Tổng quan
Mụn sữa hay còn được gọi là mụn trứng cá ở trẻ sơ sinh là một tình trạng da lành tính xuất hiện trên mặt và cổ em bé trong những tuần đầu đời. Các triệu chứng thường bao gồm các nốt mụn nhỏ, sần hoặc mụn mủ trên da bé, trông giống mụn trứng cá ở người lớn. May mắn là tình trạng này thường tự khỏi mà không cần can thiệp và tự mờ đi trong vài ngày đến vài tuần mà không để lại sẹo. Cha mẹ có thể phòng ngừa mụn sữa nhưng yên tâm là nó không có gây hại và không cần can thiệp gì mà sẽ tự biến mất dần theo thời gian.
Triệu chứng
Mụn sữa có thể xuất hiện ngay khi sinh hoặc trước khi em bé được 2 tháng tuổi. Tình trạng giống mụn trứng cá nhẹ thường thấy ở trẻ vị thành viên hoặc người lớn với đặc điểm như các nốt sần nhỏ, sưng đỏ hoặc tím; các nốt mụn chứa dịch, xung quang có viền đỏ, tím hoặc nâu sẫm. Tình trạng này thường phát hiện trên mặt, cổ, ngực và lưng em bé.
Cha mẹ được khuyến nghị tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có những lo lắng hay thắc mắc liên quan đến da bé trong thời kỳ này. Việc tham khảo chuyên gia sẽ giúp phụ huynh yên tâm hơn và nhận được hướng dẫn phù hợp trong việc chăm sóc mụn sơ sinh.
Nguyên nhân
Mụn sữa có thể xuất hiệ khi lỗ chân lông của da trẻ sơ sinh bị tắc dẫn đến việc hình thành mụn. Sự thay đổi hormone trong quá trình sinh hoặc trong những tuần đầu tiên của trẻ có thể dẫn đến tình trạng này vì hormone từ nhau thai có thể ảnh hưởng tới quá trình sản xuất bã nhờn, một chất dầu làm tắc nghẽn lỗ chân lông.
Da của trẻ sơ sinh nhạy cảm và dễ bị kích ứng nếu có chất bẩn lưu lại trên da trong một thời gian dài, đặc biệt là thức ăn, sữa trớ hoặc nước dãi. Vì vậy cần vệ sinh và chăm sóc da cho bé kịp thời để tránh gây khó chịu hoặc kích ứng da.
Chẩn đoán
Bác sĩ thường chẩn đoán bằng cách kiểm tra da của trẻ và không cần làm bất kỳ xét nghiệm nào. Chẩn đoán từ bác sĩ không cần thiết vì mụn sữa là vô hại trừ khi cha mẹ có thắc mắc về các ảnh hưởng lên da hoặc có các triệu chứng khác xuất hiện.
Điều trị
Mụn sữa là một tình trạng tạm thời thường tự khỏi trong vòng 4 tuần sau sinh mà không cần điều trị. Da của em bé khá đặc biệt nên bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị tương ứng. Nếu cần phác đồ điều trị thì bác sĩ có thể sử dụng nhiều phương án khác nhau với từng nhu cầu và tình trạng da. Các phương pháp bao gồm:
- Kem bôi kháng nấm: như ketoconazole
- Thuốc steroid bôi ngoài da: như hydrocortisone, một loại steroid bôi có hoạt tính nhẹ. Bạn có thể thoa các sản phẩm này lên da bé tương tự như cách dùng kem dưỡng da hoặc kem dưỡng ẩm. Hãy tuân theo hướng dẫn của nhân viên y tế về tần suất sử dụng thuốc. Không bao giờ tự ý dùng thuốc không kê đơn cho trẻ sơ sinh mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế.Chăm sóc tại nhà: Các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp kiểm soát mụn sữa. Dưới đây là một số khuyến nghị chăm sóc da khi trẻ bị mụn:
- Rửa mặt cho bé mỗi ngày:Sử dụng nước ấm để rửa mặt hàng ngày. Có thể luân phiên dùng nước sạch một ngày và sữa rửa mặt dịu nhẹ, có khả năng dưỡng ẩm vào ngày tiếp theo.
- Lau khô mặt bé nhẹ nhàng: Thấm khô da bé bằng khăn mềm. Tránh chà xát hoặc kỳ cọ vùng da bị mụn.
- Tránh nặn hoặc chà xát mụn: Việc nặn hoặc chà xát có thể làm da kích ứng nhiều hơn hoặc gây nhiễm trùng.
- Tránh dùng kem dưỡng, thuốc mỡ, dầu bôi: Không sử dụng các sản phẩm như kem dưỡng, thuốc mỡ hoặc dầu bôi lên vùng da bị ảnh hưởng vì chúng có thể làm tình trạng mụn sơ sinh nặng hơn.
