ការសង្កៀតធ្មេញ

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

ក្នុងអំឡុងពេលពិនិត្យសុខភាពមាត់ធ្មេញជាទៀងទាត់ គ្រូពេទ្យធ្មេញរបស់អ្នកនឹងស្វែងរកសញ្ញានៃការសង្កៀតធ្មេញ ដែលជាស្ថានភាពនៃការកិន ឬខាំបង្អាប់ធ្មេញចូលគ្នា។ គ្រូពេទ្យនឹងវាយតម្លៃធ្មេញ និងមាត់របស់អ្នកតាមរយៈការណាត់ជួបច្រើនដង ដើម្បីមើលថាតើស្ថានភាពនេះកាន់តែអាក្រក់ទៅៗដែរឬទេ និងដើម្បីសម្រេចថាតើការព្យាបាលពិតជាចាំបាច់ដែរឬអត់។

ដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុនៃការសង្កៀតធ្មេញ គ្រូពេទ្យធ្មេញនឹងសួរអ្នកអំពីសុខភាពមាត់ធ្មេញទូទៅ ថ្នាំដែលអ្នកកំពុងប្រើប្រាស់ ទម្លាប់រស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងទម្លាប់នៃការគេងរបស់អ្នក។

ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃការសង្កៀតធ្មេញ គ្រូពេទ្យធ្មេញរបស់អ្នកអាចនឹងពិនិត្យរកមើល៖

• អាការៈឈឺ ឬតឹងសាច់ដុំថ្គាម
• បញ្ហាធ្មេញដែលមើលឃើញច្បាស់ ដូចជាធ្មេញបែក ឬបាត់បង់ធ្មេញ
• ការខូចខាតដល់ធ្មេញ ឆ្អឹងខាងក្រោម និងផ្នែកខាងក្នុងនៃថ្ពាល់របស់អ្នក ដែលករណីខ្លះអាចតម្រូវឱ្យមានការថតកាំរស្មីអ៊ិច ដើម្បីមើលឱ្យកាន់តែច្បាស់

ក្នុងអំឡុងពេលពិនិត្យមាត់ធ្មេញ គ្រូពេទ្យក៏អាចរកឃើញបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលអាចបង្កឱ្យមានការឈឺថ្គាម ឬឈឺត្រចៀកស្រដៀងគ្នាផងដែរ ដូចជា វិបត្តិសន្លាក់ថ្គាម (TMJ disorders) បញ្ហាធ្មេញផ្សេងទៀត ឬស្ថានភាពសុខភាពទូទៅ។

ប្រសិនបើការសង្កៀតធ្មេញរបស់អ្នកហាក់ដូចជាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដំណេក គ្រូពេទ្យធ្មេញអាចនឹងបញ្ជូនអ្នកទៅជួបជាមួយអ្នកឯកទេសខាងវេជ្ជសាស្ត្រដំណេក។ អ្នកឯកទេសអាចធ្វើតេស្តបន្ថែម ដូចជាការសិក្សាអំពីដំណេក ដើម្បីវាយតម្លៃពីសកម្មភាពសង្កៀតធ្មេញ និងពិនិត្យរកមើលការផ្អាកដង្ហើមពេលគេង ឬបញ្ហាដំណេកផ្សេងទៀត។ ប្រសិនបើការថប់បារម្ភ ឬបញ្ហាផ្លូវចិត្តហាក់ដូចជាមានទំនាក់ទំនងនឹងការសង្កៀតធ្មេញរបស់អ្នក អ្នកអាចនឹងត្រូវបានបញ្ជូនទៅជួបជាមួយអ្នកព្យាបាលរោគ ឬអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណត្រឹមត្រូវ។

ការព្យាបាល

បច្ចុប្បន្ននេះ មិនទាន់មានថ្នាំជាក់លាក់ណាមួយដែលអាចបញ្ឈប់ការសង្កៀតធ្មេញដោយផ្ទាល់នោះទេ ហើយក្នុងករណីជាច្រើន ការព្យាបាលក៏ប្រហែលជាមិនចាំបាច់ដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងករណីសង្កៀតធ្មេញធ្ងន់ធ្ងរ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃបច្ចេកទេសទន្តសាស្ត្រ ការព្យាបាលដោយចលនា និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំ អាចត្រូវបានអនុវត្តដើម្បីការពារកុំឱ្យខូចធ្មេញបន្ថែម និងកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ ឬភាពមិនស្រួលក្នុងថ្គាម។

ជម្រើសនៃការព្យាបាលទាំងនេះមានគោលបំណងដោះស្រាយមូលហេតុឫសគល់នៃការសង្កៀតធ្មេញ ដែលអាចរួមមានយុទ្ធសាស្ត្រដូចជា ការប្រើប្រាស់ប្រដាប់ការពារធ្មេញ បច្ចេកទេសកែប្រែឥរិយាបថ ការគ្រប់គ្រងស្ត្រេស ការព្យាបាលដោយចលនា និងថ្នាំបន្ធូរសាច់ដុំ។ វិធីសាស្ត្រព្យាបាលដែលសមស្របនឹងត្រូវកំណត់ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ និងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ។

ជម្រើសគ្រប់គ្រងផ្សេងៗដែលអាចត្រូវបានណែនាំរួមមាន៖

• វិធីសាស្ត្រទន្តសាស្ត្រ៖ នីតិវិធីទាំងនេះអាចជួយការពារ ឬដោះស្រាយបញ្ហាសឹកធ្មេញ ប៉ុន្តែវាមិនអាចបញ្ឈប់ការសង្កៀតធ្មេញបានឡើយ។ វាត្រូវបានណែនាំដើម្បីរក្សា និងកែលម្អសុខភាពធ្មេញ៖
  • ប្រដាប់ការពារធ្មេញ៖ គឺជាឧបករណ៍ការពារដែលរៀបចំឡើងយ៉ាងពិសេសសម្រាប់ដាក់ក្នុងមាត់មុនពេលចូលគេង។ វាអាចធ្វើពីអាគ្រីលីករឹង (hard acrylic) ឬវត្ថុធាតុទន់ ហើយអាចពាក់នៅធ្មេញជួរលើ ឬជួរក្រោម។ វាជួយការពារធ្មេញ សាច់ដុំ និងសន្លាក់ថ្គាម (TMJ) ពីកម្លាំងដែលកើតចេញពីការសង្កៀត។ គោលបំណងគឺដើម្បីរក្សាធ្មេញឱ្យនៅដាច់ពីគ្នា ដើម្បីបង្ការការខូចខាតពីការខាំបង្អាប់ និងការកិនធ្មេញ
  • ការកែតម្រូវធ្មេញ៖ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរដែលការសឹកធ្មេញនាំឱ្យមានការស្រៀវខ្លាំង ឬពិបាកទំពារអាហារ គ្រូពេទ្យអាចនឹងត្រូវចាត់វិធានការដូចជា ការកែទម្រង់ផ្ទៃទំពារនៃធ្មេញ ឬការប្រើស្រោមធ្មេញ ដើម្បីជួសជុល និងស្តារការខូចខាតឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពឡើងវិញ
• វិធីសាស្ត្រផ្សេងទៀត៖ វិធីសាស្ត្រទាំងនេះអាចជួយគ្រប់គ្រងការសង្កៀតធ្មេញបាន៖
  • ការគ្រប់គ្រងស្ត្រេស ឬការថប់បារម្ភ៖ ប្រសិនបើការសង្កៀតធ្មេញបណ្តាលមកពីការថប់បារម្ភ ការស្វែងរកជំនួយពីអ្នកព្យាបាលរោគ ឬអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ដែលមានជំនាញអាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើន។ ប្រសិនបើវាបណ្តាលមកពីស្ត្រេស ការព្យាបាលដោយការយល់ដឹង និងឥរិយាបថ (CBT) លំហាត់ប្រាណ និងការធ្វើសមាធិ គឺជាបច្ចេកទេសបន្ធូរអារម្មណ៍មួយចំនួនដែលអាចប្រើប្រាស់បាន
  • ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ៖ គ្រូពេទ្យអាចបង្ហាញពីទីតាំងមាត់ និងថ្គាមដែលត្រឹមត្រូវបំផុត។ ការដឹងខ្លួន និងការអនុវត្តទីតាំងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ អាចជួយកែសម្រួលឥរិយាបថដែលទាក់ទងនឹងការសង្កៀតធ្មេញ
  • បច្ចេកទេស Biofeedback៖ វិធីសាស្ត្រនេះប្រើប្រាស់ដំណើរការតាមដាន និងឧបករណ៍ដើម្បីជួយបុគ្គលម្នាក់ឱ្យចេះគ្រប់គ្រងសកម្មភាពសាច់ដុំក្នុងថ្គាម។ វាត្រូវបានណែនាំសម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ហាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថទំពារ
• ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ៖ ការស្រាវជ្រាវបន្ថែមគឺចាំបាច់ដើម្បីបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំមួយចំនួនក្នុងការព្យាបាលការសង្កៀតធ្មេញ ដូចជា៖
  • ថ្នាំបន្ធូរសាច់ដុំ៖ ការប្រើថ្នាំបន្ធូរសាច់ដុំមុនពេលចូលគេងក្នុងរយៈពេលខ្លី អាចជួយគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺក្នុងករណីខ្លះ
  • ការចាក់ប៊ូថុក៖ ការចាក់សារធាតុ botulinum toxin កំពុងត្រូវបានធ្វើតេស្តដើម្បីជួយអ្នកជំងឺដែលមានការសង្កៀតធ្មេញធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមិនមានប្រសិទ្ធភាពជាមួយការព្យាបាលផ្សេងៗកន្លងមក
  • ថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាលការថប់បារម្ភ ឬស្ត្រេស៖ ការសង្កៀតធ្មេញដែលបង្កឡើងដោយស្ត្រេស ឬបញ្ហាអារម្មណ៍ផ្សេងៗ អាចត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយប្រើថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ឬថ្នាំប្រឆាំងនឹងការថប់បារម្ភក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ
• ការព្យាបាលជំងឺដែលពាក់ព័ន្ធ៖ ការសង្កៀតធ្មេញដែលបង្កឡើងដោយស្ថានភាពផ្សេងទៀត អាចត្រូវបានព្យាបាលដោយ៖
  • ការកែតម្រូវថ្នាំ៖ ប្រសិនបើការសង្កៀតធ្មេញកើតឡើងដោយសារផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំដែលកំពុងប្រើ ការកែសម្រួលកម្រិតថ្នាំ ឬការប្តូរទៅប្រើថ្នាំផ្សេងជំនួសវិញ អាចជាដំណោះស្រាយចាំបាច់
  • បញ្ហាដំណេក៖ ការសង្កៀតធ្មេញពេលគេង អាចត្រូវបានគ្រប់គ្រងតាមរយៈការព្យាបាលបញ្ហាដំណេក ដូចជាការផ្អាកដង្ហើមពេលគេងជាដើម
  • ស្ថានភាពវេជ្ជសាស្ត្រដទៃទៀត៖ ការព្យាបាលប្រភពនៃជំងឺ ដូចជាជំងឺច្រាលអាស៊ីតក្រពះ ក៏អាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ការកាត់បន្ថយការសង្កៀតធ្មេញផងដែរ

ការសង្កៀតធ្មេញពេលគេង ដែលជារឿយៗមិនត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយបុគ្គលម្នាក់ៗ អាចបង្កឱ្យមានផលវិបាកផ្សេងៗ។ ប្រសិនបើគ្មានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវទេនោះ ការសង្កៀតធ្មេញអាចនាំឱ្យមានបញ្ហាប៉ះពាល់ដល់ធ្មេញ សាច់ដុំថ្គាម និងសន្លាក់ថ្គាម។ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ៗជួបប្រទះការឈឺក្បាល ឬឈឺថ្គាមនៅពេលភ្ញាក់ពីគេង វាត្រូវបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យពិគ្រោះជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពដើម្បីធ្វើការវាយតម្លៃ។ ពួកគេអាចវាយតម្លៃស្ថានភាព និងណែនាំការព្យាបាលសមស្រប ដែលអាចរួមមានការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ការពារធ្មេញ (night guard) ឬប្រដាប់ការពារធ្មេញ (dental splint) ក្នុងអំឡុងពេលគេង។ លើសពីនេះ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងស្ត្រេស ក៏អាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ក្នុងការកាត់បន្ថយសកម្មភាពសង្កៀតធ្មេញផងដែរ។ ការចាត់វិធានការសកម្មក្នុងការគ្រប់គ្រងការសង្កៀតធ្មេញ អាចជួយសម្រាលរោគសញ្ញា និងការពារផលវិបាកបន្ថែមទៀតនាពេលអនាគត។

Doctors who treat this condition