Đặt lịch khám chữa bệnh
Trò chuyện cùng bác sĩTổng quan
Đồi mồi hay còn được gọi đốm nắng, đốm gan hoặc đồi mồi lentigo. Chúng nhỏ, phẳng, sẫm màu xuất hiện trên da, thường ở vùng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như mặt,bàn tay, vai và cánh tay. Thường xuất hiện ở người lớn trên 50 tuổi, người trẻ tuổi hơn có thể có nếu tiếp xúc với ánh nắng lâu.
Những đốm đó có thể trông giống như khôi ung thư nhưng đồi mồi thật thì không cần điều trị gì cả. Thay vào đó, chúng cho thấy da đã tiếp xúc nhiều với ánh nắng, là phản ứng tự nhiên của da nhằm bảo vệ bản thân khỏi tổn thương thêm. Vì lý do thẩm mỹ, một số người có thể chọn làm sáng hoặc loại bỏ các đốm tuổi tác.
Để phòng ngừa các đồi mồi, nên sử dụng kem chống nắng thường xuyên và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Cách tiếp cận chủ động này giúp duy trì làn da khỏe mạnh và trẻ trung hơn.
Triệu chứng
Các đốm gan, có thể xuất hiện trên mặt, bàn tay, cổ hoặc cánh tay, thường có màu nâu đậm hoặc vàng nâu. Chúng có thể tụ lại thành từng mảng giống như tàn nhang, xuất hiện dưới dạng các mảng phẳng, hình tròn hoặc hình bầu dục, có kích thước từ bằng một nốt tàn nhang đến khoảng nửa inch (13 mm) rộng. Những đốm này không gây khó chịu về thể chất như đau hay ngứa; tác động chính của chúng là về mặt thẩm mỹ.
Nguyên nhân
Các đồi mồ xuất hiện do các tế bào sắc tố hoạt động quá mức, với ánh sáng tia cực tím (UV) làm tăng sản xuất melanin, sắc tố tự nhiên quyết định màu da. Những đốm này hình thành trên da tiếp xúc với ánh nắng theo thời gian khi melanin bị tập trung hoặc sản xuất ở nồng độ cao hơn. Ngoài ra, việc sử dụng đèn và giường tắm nắng cũng có thể góp phần hình thành các đốm tuổi tác.
Yếu tố nguy cơ
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện đồi mồi như:
- Trên 50 tuổi
- Tiếp xúc lâu dài với ánh nắng
- Lịch sử cháy nắng nhiều lần
- Da sáng màu
- Sử dụng giường tắm nắng
Chẩn đoán
Chẩn đoán đồi mồi thường bao gồm hai phương pháp chính:
- Khám trực quan: Bác sĩ thường có thể xác định đồi mồiđốmách quan sát trực tiếp làn da. Việc phân biệt đồi mồi với các vấn đề da khác rất quan trọng, vì các phương pháp điều trị sẽ khác nhau. Nếu sử dụng phương pháp không đúng, có thể làm chậm trễ việc điều trị cần thiết cho các tình trạng khác.
- Sinh thiết da: Trong phương pháp này, bác sĩ lấy một mẫu nhỏ của da. Mẫu da sau đó được gửi đến phòng thí nghiệm để đánh giá. Bằng cách quan sát dưới kính hiển vi, các chuyên gia y tế có thể xác nhận hoặc loại trừ nguy cơ ung thư da và các tình trạng khác như nhiễm trùng.
Điều trị
Các đồi mồi không cần điều trị nhưng có thể được xử lý vì lý do thẩm mỹ. Các phương pháp nhằm làm sáng hoặc loại bỏ chúng, nhưng do sắc tố gây ra các đốm này nằm sâu trong lớp ngoài cùng của da (thượng bì) nên điều trị hiệu quả đòi hỏi phải thâm nhập vào lớp này. Việc tham khảo ý kiến bác sĩ là rất quan trọng để thảo luận kỹ các phương pháp điều trị do khả năng xảy ra tác dụng phụ.
Các phương pháp điều trị đồi mồi liên quan đến loại bỏ da thường được thực hiện tại phòng khám và không cần nhập viện. Thời gian mỗi thủ thuật và thời gian để thấy kết quả có thể khác nhau, từ vài tuần đến vài tháng. Sau điều trị, việc sử dụng kem chống nắng phổ rộng với SPF ít nhất 30 và mặc quần áo bảo vệ khi ra ngoài là rất quan trọng.
Các phương pháp điều trị phổ biến cho đốm tuổi tác bao gồm:
- Thuốc: Để làm sáng da, có thể sử dụng kem, lotion hoặc gel mua ngoài hoặc được kê đơn. Các lựa chọn phổ biến bao gồm hydroquinone, corticosteroid hoặc retinoid. Các thuốc này có thể gây ngứa tạm thời, đỏ, bỏng rát hoặc khô da. Chúng có thể làm giảm đốm dần dần trong vài tháng.
- Lazer và ánh sáng xung cường độ cao: Laser có khả năng loại bỏ các tế bào sản xuất melanin hoặc an toàn loại bỏ lớp da trên cùng. Thường một đến ba buổi điều trị bằng laser là đủ để loại bỏ các đốm sẫm màu.
- Liệu pháp đông lạnh: itơ lỏng được thoa lên đốm bằng bông tăm trong vài giây, phá hủy sắc tố dư thừa. Khi vùng da lành lại, da sẽ sáng hơn. Các tác dụng phụ có thể bao gồm kích ứng da tạm thời và nguy cơ nhẹ về sẹo hoặc thay đổi màu da.
- Mài mòn da:Phương pháp này mất nhiều thời gian để thấy kết quả nhưng hiệu quả đã được chứng minh. Một nghiên cứu cho thấy các đốm nắng biến mất ở 2 trong 5 bệnh nhân thực hiện điều trị hai lần mỗi tuần trong 16 tuần. Tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm sưng, đóng vảy, và đỏ tạm thời. Có thể mất vài tháng để màu hồng biến mất. Mài mòn da sử dụng một chất tẩy tế bào chết, như thiết bị hoặc tẩy tế bào chết dạng cơ học, để loại bỏ đồi mồi hiệu quả, tạo điều kiện cho da mới mọc lên.
- Mài da vi điểm: Để đạt kết quả khiêm tốn và tạm thời, cần thực hiện nhiều lần trong vài tháng. Một số người có thể bị đỏ nhẹ hoặc cảm giác châm chích ở vùng điều trị. Mài da vi điểm là phương pháp nhẹ hơn mài mòn da giúp làm mịn các khuyết điểm nhỏ trên da. Không nên dùng cho những người bị chứng đỏ mặt hoặc có các mạch máu đỏ nhỏ trên mặt.
- Tẩy da chết hóa học: Để đạt kết quả tối ưu, có thể kết hợp tẩy da hóa học với mài da vi điểm hoặc liệu pháp đông lạnh. Có thể cần nhiều buổi điều trị mới thấy cải thiện. Trong phương pháp này, lớp trên cùng của da được loại bỏ bằng dung dịch hóa chất, để da mới mịn màng mọc lên. Các tác dụng phụ có thể bao gồm sẹo, nhiễm trùng, làm sáng hoặc tối màu da.
