Nhau bong non

Tổng quan

Nhau bong non (Placental Abruption, còn gọi là Abruptio Placentae) là một biến chứng sản khoa nghiêm trọng, cần được cấp cứu y tế khẩn cấp. Tình trạng này xảy ra khi bánh nhau tách một phần hoặc hoàn toàn khỏi thành trong của tử cung trước khi sinh.

Hậu quả của nhau bong non có thể gây thiếu oxy và dinh dưỡng cho thai nhi, đồng thời dẫn đến xuất huyết nặng ở sản phụ. Các triệu chứng thường gặp là đau bụng và chảy máu âm đạo, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ ba.

Bác sĩ sản khoa sẽ chẩn đoán và đưa ra phác đồ xử trí dựa trên mức độ bong nhau và tuổi thai. Nếu không được điều trị kịp thời, nhau bong non có thể đe dọa tính mạng của cả mẹ và thai nhi.

Các dạng nhau bong non:

• Bong nhau hoàn toàn (Total hoặc Complete): Bánh nhau tách hoàn toàn khỏi thành tử cung, thường gây xuất huyết âm đạo nhiều và nghiêm trọng.
• Bong nhau một phần (Partial): Một phần bánh nhau tách khỏi thành tử cung.
• Bong nhau hở (Revealed): Có xuất huyết âm đạo mức độ vừa đến nặng, máu thoát ra ngoài và có thể quan sát được.
• Bong nhau kín (Concealed): Xuất huyết âm đạo ít hoặc không có; máu bị giữ lại giữa bánh nhau và thành tử cung.

Triệu chứng

Các triệu chứng của nhau bong non có thể thay đổi và khác nhau ở từng bệnh nhân, nhưng thường xuất hiện trong tam cá nguyệt thứ ba, đặc biệt là trong những tuần cuối thai kỳ. Các dấu hiệu và triệu chứng của nhau bong non bao gồm:

• Đau bụng
• Đau lưng
• Xuất huyết âm đạo
• Tử cung đau khi ấn nắn
• Cơn co thắt tử cung kéo dài hoặc liên tục

Lưu ý: Lượng máu chảy có thể không phản ánh đúng mức độ bong nhau thực tế, vì máu có thể bị giữ lại giữa bánh nhau và thành tử cung. Cơn đau có thể khởi phát đột ngột, từ các cơn co thắt nhẹ đến co thắt dữ dội.

Khuyến cáo: Nếu sản phụ có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào nghi ngờ nhau bong non trong thai kỳ, cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Nguyên nhân

Nguyên nhân của nhau bong non phần lớn chưa được xác định. Một số nguyên nhân được cho là liên quan bao gồm:

• Mất đột ngột nước ối bao quanh và đệm cho thai nhi trong tử cung.
• Chấn thương hoặc va đập vào vùng bụng, chẳng hạn như do té ngã hoặc tai nạn giao thông.

Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ nhau bong non:

• Tiền sử chấn thương hoặc tổn thương tử cung.
• Tiền sử đã từng bị nhau bong non.
• Tăng huyết áp mạn tính.
• Các bệnh lý thai kỳ: tăng huyết áp, tiền sản giật, hội chứng HELLP, sản giật, đái tháo đường thai kỳ
• Hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích (như cocaine) trong thai kỳ.
• Vỡ ối sớm (rò rỉ dịch ối trước khi đủ tháng).
• Nhiễm trùng trong tử cung khi mang thai (viêm màng ối – chorioamnionitis).
• Tuổi mẹ cao, đặc biệt trên 40 tuổi.
• Mất đột ngột nước ối.
• Dây rốn ngắn.