ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាស (Hydrocele) គឺជាស្ថានភាពមួយដែលមានការដក់សារធាតុរាវ (ទឹក) នៅក្នុងស្រទាប់ស្តើងដែលព័ទ្ធជុំវិញពងស្វាស ដែលបណ្តាលឱ្យមានការរីកធំនៃថង់ពងស្វាស។ ជំងឺនេះជាបញ្ហាទូទៅមួយចំពោះទារកប្រុស ប៉ុន្តែក៏អាចកើតមានផងដែរលើក្មេងប្រុសធំៗ និងបុរសពេញវ័យ ដែលបណ្តាលមកពីការប៉ះទង្គិច ឬរបួសជុំវិញថង់ពងស្វាស។

ជាទូទៅ ជំងឺនេះមិនបង្កការឈឺចាប់ ឬគ្រោះថ្នាក់នោះទេ ហើយក៏មិនត្រូវការការព្យាបាលអ្វីដែរ។ ចំពោះទារក ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាសនេះជាធម្មតានឹងបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯងនៅពេលក្មេងមានអាយុ ១ ឆ្នាំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើមានការហើមថង់ពងស្វាស គេណែនាំឱ្យទៅពិគ្រោះ គ្រូពេទ្យកុមារ ឬគ្រូពេទ្យជំនាញភ្លាមៗ ដើម្បីទទួលបានការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។

រោគសញ្ញា

ជាធម្មតា ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាសមិនបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់អ្វីឡើយ។ រោគសញ្ញាទូទៅអាចមានដូចជា៖

• មានការហើមនៅលើពងស្វាសម្ខាង ឬទាំងសងខាង
• មានអារម្មណ៍ថាធ្ងន់នៅក្នុងថង់ពងស្វាសដោយសារតែការហើម
• មានការផ្លាស់ប្តូរទំហំនៃថង់ពងស្វាស (តូចជាងមុន ឬធំជាងមុន)
• មានការឈឺចាប់ នៅពេលដែលថង់ពងស្វាសរីកធំខ្លាំង

គេណែនាំឱ្យទៅពិគ្រោះជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាព នៅពេលជួបរោគសញ្ញាណាមួយខាងលើ។ ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាសចំពោះទារកជាធម្មជានឹងជាសះស្បើយទៅវិញដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើរោគសញ្ញានៅតែបន្តកើតមាន ឬមិនបាត់ទៅវិញបន្ទាប់ពីរយៈពេលមួយឆ្នាំ សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យម្តងទៀត ដើម្បីពិនិត្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងដើម្បីដកចេញនូវមូលហេតុផ្សេងៗនៃការរលាកដែលអាចត្រូវការការព្យាបាល។

សូមស្វែងរកការសង្គ្រោះបន្ទាន់ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ភ្លាមៗ ប្រសិនបើអ្នកមានរោគសញ្ញាទាំងនេះ៖

• ឈឺចាប់ខ្លាំង និងភ្លាមៗនៅក្នុងពងស្វាស
• មានការហើម និងឡើងក្រហមនៅលើថង់ពងស្វាស

សញ្ញា និងរោគសញ្ញាទាំងនេះអាចបណ្តាលមកពីជំងឺផ្សេងទៀត រួមទាំង «ជំងឺរមួលពងស្វាស» ដែលជាស្ថានភាពពងស្វាសត្រូវបានរមួល បណ្តាលឱ្យស្ទះការផ្គត់ផ្គង់ឈាម។ ដើម្បីរក្សាពងស្វាសកុំឱ្យខូច ស្ថានភាពនេះត្រូវតែដោះស្រាយជាបន្ទាន់។

ក្នុងករណីខ្លះ ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាសអាចកើតមានទន្ទឹមគ្នានឹង «ជំងឺក្លនលូន»។ ករណីនេះកើតឡើងនៅពេលដែលលីសស៊ូ (ជាលិកា) នៅបាតពោះមានភាពទន់ខ្សោយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកំរងពោះវៀនលូនចូលទៅក្នុងថង់ពងស្វាស។

​​ មូលហេតុ

ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាស មានពីរប្រភេទ៖

• ប្រភេទធ្លាយភ្ជាប់៖ ជាប្រភេទដែលមានការប្រាស្រ័យទាក់ទង ឬភ្ជាប់គ្នាជាមួយនឹងសារធាតុរាវនៅក្នុងពោះ។ វាបណ្តាលមកពីការមិនបិទជិតនៃស្រទាប់ vaginalis
• ប្រភេទមិនធ្លាយភ្ជាប់៖ អាចមានតាំងពីកំណើត ឬកើតឡើងក្នុងរយៈពេលច្រើនឆ្នាំក្រោយមក ដោយគ្មានមូលហេតុច្បាស់លាស់។ ក្នុងករណីនេះ inguinal canal ក្រលៀនបានបិទជិតហើយ ប៉ុន្តែវានៅតែមានសារធាតុរាវលើសលប់នៅជុំវិញពងស្វាសក្នុងថង់ពងស្វាស

មូលហេតុនៃជំងឺនេះជាទូទៅអាស្រ័យទៅតាមអាយុរបស់បុរស៖

• ទារកប្រុស៖ ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាសកើតមានប្រហែល ១០% នៃទារកប្រុស។ ជាធម្មតាវាទម្រង់ឡើងក្នុងកំឡុងពេលនៃការលូតលាស់ដំបូងរបស់ទារកមុនពេលសម្រាល។ វាកើតឡើងនៅពេលដែលពងស្វាសផ្លាស់ទីពីជញ្ជាំងពោះរបស់ទារកចូលទៅក្នុងថង់ពងស្វាស។ ពងស្វាសនីមួយៗត្រូវបានអមដោយថង់មួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យសារធាតុរាវព័ទ្ធជុំវិញពងស្វាស។ ជាធម្មតាថង់នីមួយៗនឹងបិទជិត ហើយសារធាតុរាវត្រូវបានបឺតស្រូបអស់។ ករណីភាគច្រើនចំពោះទារកនឹងបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំដោយមិនបាច់មានការជ្រៀតជ្រែកផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រឡើយ។ ចំពោះបុរសពេញវ័យ ជំងឺនេះប៉ះពាល់តែប្រហែល ១% ប៉ុណ្ណោះ ហើយជាទូទៅវានឹងបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯង

ចំពោះប្រភេទធ្លាយភ្ជាប់ ថង់នោះនៅតែបើកចំហ ឬមិនបានបិទជិតទាំងស្រុង។ ប្រសិនបើថង់ពងស្វាសត្រូវគេច្របាច់ សារធាតុរាវអាចហូរត្រឡប់ទៅក្នុងពោះវិញ។ ប្រភេទធ្លាយភ្ជាប់នេះជារឿយៗតែងតែកើតមានទន្ទឹមនឹងជំងឺក្លនលូន។

ចំពោះប្រភេទមិនធ្លាយភ្ជាប់ សារធាតុរាវនៅសេសសល់បន្ទាប់ពីថង់បានបិទជិត។ សារធាតុរាវត្រូវបានប្រមូលផ្តុំជាបន្តបន្ទាប់ពេញមួយឆ្នាំដំបូងនៃជីវិត។

• បុរសដែលមានអាយុច្រើនជាង៖ ទោះបីជាវាជួបញឹកញាប់លើទារកក៏ដោយ ក៏ជំងឺនេះនៅតែអាចកើតមាននៅវ័យក្រោយៗទៀត។ ចំពោះមនុស្សពេញវ័យ វាអាចបណ្តាលមកពីការរលាក ឬរបួសនៅក្នុងថង់ពងស្វាស ឬតំបន់ជុំវិញនោះ។ ការហើមនេះអាចបណ្តាលមកពីជំងឺរលាកបំពង់មេជីវិត ដែលជាការឆ្លងមេរោគនៅក្នុងបំពង់រមួលនៅផ្នែកខាងក្រោយនៃពងស្វាស

កត្តាហានិភ័យ

ជំងឺទឹកដក់ក្នុងថង់ពងស្វាស ប្រហែលជាមិនមែនជាបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារការតាមដានជាប្រចាំ ជាពិសេសចំពោះទារកដែលកើតមិនគ្រប់ខែ។ ការកើតមិនគ្រប់ខែបង្កើនហានិភ័យយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺនេះ។ ស្ថានភាពនេះច្រើនតែមានតាំងពីកំណើត ដោយវាប៉ះពាល់យ៉ាងហោចណាស់ ៥% នៃទារកប្រុស។

ចំពោះបុរសពេញវ័យ កត្តាហានិភ័យទូទៅរួមមាន របួស ឬការរំញោចខ្លាំងនៅលើថង់ពងស្វាស ដែលជាធម្មតាកើតឡើងដោយសារកីឡាដែលមានការប៉ះទង្គិចគ្នា និងការឆ្លងមេរោគ ដូចជាជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទ (STI) ជាដើម។