ ការសម្រកទម្ងន់អាចជួយដល់បញ្ហាមិនអាចមានបុត្រ បង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំព្យាបាលជំងឺដុំគីសទឹកលើក្រពេញអូវែ ជម្រុញដំណើរការជ្រុះពង និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺបេះដូង។
• ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ៖ ដើម្បីកែលម្អវដ្តរដូវ និងរោគសញ្ញាផ្សេងៗទៀត គ្រូពេទ្យអាចនឹងចេញវេជ្ជបញ្ជានូវថ្នាំមួយចំនួនដូចជា៖
  • ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតប្រភេទផ្សំ៖ ការធ្វើឱ្យអរម៉ូនមានតុល្យភាពឡើងវិញ អាចកាត់បន្ថយឱកាសនៃការកើតជំងឺមហារីកស្រទាប់ស្បូន និងជួយបំបាត់មុន ការដុះរោមច្រើន ក៏ដូចជាការហូរឈាមរដូវមិនទៀងទាត់។ ថ្នាំគ្រាប់ប្រភេទផ្សំនេះមានផ្ទុកអរម៉ូនអេស្ត្រូហ្សែន និងប្រូជេស្តិន ដែលជួយកាត់បន្ថយការផលិតអរម៉ូនអង់ដ្រូហ្សែន និងគ្រប់គ្រងអរម៉ូនអេស្ត្រូហ្សែន។
  • ការព្យាបាលដោយប្រើអរម៉ូនប្រូជេស្តិន៖ វិធីសាស្ត្រនេះត្រូវបានណែនាំសម្រាប់ស្ត្រីដែលមិនអាចប្រើប្រាស់អរម៉ូនអេស្ត្រូហ្សែនបាន ដោយសារស្ថានភាពសុខភាព។ ប្រូជេស្តិន អាចមានទម្រង់ជាថ្នាំគ្រាប់ ថ្នាំបិទ ឬកងដាក់ក្នុងទ្វារមាស។ ការជ្រើសរើសគឺអាស្រ័យលើថាតើអ្នកជំងឺមានបំណងចង់យកបុត្រ ឬយ៉ាងណា។ ចំពោះអ្នកដែលចង់ការពារកុំឱ្យមានផ្ទៃពោះ ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើតដែលមានតែប្រូជេស្តិន ឬកងដាក់ក្នុងស្បូនដែលមានផ្ទុកប្រូជេស្តិន គឺជាជម្រើសដ៏ល្អប្រសើរ។ ការប្រើប្រាស់ប្រូជេស្តិនក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ អាចជួយគ្រប់គ្រងការជ្រុះពង បន្ធូរបន្ថយរោគសញ្ញានៃជំងឺ នាំមកនូវតុល្យភាពអរម៉ូនឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកស្រទាប់ស្បូន។

ចំពោះស្ត្រីដែលមានជំងឺដុំគីសទឹកលើក្រពេញអូវែ ហើយចង់មានផ្ទៃពោះ គ្រូពេទ្យអាចនឹងចេញវេជ្ជបញ្ជានូវថ្នាំដូចជា៖

• ថ្នាំ Clomiphene៖ ថ្នាំនេះត្រូវបានបង្ហាញថាអាចជម្រុញឱ្យមានការជ្រុះពង ឬព្យាបាលភាពមិនអាចមានបុត្រចំពោះស្ត្រីមានជំងឺនេះ។ វាជាថ្នាំប្រភេទប្រឆាំងអេស្ត្រូហ្សែនសម្រាប់លេប ប៉ុន្តែវាអាចបង្កើនឱកាសនៃការមានកូនភ្លោះ (ភ្លោះពីរ ឬភ្លោះច្រើន)។
• ថ្នាំ Gonadotropins៖ ជាថ្នាំដែលមានគោលបំណងជម្រុញការជ្រុះពង ដែលត្រូវបានផ្តល់ជូនតាមរយៈការចាក់។
• ថ្នាំ Letrozole៖ ជួយប្រឆាំងនឹងទម្រង់មួយចំនួននៃជំងឺមហារីកសុដន់ តាមរយៈការជម្រុញក្រពេញអូវែ។ វាដំណើរការដោយការកាត់បន្ថយបរិមាណអរម៉ូនអេស្ត្រូហ្សែនដែលរាងកាយផលិត ដែលជួយពន្យឺត ឬបញ្ឈប់ការលូតលាស់ និងការរីករាលដាលនៃកោសិកាមហារីកសុដន់។
• ថ្នាំ Metformin៖ ថ្នាំនេះជួយរាងកាយក្នុងការបំប្លែងអាំងស៊ុយលីនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងត្រូវបានណែនាំសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ តាមរយៈការកែលម្អភាពស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន និងកាត់បន្ថយកម្រិតអាំងស៊ុយលីន។ ថ្នាំ Metformin អាចជួយសម្រកទម្ងន់ ជម្រុញការជ្រុះពង និងពន្យារការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ សម្រាប់អ្នកដែលមានសញ្ញាប្រឈម។

ប្រសិនបើការប្រើប្រាស់ថ្នាំដំបូងមិនអាចដោះស្រាយរោគសញ្ញានៃជំងឺ និងមិនអាចបង្កើនឱកាសមានផ្ទៃពោះបានទេនោះ គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំវិធីសាស្ត្របង្កកំណើតក្នុងទូកែវ (In vitro fertilization – IVF)។

ដើម្បីកាត់បន្ថយការសក់ស្តើង និងការកើតមុនដោយសារបញ្ហាអរម៉ូន គ្រូពេទ្យអាចចេញវេជ្ជបញ្ជា៖

• ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើត៖ រោគសញ្ញាដូចជា ការដុះរោមច្រើន និងមុន អាចគ្រប់គ្រងបានតាមរយៈថ្នាំពន្យារកំណើត ដោយសារវាជួយកម្រិតការផលិតអរម៉ូនអង់ដ្រូហ្សែន។
• ការព្យាបាលមុន៖ ឡេ/គ្រីមលាប និងថ្នាំលេបមួយចំនួន អាចត្រូវបានណែនាំដើម្បីព្យាបាលមុនដែលបង្កឡើងដោយអតុល្យភាពអរម៉ូន ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពស្បែករបស់អ្នកជំងឺ។
• ថ្នាំ Spironolactone (Aldactone)៖ ថ្នាំប្រភេទប្រឆាំងអង់ដ្រូហ្សែននេះ ត្រូវបានណែនាំសម្រាប់តែអ្នកដែលមិនមានផ្ទៃពោះ និងមិនមានគម្រោងយកបុត្រប៉ុណ្ណោះ ព្រោះការប្រើប្រាស់ថ្នាំនេះអាចបណ្តាលឱ្យទារកមានពិការភាពពីកំណើត។ វាជាថ្នាំទប់ស្កាត់អង់ដ្រូហ្សែន ដែលជួយកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលនៃអរម៉ូនបុរស និងជួយព្យាបាលរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា មុន និងការដុះរោមច្រើន។
• ថ្នាំ Eflornithine (Vaniqa)៖ នេះជាថ្នាំប្រភេទគ្រីមលាបតាមវេជ្ជបញ្ជា ដែលជួយពន្យឺតការលូតលាស់នៃរោមនៅតាមតំបន់ដែលមិនចង់បាន ដូចជានៅលើផ្ទៃមុខ។
• ការជម្រុះរោម៖ ការជម្រុះរោមដោយប្រើចរន្តអគ្គិសនី គឺជាដំណោះស្រាយអចិន្ត្រៃយ៍មួយក្នុងការទប់ស្កាត់ការដុះរោមថ្មីសម្រាប់គ្រប់ប្រភេទស្បែក និងសរសៃរោម ដោយវាបំផ្លាញថង់ឫសរោមតាមរយៈការប្រើប្រាស់រលកវិទ្យុខ្លី។
• ការប្រើប្រាស់ឡាស៊ែរ៖ ក៏ជាដំណោះស្រាយជម្រុញរោមដ៏ល្អមួយទៀតសម្រាប់ស្ត្រីដែលមានសរសៃរោមពណ៌ខ្មៅ/ក្រាស់។ កាំរស្មីឡាស៊ែរនឹងចាប់យកសារធាតុពណ៌មេឡានីននៃសរសៃរោម ដោយវាដំណើរការឆ្ពោះទៅបំផ្លាញថង់ឫសរោមដោយផ្ទាល់តាមរយៈពន្លឺផ្ដុំកំដៅខ្លាំង។

លទ្ធផលមិនអាចទទួលបានភ្លាមៗនោះទេ ពោលគឺទាមទារការណាត់ជួបធ្វើច្រើនដង។ វិធីសាស្ត្របណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ការជម្រុញរោម ដូចជា ការកោរ ការដក និងការបករោមដោយប្រើក្រមួនក៏ត្រូវបានណែនាំផងដែរសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាដុះរោមដែលមិនចង់បាននេះ។

Doctors who treat this condition