Tổng quan

Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) là một tình trạng có thể gây khó chịu và đau rát ở vùng âm đạo. Tình trạng này xảy ra khi sự cân bằng tự nhiên của vi khuẩn trong âm đạo bị phá vỡ. Thông thường, một mức độ vi khuẩn cân bằng giúp duy trì sức khỏe âm đạo. Tuy nhiên, khi một số loại vi khuẩn phát triển quá mức sẽ dẫn đến viêm âm đạo do vi khuẩn. Một triệu chứng phổ biến của viêm âm đạo do vi khuẩn là mùi hôi cá thối trong khí hư. Một số người có thể bị kích ứng âm đạo, trong khi một số khác lại không có triệu chứng.

Viêm âm đạo do vi khuẩn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất trong độ tuổi sinh sản. Ngoài ra, BV phổ biến hơn ở những người có hoạt động tình dục, mặc dù lý do mối liên hệ này chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Việc quan hệ tình dục không an toàn và vệ sinh âm đạo bằng dung dịch vệ sinh (thụt rửa) được biết là làm tăng nguy cơ phát triển viêm âm đạo do vi khuẩn.

Triệu chứng

Viêm âm đạo do vi khuẩn thường không có triệu chứng ở nhiều người. Tuy nhiên, khi triệu chứng xuất hiện, các dấu hiệu phổ biến bao gồm:

  • Khí hư loãng, có màu xám, trắng đục hoặc hơi xanh
  • Mùi hôi khó chịu từ khí hư, thường được mô tả là “mùi tanh cá”
  • Ngứa hoặc kích ứng âm đạo
  • Cảm giác nóng rát khi đi tiểu

Nếu bạn nhận thấy mùi hôi bất thường hoặc cảm giác khó chịu ở vùng kín, hãy đặt lịch khám với bác sĩ. Họ sẽ đánh giá các triệu chứng và xác định nguyên nhân. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn từng có viêm nhiễm âm đạo trước đây nhưng thấy lần này có điểm khác biệt. Thêm vào đó, nếu bạn vừa có quan hệ tình dục với bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình, bạn nên thăm khám vì triệu chứng của các bệnh lây qua đường tình dục (STIs) có thể giống với viêm âm đạo do vi khuẩn. Cuối cùng, nếu bạn nghĩ mình bị nấm âm đạo và đã tự chữa nhưng vẫn còn triệu chứng, bạn nên gặp bác sĩ để chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.

Nguyên nhân

Viêm âm đạo do vi khuẩn có thể không có triệu chứng lên đến 84% trường hợp, nhưng nếu có triệu chứng, chúng có thể bao gồm khí hư màu trắng đục, xám hoặc xanh nhạt, mùi tanh cá (đặc biệt sau quan hệ tình dục), ngứa rát âm đạo, và cảm giác nóng rát khi tiểu. Điều quan trọng là phải khám chuyên khoa để phân biệt viêm âm đạo do vi khuẩn với các loại viêm nhiễm âm đạo khác vì triệu chứng có thể tương tự.

Yếu tố nguy cơ

Viêm âm đạo do vi khuẩn thường gặp ở những người có hoạt động tình dục, và hiếm khi xuất hiện ở người chưa từng quan hệ tình dục. Một số người có thể tự nhiên sản xuất nhiều loại vi khuẩn gây viêm âm đạo do vi khuẩn hơn mức bình thường.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm:

  • Tuổi tác: thường gặp ở phụ nữ từ 15 đến 44 tuổi
  • Nhiều bạn tình hoặc bạn tình mới: Mối quan hệ giữa hoạt động tình dục và viêm âm đạo do vi khuẩn chưa được hiểu rõ, nhưng viêm âm đạo do vi khuẩn thường gặp ở người có nhiều bạn tình hoặc quan hệ với bạn tình mới. Viêm âm đạo do vi khuẩn cũng phổ biến hơn ở người có quan hệ đồng giới nữ.
  • Thụt rửa âm đạo: Âm đạo tự làm sạch, không cần rửa bằng nước hoặc dung dịch khác. Việc thụt rửa thực tế có thể gây hại vì làm mất cân bằng vi khuẩn tự nhiên, dẫn đến vi khuẩn kỵ khí phát triển và gây viêm âm đạo do vi khuẩn.
  • Thiếu vi khuẩn Lactobacilli: Vi khuẩn Lactobacilli giúp bảo vệ âm đạo. Khi số lượng chúng giảm, nguy cơ viêm âm đạo do vi khuẩn sẽ tăng

Chẩn đoán

Để chẩn đoán viêm âm đạo do vi khuẩn (bacterial vaginosis – BV), bác sĩ có thể thực hiện các bước sau:

  • Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh, bao gồm các lần nhiễm trùng âm đạo hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) trước đây.
  • Khám vùng chậu: Bác sĩ quan sát trực tiếp âm đạo để tìm dấu hiệu nhiễm trùng. Sau đó, tiến hành khám vùng chậu bằng cách đưa ngón tay vào âm đạo và ấn nhẹ lên bụng để kiểm tra các cơ quan sinh dục.
  • Lấy mẫu dịch âm đạo: Bác sĩ sẽ sử dụng mỏ vịt để mở rộng âm đạo và lấy mẫu dịch âm đạo. Mẫu này được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích loại vi khuẩn. Xét nghiệm cũng có thể phát hiện “tế bào clue” – tế bào âm đạo phủ đầy vi khuẩn, là dấu hiệu của viêm âm đạo do vi khuẩn.
  • Kiểm tra độ pH âm đạo: Bác sĩ dùng que thử pH để đo độ axit trong âm đạo. Nếu pH âm đạo từ 4.5 trở lên, có thể là dấu hiệu của viêm âm đạo do vi khuẩn.
  • Các xét nghiệm khác: Bác sĩ có thể làm xét nghiệm soi tươi (wet mount) để quan sát dịch âm đạo dưới kính hiển vi và làm “thử nghiệm đánh hơi” (whiff test) để kiểm tra mùi tanh như cá.

Điều trị

Mặc dù một số trường hợp viêm âm đạo do vi khuẩn có thể tự khỏi, bạn vẫn nên đến khám bác sĩ nếu có triệu chứng. Viêm âm đạo do vi khuẩn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh lây qua đường tình dục và ảnh hưởng đến thai kỳ.

Một số thuốc bác sĩ có thể kê đơn:

  • Metronidazole: Có dạng viên uống hoặc gel bôi âm đạo. Tránh uống rượu trong và 1 ngày sau khi dùng để tránh buồn nôn hoặc đau dạ dày.
  • Clindamycin: Dạng kem bôi âm đạo, viên uống hoặc thuốc đặt. Kem và thuốc đặt có thể làm yếu bao cao su latex, nên tránh quan hệ tình dục trong quá trình điều trị và ít nhất 3 ngày sau đó.
  • Tinidazole: Dạng viên uống. Tránh rượu trong quá trình dùng thuốc và 3 ngày sau khi kết thúc liệu trình.
  • Secnidazole: Kháng sinh dạng uống, dùng một liều duy nhất cùng thức ăn. Thuốc dạng hạt, có thể rắc lên thức ăn mềm như táo nghiền, sữa chua, và phải ăn trong vòng 30 phút mà không nhai granules.

Nam giới thường không cần điều trị, nhưng viêm âm đạo do vi khuẩn có thể lây sang bạn tình nữ, nên cần kiểm tra và điều trị nếu có triệu chứng.

Hãy dùng đủ liều theo hướng dẫn, kể cả khi bạn đã thấy bớt triệu chứng. Ngừng thuốc sớm có thể khiến BV tái phát – được gọi là ” viêm âm đạo do vi khuẩn tái phát”

Tái phát

Viêm âm đạo do vi khuẩn có thể tái phát trong vòng 3 đến 12 tháng sau điều trị. Các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm giải pháp cho tình trạng này. Nếu triệu chứng trở lại sớm sau điều trị, hãy liên hệ bác sĩ. Bác sĩ có thể chỉ định dùng metronidazole kéo dài. Hiện nay, men vi sinh (probiotics) chưa được khuyến nghị vì nghiên cứu cho thấy không hiệu quả hơn giả dược trong ngăn ngừa tái phát viêm âm đạo do vi khuẩn

Doctors who treat this condition