ជំងឺមហារីកឆ្លងរាលដាលដល់ខួរក្បាល

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

តេស្ត និងនីតិវិធីសម្រាប់ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកឆ្លងរាលដាលដល់ខួរក្បាល រួមមាន៖

• ការវាយតម្លៃប្រព័ន្ធប្រសាទ៖ រួមមានការពិនិត្យលើការមើលឃើញ, ការស្តាប់, លំនឹងរាងកាយ, ការសម្របសម្រួលនៃចលនា, កម្លាំងសាច់ដុំ ឬការឆ្លើយតបនៃសរសៃប្រសាទ។ ភាពមិនប្រក្រតីណាមួយអាចជួយឱ្យគ្រូពេទ្យកំណត់បានថា តើផ្នែកណាខ្លះនៃខួរក្បាលដែលរងការប៉ះពាល់ដោយដុំសាច់។
• ការធ្វើតេស្តរូបភាព៖ វិធីសាស្ត្រដែលគេនិយមប្រើបំផុតគឺ MRI ដោយការចាក់ថ្នាំពណ៌តាមសរសៃវ៉ែន ដើម្បីស្វែងរកកោសិកាមហារីក។ ក៏មានការថត MRI ជំនាញផ្សេងទៀតដូចជា Functional MRI និង Magnetic resonance spectroscopy ដើម្បីវាយតម្លៃដុំសាច់ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ក្រៅពីនេះ គ្រូពេទ្យក៏អាចប្រើការថត CT scan ឬ PET scan ផងដែរ។
• ការធ្វើកោសល្យវិច័យ៖ គឺជាដំណើរការប្រមូលយកគំរូជាលិកាមិនធម្មតា ដោយប្រើម្ជុល ឬក្នុងអំឡុងពេលវះកាត់។ គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យគំរូសាច់នោះក្រោមមីក្រូទស្សន៍ ដើម្បីកំណត់ថាវាជាដុំសាច់កាច ឬស្លូត និងដើម្បីដឹងថាវាជាមហារីកឆ្លងរាលដាលមកពីកន្លែងផ្សេង ឬជាមហារីកដែលកើតចេញពីខួរក្បាលផ្ទាល់។

ការព្យាបាល

ការព្យាបាលជំងឺមហារីកឆ្លងរាលដាលដល់ខួរក្បាល អាចជួយសម្រាលរោគសញ្ញា ពន្យឺតការលូតលាស់នៃដុំសាច់ និងបង្កើនអាយុកាលរបស់អ្នកជំងឺ។ ទោះបីជាការព្យាបាលទទួលបានជោគជ័យក៏ដោយ ក៏ជំងឺនេះអាចនឹងកើតឡើងវិញ ដូច្នេះការតាមដានសុខភាពជាមួយគ្រូពេទ្យឱ្យបានដិតដល់គឺជារឿងចាំបាច់បំផុត។

ជម្រើសនៃការព្យាបាលរួមមាន ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ ការវះកាត់ ការវះកាត់ដោយប្រើកាំរស្មី ការព្យាបាលដោយកាំរស្មីលើខួរក្បាលទាំងមូល ជួនកាលក៏ត្រូវបានណែនាំការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រខាងលើរួមបញ្ចូលគ្នា។

គ្រូពេទ្យនឹងជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដែលល្អបំផុត ដោយផ្អែកលើប្រភេទដុំសាច់, ទំហំ, ចំនួន និងទីតាំង ក៏ដូចជារោគសញ្ញា និងស្ថានភាពសុខភាពទូទៅរបស់អ្នកជំងឺ។

ការវះកាត់

នៅក្នុងការវះកាត់ គ្រូពេទ្យវះកាត់ខិតខំយកដុំសាច់មហារីកដែលឆ្លងរាលដាលក្នុងខួរក្បាលចេញឱ្យបានច្រើនបំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីកាត់បន្ថយសញ្ញា និងរោគសញ្ញានានា។ ការវះកាត់ត្រូវបានណែនាំសម្រាប់ដុំសាច់មហារីកណាដែលស្ថិតនៅក្នុងទីតាំងដែលអាចធ្វើប្រតិបត្តិការវះកាត់បាន។

ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី

ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី គឺជាការប្រើប្រាស់ធ្នឹមថាមពលខ្លាំងៗ ដូចជា កាំរស្មីអ៊ិច និងប្រូតុង ដើម្បីកម្ចាត់កោសិកាដុំសាច់។ ការព្យាបាលមហារីកឆ្លងរាលដាលដល់ខួរក្បាល អាចរួមមានវិធីសាស្ត្រមួយ ឬទាំងពីរដូចខាងក្រោម៖

• ការព្យាបាលដោយកាំរស្មីលើខួរក្បាលទាំងមូល៖ វិធីសាស្ត្រនេះប្រើប្រាស់កាំរស្មីដើម្បីសម្លាប់កោសិកាដុំសាច់នៅទូទាំងខួរក្បាល។ ជាទូទៅ វាត្រូវបានធ្វើឡើងពី ១០ ទៅ ១៥ ដង ក្នុងរយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ សប្តាហ៍។

ផលប៉ះពាល់មានដូចជា អស់កម្លាំង, ចង្អោរ និងជ្រុះសក់។ ការប្រើកាំរស្មីក្នុងរយៈពេលយូរ អាចបង្កឱ្យមានបញ្ហាដល់បញ្ញាស្មារតី។

• ការវះកាត់ដោយប្រើកាំរស្មី (SRS)៖ វិធីសាស្ត្រនេះប្រើធ្នឹមកាំរស្មីតម្រង់ចំទៅលើដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាលដោយផ្ទាល់។ ដុំសាច់នឹងទទួលបានកម្រិតកាំរស្មីខ្ពស់បំផុត និងត្រូវបានកម្ចាត់ចោល។ ជាធម្មតា SRS គឺជាការព្យាបាលតែម្ដងគត់ ហើយក៏អាចព្យាបាលដុំសាច់ច្រើនក្នុងពេលតែមួយបានផងដែរ។

ផលប៉ះពាល់មានដូចជា ចង្អោរ, ឈឺក្បាល, ប្រកាច់ និងវិលមុខ។ ការព្យាបាលដោយ SRS ក្នុងរយៈពេលវែង មានហានិភ័យទាបក្នុងការប៉ះពាល់ដល់បញ្ញាស្មារតី បើធៀបនឹងការប្រើកាំរស្មីលើខួរក្បាលទាំងមូល។

បច្ចុប្បន្ន មានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការយល់ដឹងអំពីវិធីសាស្ត្រទាំងពីរនេះ ក៏ដូចជាឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើឱកាសរស់រានមានជីវិត មុខងារបញ្ញាស្មារតី និងគុណភាពជីវិត។ កត្តាផ្សេងៗត្រូវបានយកមកពិចារណាដើម្បីសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសប្រភេទនៃការព្យាបាលដោយកាំរស្មីដែលល្អបំផុតសម្រាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ។

ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ

ក្នុងករណីខ្លះ ថ្នាំអាចត្រូវបានណែនាំដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺមហារីកឆ្លងរាលដាលដល់ខួរក្បាល។ ប្រសិទ្ធភាពនៃការព្យាបាលដោយថ្នាំ គឺអាស្រ័យលើទីតាំងដើមនៃមហារីក និងកត្តាបុគ្គលផ្សេងៗទៀត។ ជម្រើសរួមមាន៖

• ការព្យាបាលដោយគីមី៖ ប្រើប្រាស់ថ្នាំដើម្បីសម្លាប់កោសិកាដែលលូតលាស់លឿន ក៏ដូចជាកោសិកាមហារីក។
• ការព្យាបាលដោយគោលដៅ៖ ប្រើប្រាស់ថ្នាំដើម្បីទប់ស្កាត់ភាពមិនប្រក្រតីជាក់លាក់ និងសម្លាប់កោសិកាមហារីក។
• ការព្យាបាលដោយប្រព័ន្ធស៊ាំ៖ ប្រើប្រាស់ និងជម្រុញប្រព័ន្ធស៊ាំប្រឆាំងនឹងជំងឺរបស់ខ្លួនឯង ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមហារីក។ កោសិកាមហារីកបង្កើតប្រូតេអ៊ីនដែលធ្វើជា “ខែល” ការពារខ្លួនពីការរកឃើញដោយប្រព័ន្ធស៊ាំ ប៉ុន្តែការព្យាបាលដោយប្រព័ន្ធស៊ាំនឹងកម្ទេចខែលការពារនោះ។

ការស្តារនីតិសម្បទាក្រោយការព្យាបាល

ក្នុងករណីដែលដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាលប៉ះពាល់ដល់ជំនាញចលនា, ការនិយាយ, ការមើលឃើញ ឬការគិត គ្រូពេទ្យអាចនឹងណែនាំឱ្យធ្វើការស្តារនីតិសម្បទាដើម្បីជួយដល់ការងើបឡើងវិញ៖

• ការព្យាបាលដោយចលនា៖ ជួយស្តារឡើងវិញនូវជំនាញចលនា ឬពង្រឹងកម្លាំងសាច់ដុំ។
• ការព្យាបាលដោយការងារ៖ អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំងឺអាចអនុវត្តការងារប្រចាំថ្ងៃឡើងវិញបាន។
• ការព្យាបាលការនិយាយ៖ ធ្វើឡើងដោយអ្នកជំនាញផ្នែករោគវិទ្យានៃការនិយាយ ដើម្បីព្យាបាលការលំបាកក្នុងការនិយាយ។

Doctors who treat this condition