ក្លិនមាត់មិនល្អរ៉ាំរ៉ៃ ប្រសិនបើវាមិនបានព្យាបាល រោគសញ្ញានឹងកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ
ក្លិនមាត់មិនល្អរ៉ាំរ៉ៃ គឺជារោគសញ្ញាទូទៅមួយ ហើយអាចមិនមែន […]
Table of Contents
ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល អាចកើតឡើងទោះមិនមានសញ្ញាព្រមានច្បាស់លាស់ក៏ដោយ។ ការពិនិត្យ សរសៃឈាមខួរក្បាល ដោយប្រើអ៊ុលត្រាសោន carotid Doppler និង TCD ជួយវាយតម្លៃលំហូរឈាមនៅក្នុងសរសៃឈាមសំខាន់ៗនៅក និងក្នុងខួរក្បាល។ នេះអនុញ្ញាតឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតអាចរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងរៀបចំផែនការថែទាំសមស្របចាប់ពីដំណាក់កាលដំបូង
ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ឃាតករសម្ងាត់ដែលមិនបង្ហាញរោគសញ្ញា
ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលគឺជាស្ថានភាពមួយដែលអាចវិវត្តយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ ដោយគ្មានការព្រមានជាមុន។ អ្នកដែលមានកំណកខ្លាញ់ (Plaque) កកកុញនៅក្នុងសរសៃឈាមអាចនៅតែមានអារម្មណ៍ធម្មតាក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ប៉ុន្តែហានិភ័យដែលលាក់កំបាំងខ្ពស់ណាស់ ដោយសារតែកំណកខ្លាញ់នេះអាចកើនទំហំ រហូតរារាំងលំហូរឈាមទៅកាន់ខួរក្បាល ឬអាចបែកជាបំណែកតូចៗ ហើយទៅរារាំងសរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល ដែលបណ្តាលឱ្យកើតបញ្ហាស្លាប់មួយចំហៀងខ្លួន ឬពិការបាន
ដូច្នេះការពិនិត្យស្វែងរក និងការរៀបចំផែនការថែទាំតាំងពីដំណាក់កាលដំបូងៗ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល
Carotid Doppler Ultrasonography និង Transcranial Doppler Ultrasonography គឺជាអ្វី?
អ៊ុលត្រាសោនសរសៃឈាមក និងក្នុងខួរក្បាល គឺជាការវិនិច្ឆ័យដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃលំហូរឈាមនៅក្នុងប្រព័ន្ធសរសៃឈាមដែលពាក់ព័ន្ធនឹងខួរក្បាល។ ជាធម្មតាវាមានពីរផ្នែក៖ Carotid Doppler Ultrasonography និង Transcranial Doppler Ultrasonography
Carotid Doppler Ultrasonography ពិនិត្យអ្វីបានខ្លះ?
Carotid Doppler Ultrasonography គឺជាការធ្វើតេស្តមួយដែលពិនិត្យសរសៃឈាម carotid ដែលមានទីតាំងនៅក និងមានតួរនាទីដឹកឈាមពីបេះដូងទៅខួរក្បាល
ការធ្វើតេស្តនេះជួយវាយតម្លៃថាតើ
- មានកំណក់ខ្លាញ់ ឬកាល់ស្យូមកកកុញនៅក្នុងសរសៃឈាមដែរឬទេ
- មានការស្ទះសរសៃឈាមដែរឬទេ
- លំហូរឈាមទៅកាន់ខួរក្បាលគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ
- មានជញ្ជាំងសរសៃឈាមឡើងក្រាស់មិនធម្មតាដែរឬទេ
ប្រសិនបើរកឃើញកំណកខ្លាញ់ ឬការរួមតូចនៃសរសៃឈាម គ្រូពេទ្យអាចប្រើប្រាស់ព័ត៌មាននេះដើម្បីវាយតម្លៃហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងរៀបចំផែនការព្យាបាលបន្ថែម
TCD (Transcranial Doppler Ultrasonography) គឺជាអ្វី?
TCD ឬ Transcranial Doppler Ultrasonography គឺជាការធ្វើតេស្តមួយដែលពិនិត្យសរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល ដែលបែកខ្នែងពីសរសៃឈាមធំនៅក្នុងកញ្ចឹងក
ការធ្វើតេស្តនេះជួយវាយតម្លៃថាតើ
- សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាលមានការត្បៀតដែរឬទេ
- មានបញ្ហាស្ទះសរសៃឈាមដែរឬទេ
- លំហូរឈាមនៅក្នុងខួរក្បាលមានលក្ខណៈធម្មតាដែរឬទេ?
នៅពេលប្រើរួមជាមួយ Carotid Doppler Ultrasonography វានឹងជួយឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតមើលឃើញរូបភាពនៃលំហូរឈាមបានកាន់តែទូលំទូលាយ ចាប់តាំងពីសរសៃឈាមក្រហមនៅកទៅដល់សរសៃឈាមសំខាន់ៗនៅក្នុងខួរក្បាល
គុណសម្បត្តិនៃការពិនិត្យអ៊ុលត្រាសោនសរសៃឈាមខួរក្បាល
- សមត្ថភាពក្នុងត្រួតពិនិត្យខ្ពស់៖ នៅពេលដែលពនិត្យ Carotid Doppler Ultrasonography និង TCD ក្នុងពេលដំណាលគ្នា ប្រសិទ្ធភាពត្រួតពិនិត្យឈានដល់ 90-98%
- មិនចាំបាច់ចាក់សារធាតុពណ៌ទេ
- ពេលវេលាដំណើរការខ្លី៖ ត្រឹមតែ 15-20 នាទីប៉ុណ្ណោះ ជាមួយនឹងលទ្ធផលភ្លាមៗ
- ការត្រួតពិនិត្យកត្តាហានិភ័យដ៏ទូលំទូលាយ សម្រាប់សរសៃឈាមក្រៅលលាដ៍ក្បាល និងក្នុងលលាដ៍ក្បាល
- ការវាយតម្លៃស្ថានភាពសរសៃឈាមខួរក្បាលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីរៀបចំផែនការថែទាំ និងការបង្ការជាមុន
តើអ្នកណាគួរទទួលការពិនិត្យ
ក្រុមដែលត្រូវបានណែនាំអោយពិចារណាលើការថតសរសៃឈាមខួរក្បាលរួមមាន៖
- បុគ្គលដែលមានអាយុ ៤០ ឆ្នាំឡើងទៅ
- អ្នកដែលទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ឬជក់បារីជាប្រចាំ
- អ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសឈាម កូឡេស្តេរ៉ុលខ្ពស់ ឬធាត់
- អ្នកដែលមានប្រវត្តិគ្រួសារមានជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ឬជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល
នៅមជ្ឈមណ្ឌលខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ មន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិវេជ្ជថានី ការពិនិត្យអ៊ុលត្រាសោនសរសៃឈាមខួរក្បាល ត្រូវបានអនុវត្តដោយក្រុមគ្រូពេទ្យឯកទេស ដើម្បីផ្តល់ការវាយតម្លៃហានិភ័យត្រឹមត្រូវ និងផ្ដល់អនុសាសន៍ថែទាំសុខភាពបានយ៉ាងច្បាស់លាស់និងសក្តិសមបំផុតសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ
ការព្យាបាលនៅពេលរកឃើញកំណកខ្លាញ់ក្នុងសរសៃឈាម
នៅពេលដែលរកឃើញកំណកនៅក្នុងសរសៃឈាម គ្រូពេទ្យនឹងពិចារណាជម្រើសនៃការព្យាបាលដោយផ្អែកលើភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដូចខាងក្រោម៖
- ការព្យាបាលដោយថ្នាំ គឺជាវិធីសាស្រ្តចម្បងសម្រាប់ករណីដែលការស្ទះកម្រតិស្រាល។ ថ្នាំនឹងជួយគ្រប់គ្រងការប្រមូលផ្តុំនៃកំណកខ្លាញ់ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការស្ទះ
- ការដាក់ស្ទែនពង្រីកសរសៃឈាម (Stenting) ត្រូវបានប្រើនៅពេលដែលសរសៃឈាមរួមតូចខ្លាំង ដែលបណ្តាលឱ្យមានលំហូរឈាមមិនគ្រប់គ្រាន់ទៅកាន់ខួរក្បាល
- ការវះកាត់យកកំណកខ្លាញ់ចេញ (Carotid Endarterectomy) គឺជាជម្រើសមួយផ្សេងទៀតសម្រាប់ករណីកម្រិតដែលមានការស្ទះសរសៃឈាមខ្ពស់
ការថតអ៊ុលត្រាសោនសរសៃឈាមខួរក្បាលគឺជាវិធីមួយដែលវេជ្ជបណ្ឌិតអាចវាយតម្លៃហានិភ័យមុនពេលរោគសញ្ញាលេចឡើង ជាពិសេសចំពោះបុគ្គលដែលមានកត្តាហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ ការរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីតាំងពីដំបូងអនុញ្ញាតឱ្យមានការរៀបចំផែនការព្យាបាលសមស្រប និងកាត់បន្ថយឱកាសនៃផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរនាពេលអនាគត
សំណួរដែលសួរជាញឹកញាប់អំពីការពិនិត្យសរសៃឈាមខួរក្បាល
ការពិនិត្យ Carotid Doppler Ultrasonography និង TCD ត្រូវរៀបចំខ្លួនអ្វីខ្លះ?
ជាទូទៅ មិនចាំបាច់តមទឹកតមអាហារ ឬការរៀបចំពិសេសនោះទេ អាចសាកសួរព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមពីបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យមុនពេលពិនិត្យ
តើការពិនិត្យនេះឈឺចាប់ដែរឬទេ?
មិនមានការឈឺចាប់ទេ គឺជាការពិនិត្យពាក់ព័ន្ធនឹងការប៉ះស្បែកស្រាលៗជាមួយឧបករណ៍ពិនិត្យដែលស្រដៀងនឹងអ៊ុលត្រាសោនទូទៅ។ វាត្រូវចំណាយពេលប្រហែល 15-20 នាទី និងអាចដឹងលទ្ធផលបានភ្លាមៗ
តើការពិនិត្យ Carotid Doppler Ultrasonography តែមួយមុខគ្រប់គ្រាន់ទេ?
ការពិនិត្យអ៊ុលត្រាសោនសរសៃឈាម Carotid Doppler នៅក ខណៈពេលដែល TCD ពិនិត្យសរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃវិធីសាស្ត្រទាំងពីរផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូទៅដ៏ទូលំទូលាយ និងមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់នៃការត្រួតពិនិត្យប្រហែល 90-98%
ប្រសិនបើរកឃើញកំណកខ្លាញ់ហើយ តើតែងតែចាំបាច់តែការវះកាត់រហូតដែរឬទេ?
មិនមែនជានិច្ចទេ។ ថ្នាំគឺជាវិធីសាស្រ្តចម្បងក្នុងករណីជាច្រើន។ ការវះកាត់ ឬការដាក់ stent ត្រូវបានពិចារណានៅពេលដែល មានការស្ទះសរសៃឈាមធ្ងន់ធ្ងររហូតប៉ះពាល់ដល់លំហូរឈាមទៅកាន់ខួរក្បាលយ៉ាងខ្លាំង
តើគួរធ្វើតេស្តម្តងទៀតញឹកញាប់ប៉ុណ្ណា?
អាស្រ័យលើលទ្ធផលតេស្ត និងកត្តាហានិភ័យរបស់បុគ្គលនីមួយៗ។ គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកនឹងណែនាំភាពញឹកញាប់ដែលសមស្របបន្ទាប់ពីការវាយតម្លៃ
Readers’ Rating
0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)
