Tổng quan

Viêm hạch mạc treo, thường được gọi là viêm hạch bạch huyết mạc treo, là tình trạng các hạch bạch huyết trong ổ bụng bị viêm. Thuật ngữ “mạc treo” mô tả tình trạng viêm xảy ra ở mạc treo, một nếp gấp của màng giúp kết nối ruột với thành bụng.

Hạch bạch huyết là một trong những thành phần của hệ thống miễn dịch. Để ngăn chặn các tác nhân có hại lây lan sang những bộ phận khác, hạch bạch huyết lọc các chất có khả năng gây hại như virus và vi khuẩn. Hạch bạch huyết thường có kích thước tương đương một hạt đậu, nhưng khi bị viêm, chúng có thể sưng to và trở nên nhạy cảm, đau khi chạm vào.

Viêm hạch mạc treo thường xảy ra do nhiễm virus ở đường ruột. Tình trạng này chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em và thanh thiếu niên. Người trưởng thành và những người trên 20 tuổi ít gặp tình trạng này.

Viêm hạch mạc treo có thể gây ra các triệu chứng tương tự như viêm ruột thừa hoặc lồng ruột, là tình trạng một đoạn ruột chui vào bên trong đoạn ruột kế cận. Tuy nhiên, khác với các tình trạng này, viêm hạch mạc treo thường là một bệnh lý nhẹ và tự khỏi mà không cần điều trị y tế.

Triệu chứng

Các triệu chứng của viêm hạch mạc treo có thể từ nhẹ đến nghiêm trọng và có thể giống với các triệu chứng của viêm ruột thừa. Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp của viêm hạch mạc treo bao gồm:

  • Đau vùng bụng dưới bên phải, nhưng cơn đau có thể lan sang các khu vực khác.
  • Đau hoặc nhạy cảm khi ấn vào bụng.
  • Sốt.
  • Buồn nôn và nôn.
  • Tiêu chảy.
  • Hạch bạch huyết mạc treo bị sưng to.

Việc xác định liệu tình trạng đau bụng ở trẻ em và thanh thiếu niên có cần được chăm sóc y tế hay không có thể khó khăn.

Cần đưa trẻ đi khám nếu trẻ bị đau bụng đột ngột và dữ dội, đau bụng kèm theo sốt, hoặc đau bụng kèm tiêu chảy hay nôn. Cũng nên đưa trẻ đi khám nếu các triệu chứng không cải thiện, có thay đổi trong thói quen đại tiện, chán ăn hoặc đau bụng khiến trẻ khó ngủ.

Nguyên nhân

Viêm hạch mạc treo xảy ra khi các hạch bạch huyết trong ổ bụng bị viêm và sưng to. Hạch bạch huyết có thể phì đại do nhiễm trùng hoặc là dấu hiệu của một tình trạng gây viêm. Các nguyên nhân gây viêm hạch mạc treo bao gồm:

  • Nhiễm virus hoặc vi khuẩn: Các bệnh nhiễm trùng thường gặp bao gồm viêm dạ dày – ruột (thường được gọi là cúm dạ dày), nhiễm vi khuẩn do ăn thực phẩm chưa được nấu chín, bệnh lao hoặc nhiễm trùng liên quan đến HIV. Những nhiễm trùng này có thể khiến các hạch bạch huyết nối ruột với mặt sau của thành bụng bị viêm.
  • Các tình trạng viêm: Các hạch bạch huyết trong ổ bụng của trẻ có thể bị viêm do một bệnh lý khác gây viêm ở một khu vực khác của cơ thể, chẳng hạn như viêm ruột thừa, ung thư (ung thư đường tiêu hóa hoặc u lympho), bệnh viêm ruột, viêm tụy hoặc viêm túi thừa.

Chẩn đoán

Để chẩn đoán chính xác viêm hạch mạc treo, bác sĩ sẽ thực hiện các phương pháp sau:

  • Khám thực thể: Trong quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và khai thác chi tiết tiền sử bệnh của người bệnh. Bác sĩ cũng sẽ hỏi về các triệu chứng, bao gồm thời gian xuất hiện triệu chứng và liệu người bệnh có vừa mắc bệnh hoặc bị nhiễm trùng gần đây hay không.
  • Xét nghiệm máu: Nếu trẻ bị bệnh, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để hỗ trợ xác định loại nhiễm trùng mà trẻ đang mắc phải.
  • Chẩn đoán hình ảnh: Viêm hạch mạc treo thường được chẩn đoán bằng siêu âm ổ bụng. Trẻ cũng có thể được chỉ định chụp CT ổ bụng. Các phương pháp này cũng giúp loại trừ viêm ruột thừa.

Điều trị

Viêm hạch mạc treo ở trẻ em thường tự cải thiện trong vòng 1–4 tuần mà không cần điều trị đặc hiệu. Bệnh thường không gây ra hậu quả lâu dài.

Mặc dù viêm hạch mạc treo có thể tự khỏi, bác sĩ có thể khuyến nghị sử dụng thuốc để kiểm soát các triệu chứng. Thuốc kháng sinh sẽ được chỉ định nếu nguyên nhân gây bệnh là nhiễm khuẩn. Có thể cho trẻ sử dụng các thuốc không kê đơn như acetaminophen (Tylenol và các thuốc tương tự) hoặc ibuprofen để giảm sốt và giảm đau. Nếu tình trạng nhiễm khuẩn ở mức độ trung bình đến nặng, bác sĩ sẽ kê thuốc kháng sinh.

Cần thận trọng khi cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên sử dụng aspirin. Mặc dù aspirin được xem là an toàn cho trẻ trên 3 tuổi, không nên dùng aspirin cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên đang hồi phục sau cúm hoặc thủy đậu. Nguyên nhân là aspirin có liên quan đến hội chứng Reye trong những trường hợp này, nó là một tình trạng hiếm gặp nhưng có khả năng đe dọa tính mạng.

Doctors who treat this condition