
Tổng quan
Ung thư hậu môn là một loại ung thư bắt đầu ở hậu môn, là phần cuối của trực tràng. Đây là một ống ngắn (dài khoảng 2–4 cm) ở cuối trực tràng, nơi phân được thải ra ngoài cơ thể.
Ung thư hậu môn là một loại ung thư hiếm gặp, ảnh hưởng đến ống hậu môn và vùng da xung quanh hậu môn. Bệnh còn được gọi là ung thư biểu mô ống hậu môn và vùng rìa hậu môn.
Điều trị ung thư hậu môn bao gồm phẫu thuật, hóa trị và xạ trị.
Triệu chứng
Dưới đây là các dấu hiệu và triệu chứng của ung thư hậu môn:
- Chảy máu hậu môn
- Khối u trong ống hậu môn
- Đau ở vùng hậu môn
- Ngứa ở vùng hậu môn
- Không kiểm soát được việc đi tiêu
- Rối loạn thói quen đại tiện
Nếu bạn nhận thấy những triệu chứng này, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.
Nguyên nhân
Nguyên nhân của ung thư hậu môn bắt đầu từ sự đột biến gen, khiến các tế bào bình thường trở thành tế bào bất thường. Đột biến gen khiến các tế bào bất thường phân chia nhanh chóng, lấn át các tế bào khỏe mạnh và hình thành khối u. Theo thời gian, các tế bào ung thư có thể lan sang các mô lân cận hoặc các bộ phận khác của cơ thể (di căn).
Ung thư hậu môn thường gặp hơn ở những người nhiễm các chủng nguy cơ cao của virus papilloma ở người (HPV), một bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiễm HIV, và quan hệ tình dục qua đường hậu môn dạng tiếp nhận.
Yếu tố nguy cơ
Những yếu tố sau làm tăng nguy cơ mắc ung thư hậu môn:
- Có nhiều bạn tình
- Quan hệ tình dục qua đường hậu môn (người tiếp nhận)
- Nhiễm virus HPV(các chủng nguy cơ cao như 16, 18)
- Tuổi cao(từ 50 tuổi trở lên)
- Nữ giới có nguy cơ cao hơn nam giới. Tuy nhiên, nam giới có quan hệ tình dục với nam giới cũng có nguy cơ cao
- Nhiễm HIV
- Tiền sử ung thư. từng mắc ung thư cổ tử cung, âm hộ hoặc âm đạo
- Sử dụng thuốc hoặc có tình trạng làm suy giảm hệ miễn dịch(ví dụ: dùng thuốc ức chế miễn dịch sau ghép tạng, nhiễm HIV làm suy giảm chức năng miễn dịch)
- Hút thuốc lá
Chẩn đoán
Các xét nghiệm sau được thực hiện để chẩn đoán ung thư hậu môn:
- Tổn thương tiền ung thư:
- Xét nghiệm Pap hậu môn kết hợp với nội soi hậu môn
- Xét nghiệm chủng nguy cơ: có thể được theo dõi để đánh giá nguy cơ và phòng ngừa ung thư
- Tổn thương ung thư:
- Thăm khám trực tràng bằng ngón tay. Để thăm khám ống hậu môn và trực tràng, Bác sĩ đưa một ngón tay đeo găng, có bôi trơn vào trực tràng để sờ tìm xem có các bất thường nào không.
- Khám trực quan bằng nội soi hậu môn. Bác sĩ sử dụng ống soi hậu môn (một ống ngắn có đèn) để quan sát ống hậu môn và trực tràng nhằm phát hiện bất thường
- Siêu âm ống hậu môn. Đưa một đầu dò nhỏ vào ống hậu môn và trực tràng, sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh của mô hoặc cơ quan nhằm kiểm tra bất thường
- Sinh thiết. Lấy một mẫu mô nhỏ từ vùng có bất thường gửi đến phòng xét nghiệm, quan sát dưới kính hiển vi nhằm phát hiện tế bào ung thư
Xác định mức độ lan rộng của ung thư (giai đoạn bệnh)
Sau khi có chẩn đoán xác định, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm để kiểm tra xem ung thư đã lan đến hạch bạch huyết hoặc các bộ phận khác của cơ thể hay chưa. Các xét nghiệm này bao gồm:
- Chụp cắt lớp vi tính (CT)
- Chụp cộng hưởng từ (MRI)
- Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET)
Kết quả của các xét nghiệm này sẽ giúp xác định giai đoạn của ung thư hậu môn, từ giai đoạn 0 đến IV (theo số La Mã). Giai đoạn thấp nhất cho thấy ung thư còn nhỏ và khu trú tại hậu môn. Ở giai đoạn IV, ung thư đã lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Bác sĩ sẽ dựa vào giai đoạn bệnh để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Điều trị
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào giai đoạn của ung thư hậu môn, tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân, lựa chọn điều trị của người bệnh và vị trí của khối u.
Hóa xạ trị kết hợp (được sử dụng chủ yếu):
Hóa trị và xạ trị thường được kết hợp để tăng khả năng điều trị thành công.
- Hóa trị: Sử dụng thuốc đường uống hoặc truyền tĩnh mạch để tiêu diệt tế bào ung thư.
- Xạ trị: Sử dụng các chùm tia năng lượng cao tia X quang hoặc proton để phá hủy tế bào ung thư tại những vùng cụ thể trong cơ thể.
Phẫu thuật
- Vai trò của phẫu thuật:
- Nếu ung thư ở giai đoạn T1 (tổn thương < 2 cm)
- Tổn thương tái phát hoặc dai dẳng
Các phương pháp khác nhau được bác sĩ sử dụng để loại bỏ ung thư hậu môn tùy theo giai đoạn như sau:
- Phẫu thuật ung thư hậu môn giai đoạn sớm.Khối u được cắt bỏ cùng với một phần mô lành xung quanh nếu kích thước nhỏ. Trong trường hợp này, cơ thắt hậu môn, là cơ kiểm soát việc đại tiện, có thể không bị phá hủy. Sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể được hóa trị và xạ trị bổ trợ.
- Phẫu thuật cắt bỏ trực tràng và hậu môn qua đường bụng – tầng sinh môn (APR) cho tổn thương tái phát hoặc dai dẳng.Một phẫu thuật lớn hơn gọi là cắt bỏ trực tràng và hậu môn qua đường bụng – tầng sinh môn có thể được thực hiện khi khối u không đáp ứng với hóa trị và xạ trị. Kỹ thuật này loại bỏ ống hậu môn, trực tràng và một phần đại tràng. Phần đại tràng còn lại sẽ được nối với hậu môn nhân tạo (lỗ mở trên thành bụng), nơi chất thải được thải ra khỏi cơ thể và thu vào túi hậu môn nhân tạo.
Liệu pháp miễn dịch
Liệu pháp miễn dịch có thể được áp dụng trong giai đoạn ung thư tiến triển. Phương pháp này sử dụng chính hệ miễn dịch của cơ thể để tiêu diệt tế bào ung thư.
Tế bào ung thư có thể giải phóng các protein giúp chúng tự che chắn, tránh khỏi sự tấn công của hệ miễn dịch, hệ thống bảo vệ cơ thể chống lại bệnh tật. Liệu pháp miễn dịch phá vỡ quá trình này để tiêu diệt tế bào ung thư.
