ជំងឺបេះដូងរីក

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺបេះដូងរីក រួមមានការពិភាក្សាអំពីប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្រ និងការពិនិត្យរាងកាយឱ្យបានហ្មត់ចត់។ ដំណើរការនេះអាចរួមបញ្ចូលការស្តាប់ចង្វាក់បេះដូង និងសួត ដើម្បីពិនិត្យរកមើលការដក់ជាតិទឹក។ តេស្តសំខាន់ៗមួយចំនួនត្រូវបានទាមទារដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ និងជួយដល់គ្រូពេទ្យក្នុងការកំណត់វិធីសាស្ត្រព្យាបាល រួមមាន៖

• ការធ្វើតេស្តឈាម៖ តាមរយៈការពិនិត្យឈាម គ្រូពេទ្យអាចរកឃើញការឆ្លងមេរោគ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំសង្កូវ ឬជំងឺផ្សេងៗដូចជា ទឹកនោមផ្អែម ឬជំងឺលើសជាតិដែកដែលអាចជាមូលហេតុបង្កឱ្យមានជំងឺបេះដូងរីក។
• ការអេកូបេះដូង៖ នេះគឺជាការពិនិត្យដោយប្រើរលកសំឡេងទៅលើរូបរាង និងមុខងាររបស់បេះដូង។ វាបង្ហាញពីរបៀបដែលឈាមហូរចូល និងចេញពីបេះដូង ព្រមទាំងសកម្មភាពសន្ទះបេះដូង។ តេស្តនេះអាចរកឃើញការរីកធំនៃថថបេះដូងខាងឆ្វេង។ គ្រូពេទ្យនឹងប្រើឧបករណ៍ម្យ៉ាងដាក់លើទ្រូង ដើម្បីផ្ដិតយករូបភាពថតបេះដូង និងសន្ទះបេះដូង។ ការអេកូបេះដូង គឺជាតេស្តចម្បងដែលគេប្រើដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺបេះដូងរីក។
• ការថតកាំរស្មីអ៊ិចទ្រូង៖ ការថតកាំរស្មីអ៊ិចបង្ហាញពីទម្រង់ និងស្ថានភាពសុខភាពរបស់បេះដូង និងសួត។ វាក៏អាចបង្ហាញពីវត្តមានជាតិទឹកនៅក្នុង ឬជុំវិញសួតផងដែរ។
• ការវាស់ចរន្តអគ្គិសនីបេះដូង ECG ឬ EKG៖ គឺជាវិធីសាស្ត្ររហ័សដើម្បីប្រមូលព័ត៌មានក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបញ្ហាបេះដូង។ វាដាន និងកត់ត្រាសកម្មភាពអគ្គិសនីនៃបេះដូង ដោយប្រើអេឡិចត្រូតបិទលើទ្រូង និងអវយវៈ។ លំនាំនៃសញ្ញាអគ្គិសនីជួយក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបញ្ហាចង្វាក់បេះដូង ឬលំហូរឈាមមិនគ្រប់គ្រាន់ និងអាចបង្ហាញពីល្បឿននៃចង្វាក់បេះដូង។
• ម៉ាស៊ីនតាមដាន Holter៖ ឧបករណ៍នេះកត់ត្រាសកម្មភាពបេះដូងជាប់ជានិច្ចក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង ឬលើសពីនេះ។ វាគឺជាឧបករណ៍ ECG ចល័តដែលអាចដាក់ក្នុងហោប៉ៅ ឬពាក់ជាប់នឹងខ្សែក្រវាត់ ឬស្មា អំឡុងពេលធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃធម្មតា។
• ការធ្វើតេស្តសមត្ថភាពបេះដូងពេលធ្វើលំហាត់ប្រាណ៖ តេស្តនេះធ្វើឡើងនៅពេលអ្នកជំងឺកំពុងមានសកម្មភាពរាងកាយ ដើម្បីចង់ដឹងថាបេះដូងឆ្លើយតបយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះការបញ្ចេញកម្លាំង។ ជាធម្មតា ការវាស់ ECG នឹងត្រូវធ្វើឡើងខណៈពេលអ្នកជំងឺកំពុងជិះកង់នៅនឹងកន្លែង ឬដើរលើម៉ាស៊ីនរត់។ ចំពោះអ្នកដែលមានការពិបាកក្នុងការហាត់ប្រាណ គ្រូពេទ្យនឹងផ្តល់ថ្នាំដែលជួយរំញោចបេះដូងឱ្យមានសកម្មភាពប្រហាក់ប្រហែលនឹងការហាត់ប្រាណ។
• ការថត CT ឬ MRI បេះដូង៖ ការថត MRI បេះដូងប្រើប្រាស់មេដែក និងរលកវិទ្យុ។ ចំណែកការថត CT បេះដូង បង្កើតរូបភាពលម្អិតនៃបេះដូងដោយប្រើកាំរស្មីអ៊ិច។ វិធីសាស្ត្រទាំងនេះអាចបង្ហាញព័ត៌មានអំពីទំហំ និងសកម្មភាពនៃថតបេះដូង។
• ការសុងបញ្ចូលបំពង់បេះដូង (Cardiac catheterization)៖ ការកាត់យកសាច់បេះដូងទៅពិនិត្យធ្វើកោសល្យវិច័យ អាចធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលឆ្លុះបញ្ចូលបំពង់បេះដូង ដើម្បីវាយតម្លៃការខូចខាតសាច់ដុំបេះដូង។ នីតិវិធីនេះរួមមានការបញ្ចូលបំពង់តូច Catheters ទៅក្នុងសរសៃឈាម (ជាទូទៅនៅត្រង់ក្រលៀន) រួចតម្រង់ទៅកាន់បេះដូង។ ថ្នាំជ្រលក់ពណ៌នឹងត្រូវចាក់បញ្ចូលតាមបំពង់ ដើម្បីឱ្យសរសៃឈាមបេះដូងមើលឃើញច្បាស់នៅលើរូបភាពកាំរស្មីអ៊ិច។
• ការពិនិត្យហ្សែន ឬការផ្តល់ប្រឹក្សា (Genetic screening or counseling)៖ សាច់ញាតិជិតស្និទ្ធ (កម្រិតទី១) អាចនឹងតម្រូវឱ្យធ្វើការពិនិត្យលក្ខណៈគ្រួសារ ឬតេស្តហ្សែន ដើម្បីកំណត់ថាតើជំងឺបេះដូងរីកនេះ គឺជាជំងឺតំណពូជដែរឬទេ។

ការព្យាបាល

មានជម្រើសជាច្រើនសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺបេះដូងរីក។ ជាទូទៅ វារួមបញ្ចូលទាំងការប្រើប្រាស់ថ្នាំសង្កូវ ឬការវះកាត់ដើម្បីដាក់បញ្ចូលឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រដែលជួយដល់ចង្វាក់បេះដូង ឬជួយច្របាច់ឈាម។ គោលដៅនៃការព្យាបាល គឺដើម្បីកាត់បន្ថយរោគសញ្ញា បង្កើនលំហូរឈាម និងបង្ការការខូចខាតបេះដូងបន្ថែមទៀត។ មូលហេតុបង្កនៃជំងឺក៏មានឥទ្ធិពលលើការជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដែលសមស្របផងដែរ។

• ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ៖ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំដើម្បីបង្កើនមុខងារបេះដូង គឺជាជំហានដំបូងក្នុងដំណើរការព្យាបាល។ ថ្នាំមួយប្រភេទ ឬច្រើនប្រភេទអាចនឹងត្រូវផ្តល់ជូនដើម្បីកែលម្អស្ថានភាពជំងឺ។ វាជួយរក្សាចង្វាក់បេះដូង ជួយឱ្យការច្របាច់ឈាមបានល្អ កាត់បន្ថយសម្ពាធឈាម បង្ការកំណកឈាម និងបញ្ចេញជាតិទឹកដែលលើសចេញពីរាងកាយ។ ថ្នាំទាំងនោះរួមមាន៖
  • ថ្នាំបញ្ចុះសម្ពាធឈាម៖ ក្រុមថ្នាំ Beta-blockers, ACE inhibitors និង ARBs គឺជាថ្នាំទូទៅដែលប្រើសម្រាប់បញ្ចុះសម្ពាធឈាម បង្កើនលំហូរឈាម និងកាត់បន្ថយបន្ទុកការងាររបស់បេះដូង។
  • ថ្នាំបញ្ចុះទឹកនោម៖ ជួយបញ្ចេញជាតិទឹក និងជាតិអំបិលដែលលើសចេញពីរាងកាយ។ ការមានជាតិទឹកក្នុងខ្លួនច្រើនជ្រុល ជារឿយៗបណ្តាលឱ្យបេះដូងប្រឹងធ្វើការខ្លាំង និងពិបាកដកដង្ហើម។
  • ថ្នាំ Sacubitril/valsartan៖ ជាធម្មតាត្រូវបានចេញវេជ្ជបញ្ជាសម្រាប់អ្នកជំងឺខ្សោយបេះដូងរ៉ាំរ៉ៃ។ វាផ្សំឡើងពីថ្នាំប្រភេទ ARB ជាមួយថ្នាំមួយប្រភេទទៀត ដើម្បីជួយឱ្យបេះដូងច្របាច់ឈាមទៅកាន់រាងកាយបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
  • ថ្នាំ Digoxin៖ ថ្នាំនេះអាចជួយសម្រាលរោគសញ្ញានៃការខ្សោយបេះដូង និងធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺងាយស្រួលក្នុងភារកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ។ វាមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការធ្វើឱ្យចង្វាក់បេះដូងដើរយឺត និងជួយដល់ការកន្ត្រាក់នៃសាច់ដុំបេះដូង។
  • ថ្នាំ Ivabradine៖ អាចប្រើសម្រាប់ព្យាបាលការខ្សោយបេះដូងដែលបណ្តាលមកពីជំងឺបេះដូងរីក។
  • ថ្នាំប្រឆាំងការកកឈាម៖ ជួយក្នុងការបង្ការការកកឈាមក្នុងសរសៃឈាម ឬក្នុងបេះដូង។
• ការវះកាត់ ឬនីតិវិធីផ្សេងៗ៖ នៅពេលជំងឺបេះដូងរីកឈានដល់ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរ វាប៉ះពាល់ដល់មុខងារបេះដូងយ៉ាងខ្លាំង។ ការវះកាត់អាចនឹងត្រូវធ្វើឡើងដើម្បីដាក់បញ្ចូលឧបករណ៍ដែលជួយគ្រប់គ្រងចង្វាក់បេះដូង ឬជួយបេះដូងក្នុងការច្របាច់ឈាម។ ការផ្លាស់ប្តូរបេះដូង គឺចាំបាច់តែក្នុងករណីដែលការប្រើថ្នាំ និងការព្យាបាលផ្សេងទៀតលែងមានប្រសិទ្ធភាព។

ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រមួយចំនួនដែលប្រើសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺបេះដូងរីក រួមមាន៖

• ម៉ាស៊ីនជំនួយចង្វាក់បេះដូង Biventricular pacemaker៖ ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីជួយបុគ្គលដែលមានបញ្ហាខ្សោយបេះដូង និងមានចង្វាក់បេះដូងមិនទៀងទាត់។ វាដំណើរការដោយផ្តល់រំញោចអគ្គិសនីទៅកាន់ថតបេះដូងផ្នែកខាងក្រោមទាំងពីរ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការកន្ត្រាក់បេះដូងទាំងមូល។
  • ម៉ាស៊ីនឆក់បេះដូងក្នុងខ្លួន (ICD)៖ ជំងឺសាច់ដុំបេះដូងអាចបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដោយសារចង្វាក់បេះដូងមិនទៀងទាត់ ដែលអាចធ្វើឱ្យបេះដូងឈប់ដើរ។ ឧបករណ៍ដែលប្រើថ្មនេះ នឹងតាមដានអត្រាចង្វាក់បេះដូងជាប់ជានិច្ច។ នៅពេលចាំបាច់ វានឹងបញ្ចេញចរន្តអគ្គិសនីដើម្បីព្យាបាលចង្វាក់បេះដូងដែលមិនប្រក្រតីនោះ។
  • ឧបករណ៍ជំនួយថតបេះដូងខាងឆ្វេង (LVAD)៖ អាចប្រើជាការព្យាបាលរយៈពេលវែង ឬរយៈពេលខ្លីអំឡុងពេលរង់ចាំការផ្លាស់ប្តូរបេះដូង។ ឧបករណ៍មេកានិកនេះជួយដល់បេះដូងដែលខ្សោយឱ្យច្របាច់ឈាមបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ LVAD ជាធម្មតាត្រូវបានណែនាំនៅពេលដែលការព្យាបាលផ្សេងទៀតមិនទទួលបានជោគជ័យ។

Doctors who treat this condition