ភ្នែកម៉្ញូប

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយ ឬដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា ភ្នែកម៉្ញូប (Nearsightedness) គឺជាបញ្ហាចក្ខុវិញ្ញាណមួយដែលកើតមានជាញឹកញាប់ ដោយវាមានលក្ខណៈសម្គាល់ត្រង់ការមើលឃើញវត្ថុនៅជិតបានច្បាស់ ប៉ុន្តែរាល់វត្ថុដែលនៅឆ្ងាយគឺមើលឃើញស្រពិចស្រពិល។ បញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារទម្រង់នៃគ្រាប់ភ្នែក ឬដោយសារសមាសធាតុជាក់លាក់ណាមួយនៃភ្នែក បណ្តាលឱ្យមានការចាំងបង្វែរពន្លឺមិនបានត្រឹមត្រូវ។ នៅក្នុងករណីភ្នែកម៉្ញូប កាំរស្មីពន្លឺដែលគួរតែផ្តោតទៅលើស្រទាប់បាតភ្នែកនៅផ្នែកខាងក្រោយនៃភ្នែក បែរជាមកផ្តោតនៅខាងមុខស្រទាប់បាតភ្នែកនោះទៅវិញ។

ការចាប់ផ្តើមនៃជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយនេះ ជាទូទៅតែងតែកើតមានឡើងក្នុងអំឡុងពេលវ័យកុមារ និងវ័យជំទង់ ហើយវានឹងចាប់ផ្តើមមានលំនឹងឡើងវិញនៅចន្លោះអាយុពី ២០ ដល់ ៤០ ឆ្នាំ។ ជំងឺភ្នែកម៉្ញូបនេះក៏មានលក្ខណៈតំណពូជផងដែរ។

ការពិនិត្យភ្នែកជាប្រចាំអាចជួយធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយនេះបាន ហើយវិធានការកែតម្រូវនានាដូចជា ការពាក់វ៉ែនតា ការប្រើប្រាស់ Contact lenses ឬការវះកាត់កែតម្រូវចំណាំងបង្វែរពន្លឺអាចត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាមើលមិនច្បាស់នេះ។

រោគសញ្ញា

សញ្ញា ឬរោគសញ្ញានៃជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយអាចមានដូចជា៖

• មើលឃើញស្រពិចស្រពិលនៅពេលព្យាយាមមើលវត្ថុដែលនៅឆ្ងាយ
• ចាំបាច់ត្រូវពិនិត្យភ្នែក ឬបិទត្របកភ្នែកបន្តិច ដើម្បីមើលឱ្យបានច្បាស់
• ស្រកៀភ្នែក ឬហត់នឿយភ្នែក
• ឈឺក្បាល

ចំពោះមនុស្សពេញវ័យដែលមានបញ្ហាភ្នែកម៉្ញូប ភាពលំបាកអាចស្តែងឡើងនៅពេលអានផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ ឬផ្លាកសញ្ញាហាង។ បុគ្គលមួយចំនួនអាចជួបប្រទះការមើលមិនច្បាស់នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលមានពន្លឺតិច ដូចជាការបើកបរនៅពេលយប់ ទោះបីជាពួកគេអាចមើលឃើញច្បាស់ល្អនៅពេលថ្ងៃក៏ដោយ។ លក្ខខណ្ឌពិសេសនេះត្រូវបានគេហៅថា ជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយនៅពេលយប់ (Night myopia)។

ចំពោះកុមារ ភាពលំបាកអាចកើតមានឡើងក្នុងការមើលខ្លឹមសារនៅលើក្តារខៀន ឬផ្ទាំងបញ្ចាំងស្លាយនៅក្នុងថ្នាក់រៀន។ កុមារតូចៗប្រហែលជាមិនចេះនិយាយរៀបរាប់ពីបញ្ហាចក្ខុវិញ្ញាណរបស់ពួកគេឡើយ ប៉ុន្តែពួកគេអាចបង្ហាញនូវអាកប្បកិរិយាមួយចំនួនដែលបញ្ជាក់ពីបញ្ហាភ្នែក ដូចជា៖

• ខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់ ឬមិនដឹងពីវត្ថុដែលនៅឆ្ងាយ
• ភ្នែក​ស្រវាំង​ជាប់​រហូត
• ចូលចិត្តអង្គុយជិតទូរទស្សន៍
• បើកបិទភ្នែក (ព្រិចភ្នែក) ញឹកញាប់ពេក
• ញីភ្នែកញឹកញាប់

សូមណាត់ជួបជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញខាងភ្នែក ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកបង្ហាញសញ្ញានៃបញ្ហាចក្ខុវិញ្ញាណ ឬប្រសិនបើគ្រូពេទ្យ ឬគ្រូបង្រៀនបង្ហាញពីបញ្ហាដែលអាចកើតមាន។ សម្រាប់ខ្លួនអ្នកផ្ទាល់ សូមណាត់ជួបគ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើអ្នកសង្កេតឃើញការផ្លាស់ប្តូរក្នុងការមើលឃើញរបស់អ្នក ជួបប្រទះការលំបាកក្នុងកិច្ចការនានាដូចជាការបើកបរ ឬឃើញថាគុណភាពនៃការមើលឃើញរបស់អ្នករំខានដល់ការរីករាយនឹងសកម្មភាពផ្សេងៗ។

ក្នុងករណីដូចខាងក្រោមនេះ សូមស្វែងរកការថែទាំវេជ្ជសាស្ត្របន្ទាន់៖

• មានពន្លឺភ្លឹបភ្លែតៗនៅក្នុងភ្នែកម្ខាង ឬទាំងសងខាង
• ការលេចឡើងភ្លាមៗនូវវត្ថុអណ្តែតតូចៗជាច្រើន (ចំណុចតូចៗ ឬខ្សែតូចៗដែលអណ្តែតកាត់ដែនចក្ខុរបស់អ្នក)
• មានស្រមោលនៅក្នុងដែនចក្ខុផ្នែកខាងក្រៅរបស់អ្នក (ចំហៀង ឬខាងក្រៅ)
• មានស្រមោលពណ៌ប្រផេះគ្របដណ្តប់លើការមើលឃើញរបស់អ្នក ដូចជាវាំងនន ដែលធ្វើឱ្យបាំងមួយផ្នែក ឬទាំងស្រុងនៃដែនចក្ខុរបស់អ្នក។

សញ្ញាទាំងនេះអាចបង្ហាញពីការដាច់ស្រទាប់បាតភ្នែកដែលជាករណីសង្គ្រោះបន្ទាន់ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងទាមទារការព្យាបាលជាប្រញាប់។ ជាពិសេស អ្នកដែលមានបញ្ហាមើលមិនឃើញឆ្ងាយខ្លាំង គឺមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការដាច់ស្រទាប់បាតភ្នែកនេះ។

ការពិនិត្យភ្នែកជាប្រចាំ

បញ្ហាភ្នែក ឬការផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗ អាចនឹងមិនត្រូវបានចាប់អារម្មណ៍ដោយទាំងកុមារ និងមនុស្សពេញវ័យឡើយ។ សមាគមចក្ខុរោគវិទ្យាអាមេរិកណែនាំឱ្យមានការពិនិត្យភ្នែកជាប្រចាំ ដើម្បីធានាបាននូវការរកឃើញ និងការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។

កុមារ និងវ័យជំទង់៖ គ្រូពេទ្យកុមារ ឬអ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពផ្សេងទៀតនឹងធ្វើការពិនិត្យភ្នែកជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីវាយតម្លៃសុខភាពភ្នែករបស់កូនអ្នកនៅក្នុងវគ្គសំខាន់ៗ៖ ភ្លាមៗក្រោយពេលកើត ចន្លោះអាយុ ៦ ដល់ ១២ ខែ និងម្តងទៀតចន្លោះពី ១២ ដល់ ៣៦ ខែ។ ប្រសិនបើមានការព្រួយបារម្ភណាមួយ ការបញ្ជូនទៅជួបគ្រូពេទ្យចក្ខុរោគ (Ophthalmologist – វិជ្ជាជីវៈវេជ្ជសាស្ត្រដែលមានជំនាញឯកទេសខាងសុខភាពភ្នែក) អាចនឹងត្រូវបានណែនាំ។ ការពិនិត្យភ្នែក ដែលមានគោលបំណងស្វែងរកបញ្ហាភ្នែកដែលអាចកើតមាន អាចត្រូវបានធ្វើឡើងដោយអ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពជាច្រើន រួមទាំងគ្រូពេទ្យកុមារ គ្រូពេទ្យចក្ខុរោគ និងគ្រូពេទ្យវាស់វែងចក្ខុវិញ្ញាណ។ ការពិនិត្យទាំងនេះជាទូទៅត្រូវបានផ្តល់ជូននៅតាមសាលារៀន ឬមជ្ឈមណ្ឌលសហគមន៍។ ភាពញឹកញាប់នៃការពិនិត្យដែលត្រូវបានណែនាំរួមមាន៖

• យ៉ាងហោចណាស់ម្តងនៅចន្លោះអាយុ ៣ ដល់ ៥ ឆ្នាំ
• មុនពេលចាប់ផ្តើមចូលរៀនថ្នាក់មត្តេយ្យ ជាទូទៅក្នុងរង្វង់អាយុ ៥ ឬ ៦ ឆ្នាំ
• រៀងរាល់ឆ្នាំពេញមួយរដូវកាលរៀននៅវិទ្យាល័យ

ប្រសិនបើរកឃើញបញ្ហាភ្នែកក្នុងអំឡុងពេលពិនិត្យ ការពិនិត្យភ្នែកឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយគ្រូពេទ្យវាស់វែងចក្ខុវិញ្ញាណ ឬគ្រូពេទ្យចក្ខុរោគគឺជារឿងចាំបាច់។

មនុស្សពេញវ័យ៖ សមាគមចក្ខុរោគវិទ្យាអាមេរិកណែនាំថា មនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អ និងគ្មានបញ្ហាភ្នែក ឬជំងឺភ្នែកដែលគេដឹងនោះ គួរតែទទួលការពិនិត្យភ្នែកឱ្យបានពេញលេញទៅតាមកាលវិភាគដូចខាងក្រោម៖

• យ៉ាងហោចណាស់ពីរដងនៅចន្លោះអាយុ ៣០ ដល់ ៣៩ ឆ្នាំ
• រៀងរាល់ ២ ទៅ ៤ ឆ្នាំ ម្តង ពីអាយុ ៤០ ដល់ ៥៤ ឆ្នាំ
• រៀងរាល់ ១ ទៅ ៣ ឆ្នាំ ម្តង ពីអាយុ ៥៥ ដល់ ៦៤ ឆ្នាំ
• រៀងរាល់ ១ ទៅ ២ ឆ្នាំ ម្តង បន្ទាប់ពីអាយុ ៦៥ ឆ្នាំឡើងទៅ

ចំពោះបុគ្គលដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ប្រវត្តិគ្រួសារមានជំងឺភ្នែក ជំងឺលើសឈាម ឬហានិភ័យផ្សេងទៀតដែលទាក់ទងនឹងជំងឺបេះដូង ឬសរសៃឈាម ការពិនិត្យភ្នែកឱ្យបានញឹកញាប់ជាងនេះអាចជារឿងចាំបាច់។ ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកដែលប្រើប្រាស់វ៉ែនតាតាមវេជ្ជបញ្ជា កែវភ្នែកប៉ះ ឬមានប្រវត្តិវះកាត់កែតម្រូវភ្នែក អាចនឹងត្រូវការព្យាបាល ឬពិនិត្យឱ្យបានទៀងទាត់ជាងមុន។ ភាពញឹកញាប់ដែលត្រូវបានណែនាំនឹងត្រូវផ្តល់ប្រឹក្សាដោយគ្រូពេទ្យភ្នែករបស់អ្នក។

​​ មូលហេតុ

ភ្នែកមានសមាសធាតុពីរដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការផ្តោតរូបភាព៖

• កែវភ្នែកខាងមុខ (Cornea)៖ ជាផ្ទៃខាងមុខនៃភ្នែកដែលមានលក្ខណៈថ្លា និងមានរាងដូចលម្អងផ្កា ឬរាងលម្អងមូល។
• កែវភ្នែកខាងក្នុង (Lens)៖ ជាទម្រង់ថ្លាមួយដែលមានទំហំ និងរូបរាងប្រហាក់ប្រហែលនឹងគ្រាប់ស្ករគ្រាប់ M&M’s។

ដើម្បីមើលឃើញ រំញោចពន្លឺត្រូវតែឆ្លងកាត់ទាំងកែវភ្នែកខាងមុខ និងកែវភ្នែកខាងក្នុង។ សមាសធាតុទាំងនេះធ្វើការចាំងបង្វែរ ឬពត់ពន្លឺ ដើម្បីធានាថាវាត្រូវបានផ្តោតយ៉ាងច្បាស់លាស់ទៅលើជាលិកាសរសៃប្រសាទដែលស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោយនៃភ្នែក។ បន្ទាប់មក ជាលិកាទាំងនេះនឹងបំប្លែងពន្លឺទៅជាសញ្ញាបញ្ជូនទៅកាន់ខួរក្បាល ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការបកស្រាយរូបភាព។

កំហុសចំណាំងបង្វែរពន្លឺ

ជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយ ដែលជាប្រភេទមួយនៃកំហុសចំណាំងបង្វែរពន្លឺ កើតឡើងនៅពេលដែលរូបរាង ឬលក្ខខណ្ឌនៃកែវភ្នែកខាងមុខ ឬរូបរាងរបស់ភ្នែក បណ្តាលឱ្យការផ្តោតពន្លឺដែលចូលមកមិនបានច្បាស់លាស់។ ជាទូទៅ ជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយកើតចេញពីគ្រាប់ភ្នែកដែលមានប្រវែងវែងពេក ឬមានរាងពងក្រពើ ឬមកពីកែវភ្នែកខាងមុខមានភាពកោងខ្លាំងពេក។ ការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះបណ្តាលឱ្យកាំរស្មីពន្លឺមកជួបគ្នានៅខាងមុខស្រទាប់បាតភ្នែកនិងខ្វែងគ្នា។ ជាលទ្ធផល សញ្ញាដែលត្រូវបានបញ្ជូនពីស្រទាប់បាតភ្នែកទៅកាន់ខួរក្បាល ត្រូវបានបកស្រាយថាមើលមិនច្បាស់ ឬស្រពិចស្រពិល។

កំហុសចំណាំងបង្វែរពន្លឺបន្ថែមផ្សេងទៀតរួមមាន៖

• ជំងឺមើលមិនឃើញជិត (Farsightedness / Hyperopia)៖ នេះកើតឡើងនៅពេលដែលគ្រាប់ភ្នែករបស់អ្នកខ្លីជាងធម្មតា ឬកែវភ្នែកខាងមុខរបស់អ្នកមានភាពកោងតិចតួចពេក។ ខណៈពេលដែលបុគ្គលមួយចំនួនអាចមើលឃើញវត្ថុឆ្ងាយៗបានច្បាស់លាស់ល្មម ប៉ុន្តែវត្ថុនៅជិតអាចលេចឡើងស្រពិចស្រពិល។ អ្នកផ្សេងទៀតដែលមានជំងឺភ្នែកនេះ អាចជួបប្រទះការមើលមិនច្បាស់នៅគ្រប់ចម្ងាយទាំងអស់។
• ភ្នែកផ្អៀង (Astigmatism)៖ នេះកើតឡើងនៅពេលដែលកែវភ្នែកខាងមុខ ឬកែវភ្នែកខាងក្នុងរបស់អ្នកបង្ហាញនូវភាពកោងមិនស្មើគ្នា ដោយវាមានភាពកោងខ្លាំងក្នុងទិសដៅមួយជាងទិសដៅមួយទៀត។ ជាលទ្ធផល ចក្ខុវិញ្ញាណនឹងត្រូវវង្វេង ឬមើលមិនច្បាស់នៅគ្រប់ចម្ងាយទាំងអស់។

កត្តាហានិភ័យ

កត្តាជាក់លាក់មួយចំនួនអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការវិវត្តទៅជាជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយ រួមមាន៖

• ហ្សែន៖ ជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយជារឿយៗមានទំនោរទៅតាមគ្រួសារ ដោយមានហានិភ័យកើនឡើងប្រសិនបើឪពុកម្តាយម្នាក់ ឬទាំងពីរមានបញ្ហាមើលមិនឃើញឆ្ងាយ។
• សកម្មភាពមើលជិតក្នុងរយៈពេលយូរ៖ ការអានសៀវភភៅ ឬការចូលរួមក្នុងកិច្ចការមើលជិតៗផ្សេងទៀតក្នុងរយៈពេលយូរ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការកើនឡើងហានិភ័យនៃជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយ។
• ការប្រើប្រាស់អេក្រង់៖ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា កុមារដែលចំណាយពេលច្រើននៅលើកុំព្យូទ័រ ឬឧបករណ៍វៃឆ្លាត អាចប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយ។
• លក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន៖ ការសិក្សាមួយចំនួនបានបង្ហាញថា ការចំណាយពេលនៅខាងក្រៅផ្ទះមិនបានគ្រប់គ្រាន់ អាចរួមចំណែកដល់ការកើនឡើងហានិភ័យនៃជំងឺមើលមិនឃើញឆ្ងាយនេះផងដែរ។