Table of Contents
Chênh lệch chiều dài hai chân (LLD) là tình trạng một chân ngắn hơn hoặc dài hơn chân còn lại. Nếu chênh lệch nhẹ, bạn có thể không có triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, chênh lệch đáng kể có thể ảnh hưởng đến dáng đi, tư thế và khả năng giữ thăng bằng. Ngoài ra, một số người còn thấy khó chịu ở hông, đầu gối hoặc thắt lưng.
Tình trạng này có nhiều nguyên nhân khác nhau. Chẳng hạn, xương có thể phát triển không đều, hoặc bạn từng bị chấn thương. Vì vậy, xác định đúng nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng là bước quan trọng để chọn cách điều trị phù hợp.
Đây là tình trạng hai chi dưới có chiều dài khác nhau, và sự khác biệt này có thể đo được. Sự chênh lệch có thể nằm ở xương đùi, xương chày hoặc cả hai. Về cơ bản, có hai dạng chính.
Ở dạng này, một chân thực sự ngắn hơn hoặc dài hơn chân còn lại. Nguyên nhân là do chiều dài xương khác nhau.
Ở dạng này, chiều dài hai xương có thể bằng nhau. Tuy nhiên, vị trí khớp, tình trạng căng cơ, sự cân chỉnh của khung chậu hoặc kiểu vận động có thể làm một chân trông ngắn hơn.
Hai dạng này có nguyên nhân khác nhau. Do đó, chúng cần những cách xử trí khác nhau. Vì vậy, thăm khám chuyên sâu sẽ giúp xác định bạn thuộc dạng thực thể, chức năng hay kết hợp cả hai.
Tình trạng này có thể hình thành từ nhiều yếu tố. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp.
Việc xác định nguyên nhân rất quan trọng. Lý do là phương pháp điều trị phụ thuộc vào dạng và mức độ chênh lệch.
Một số người không có triệu chứng, nhất là khi chênh lệch nhỏ. Tuy nhiên, khi có triệu chứng, bạn có thể gặp:
Lưu ý rằng mức độ triệu chứng không phải lúc nào cũng tương ứng với mức chênh lệch đo được. Chẳng hạn, có người chênh lệch rõ ràng nhưng không khó chịu. Ngược lại, người khác chênh lệch nhỏ hơn nhưng vẫn có triệu chứng.
Chênh lệch đáng kể có thể làm thay đổi vị trí của khung chậu, khớp háng và cột sống khi đứng và đi lại. Khi đó, cơ thể phải điều chỉnh kiểu vận động để thích nghi. Vì vậy, bạn có thể bị khó chịu ở vùng thắt lưng hoặc các khu vực khác của hệ cơ xương khớp.
Tuy nhiên, đau lưng có nhiều nguyên nhân khác nhau. Do đó, bạn cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám. Nhờ vậy, bác sĩ biết chênh lệch chiều dài hai chân có thực sự góp phần gây đau hay một bệnh lý khác mới là nguyên nhân.
Quá trình chẩn đoán bắt đầu bằng việc khai thác bệnh sử và khám lâm sàng. Bác sĩ chuyên khoa chỉnh hình đánh giá tư thế, sự cân chỉnh của khung chậu và trục của hai chân. Bên cạnh đó, bác sĩ kiểm tra khả năng vận động của khớp, độ linh hoạt của cơ và dáng đi.
Bác sĩ cũng có thể làm nghiệm pháp kê miếng đệm. Cụ thể, bác sĩ đặt các miếng đệm có độ cao khác nhau dưới chân ngắn hơn khi bạn đứng. Nhờ đó, bác sĩ ước tính được mức chênh lệch và biết khung chậu có cân bằng hay không khi phần chênh lệch được bù trừ.
Chẩn đoán hình ảnh giúp đo chính xác hơn mức chênh lệch. Đồng thời, chúng giúp xác định vị trí và nguyên nhân. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
Đo đạc chính xác đặc biệt quan trọng khi cân nhắc phẫu thuật. Lý do là kế hoạch điều trị cần tính đến cả chiều dài chi và sự cân chỉnh tổng thể của chi dưới.
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Đó là mức chênh lệch, nguyên nhân, triệu chứng, mức ảnh hưởng đến vận động và sức khỏe tổng thể. Do đó, một số trường hợp chỉ cần theo dõi. Trong khi đó, những trường hợp khác cần điều trị không phẫu thuật hoặc phẫu thuật.
Phương pháp này phù hợp khi chênh lệch nhẹ và ít hoặc không ảnh hưởng đến vận động. Mục tiêu là theo dõi sự thay đổi theo thời gian.
Bác sĩ có thể cân nhắc khi chênh lệch nhẹ hoặc chưa cần phẫu thuật. Mục tiêu là bù trừ phần chênh lệch và hỗ trợ khả năng giữ thăng bằng.
Phương pháp này phù hợp khi bạn có vấn đề về dáng đi, sức cơ, độ linh hoạt hoặc vận động. Nhờ đó, khả năng vận động được cải thiện và kiểu vận động được điều chỉnh.
Bác sĩ cân nhắc phẫu thuật khi chênh lệch đáng kể và ảnh hưởng đến chức năng hoặc chất lượng cuộc sống. Mục tiêu là điều chỉnh chênh lệch và cải thiện sự cân bằng của hai chi dưới.
Bác sĩ sẽ chọn phương pháp dựa trên tình trạng cụ thể của từng người. Đáng chú ý, mục tiêu không phải lúc nào cũng là làm hai chân dài bằng nhau hoàn toàn. Thay vào đó, mục tiêu là cân bằng chức năng, giúp bạn vận động thoải mái và giữ sự cân chỉnh phù hợp của chi dưới.
Chênh lệch đáng kể mà không điều trị có thể ảnh hưởng đến sự phối hợp giữa hai chi dưới và cột sống. Theo thời gian, thay đổi trong cơ chế vận động có thể góp phần gây ra:
Tuy nhiên, không phải ai cũng gặp biến chứng. Mức ảnh hưởng phụ thuộc vào mức chênh lệch, nguyên nhân và khả năng bù trừ của cơ thể.
Không phải trường hợp nào cũng phòng ngừa được. Chẳng hạn, các trường hợp bẩm sinh hoặc do phát triển xương thường không thể phòng ngừa.
Tuy nhiên, bạn vẫn có thể giảm nguy cơ. Cụ thể, hãy điều trị đúng cách khi bị gãy xương, tổn thương sụn tăng trưởng, nhiễm trùng xương và các bệnh lý chỉnh hình khác. Đặc biệt, hãy thăm khám sớm sau chấn thương nghiêm trọng ở chi dưới. Điều này càng quan trọng nếu chấn thương liên quan đến sụn tăng trưởng hoặc có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của xương.
Bạn nên cân nhắc đi khám nếu nhận thấy:
Chênh lệch chiều dài hai chân liên quan đến nhiều yếu tố hơn là chiều dài xương. Vì vậy, chẩn đoán chính xác cần đánh giá sự cân chỉnh của chi dưới, chức năng khớp, dáng đi và các bệnh lý tiềm ẩn.
Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Quốc tế Vejthani cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị đa dạng các bệnh lý chỉnh hình. Các dịch vụ này bao gồm kéo dài chi và điều trị chênh lệch chiều dài hai chân. Bác sĩ chọn phương pháp theo tình trạng của từng người, từ điều trị bảo tồn đến phẫu thuật chỉnh sửa khi có chỉ định.
Bên cạnh đó, phương pháp điều trị đa chuyên khoa có thể giúp cải thiện ảnh hưởng về chức năng do bệnh lý chỉnh hình. Cụ thể, chương trình phục hồi chức năng tập trung vào sức cơ, vận động, thăng bằng và dáng đi. Nhờ đó, bạn hồi phục tốt hơn và sớm trở lại sinh hoạt hằng ngày.
Đây là tình trạng hai chi dưới có chiều dài không bằng nhau. Nguyên nhân có thể là khác biệt thực sự về chiều dài xương. Ngoài ra, các yếu tố chức năng có thể khiến một chân trông ngắn hơn hoặc hoạt động như ngắn hơn.
Các nguyên nhân thường gặp gồm bất thường bẩm sinh, xương phát triển bất thường, gãy xương và tổn thương sụn tăng trưởng. Bên cạnh đó, nhiễm trùng, tiền sử phẫu thuật chỉnh hình và thay đổi sự cân chỉnh của khớp hoặc khung chậu cũng có thể gây ra tình trạng này.
Một số người không có triệu chứng. Ngược lại, người khác có thể đi không đều, đi khập khiễng hoặc thay đổi tư thế. Họ cũng có thể khó giữ thăng bằng, mỏi cơ hoặc khó chịu ở hông, đầu gối và thắt lưng.
Bác sĩ có thể khám lâm sàng và làm nghiệm pháp kê miếng đệm để ước tính mức chênh lệch. Sau đó, X-quang khi đứng hoặc X-quang chuyên dụng đo toàn bộ chi dưới giúp đánh giá chính xác hơn.
Không. Chênh lệch nhẹ, không triệu chứng và không ảnh hưởng vận động có thể chỉ cần theo dõi. Bác sĩ chỉ cân nhắc điều trị khi chênh lệch ảnh hưởng đáng kể đến vận động, sự thoải mái hoặc chức năng của bạn.
Kê giày giúp bù trừ phần chênh lệch và có thể phù hợp với một số người chênh lệch nhẹ. Tuy nhiên, bác sĩ cần xác định mức bù trừ dựa trên đánh giá cụ thể của từng người.
Có thể. Tình trạng này làm thay đổi vị trí khung chậu và cơ chế vận động, từ đó góp phần gây khó chịu vùng thắt lưng. Tuy nhiên, đau lưng có nhiều nguyên nhân. Vì vậy, bạn cần thăm khám y khoa để biết nguyên nhân thực sự.
Để biết thêm thông tin, vui lòng liên hệ
Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Tầng 2, Tòa nhà King of Bones, Bệnh viện Quốc tế Vejthani
Điện thoại: +66 (0) 2734-0000, máy lẻ 2298, 2299
Đường dây tư vấn tiếng Việt: (+66)97-291-3351
