Đứt gân gót chân Achilles
Đặt lịch khám chữa bệnh
Trò chuyện cùng bác sĩ
Tổng quan
Gân Achilles (gân gót) là dải mô liên kết chắc khỏe, nối cơ bắp chân (cơ bụng chân và cơ dép) với xương gót. Đây là gân lớn nhất và mạnh nhất trong cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các chuyển động của bàn chân như gập bàn chân xuống, nhón gót nâng cơ thể và kéo bàn chân khi đi bộ.
Đứt gân Achilles là tình trạng vùng sau cẳng chân bị chấn thương trong khi chơi thể thao hoặc hoạt động mạnh, khiến gân Achilles bị rách một phần hoặc đứt hoàn toàn.
Dấu hiệu và Triệu chứng
Đứt gân Achilles có thể không có triệu chứng rõ ràng, nhưng thường xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Nghe thấy tiếng “bốp” hoặc “rắc” đột ngột ngay khi chấn thương xảy ra.
- Không thể gập bàn chân xuống hoặc đẩy người về phía trước bằng chân bị thương khi đi bộ.
- Cảm giác như bị ai đó đá mạnh vào bắp chân.
- Bầm tím ở phía sau cẳng chân.
- Không thể nhón gót để đứng bằng chân bị thương.
- Đau nhói và sưng đột ngột vùng gót bị chấn thương.
Nguyên nhân
Đứt gân Achilles thường xảy ra khi có một lực mạnh tác động lên bàn chân, vượt quá khả năng chịu đựng của gân và khả năng hồi phục ở vị trí này thường thấp hơn do lưu lượng máu nuôi kém. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
- Té ngã từ độ cao.
- Tham gia các môn thể thao cường độ cao với nhiều động tác nhảy, xoay người, đổi hướng đột ngột.
- Bước hụt hoặc mắc vào vật cản.
Yếu tố nguy cơ
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ đứt gân Achilles:
- Giới tính và độ tuổi: Nam giới trong độ tuổi từ 30–40 có nguy cơ cao hơn.
- Béo phì: Thừa cân tạo áp lực lớn hơn lên gân.
- Thể thao: Các môn thể thao đòi hỏi chạy, nhảy, xoay người hoặc đổi hướng đột ngột như bóng đá, tennis, bóng rổ, bóng bầu dục, squash
- Thuốc:
- Tiêm corticosteroid: Có thể làm yếu gân, tăng nguy cơ đứt.
- Kháng sinh nhóm fluoroquinolone (ví dụ: ciprofloxacin, levofloxacin): Liên quan đến nguy cơ đứt gân Achilles.
- **
2 Chẩn đoán
Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng để kiểm tra xem gân có bị gián đoạn hay không, đồng thời đánh giá tình trạng sưng và đau khi ấn, đây có thể là những dấu hiệu gợi ý đứt gân Achilles. Bạn cũng sẽ được yêu cầu thực hiện một số động tác và tư thế nhất định để kiểm tra phản xạ.
Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để quan sát tình trạng của gân và xác định gân bị đứt một phần hay hoàn toàn.
Điều trị
Người cao tuổi thường ưu tiên các phương pháp điều trị không phẫu thuật. Ở người trẻ, người hoạt động thể chất nhiều hoặc trường hợp chấn thương nghiêm trọng hơn, phương pháp điều trị có xu hướng chuyển sang phẫu thuật.
Điều trị
không phẫu thuật
Các phương pháp sau có thể được áp dụng:
- Nghỉ ngơi, hạn chế sử dụng vùng phía sau cẳng chân bị ảnh hưởng trong vài tuần
- Kê cao chân để giảm sưng
- Chườm lạnh
- Sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn
- Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ đi lại như nạng, giày/boot đi bộ có gót và bàn chân hướng xuống dưới, hoặc bó bột để giúp gân được nghỉ ngơi
Điều trị không phẫu thuật có thể mang lại hiệu quả, tuy nhiên đứt gân Achilles có nguy cơ tái phát và thời gian phục hồi có thể kéo dài hơn.
Phẫu thuật
Có thể thực hiện phẫu thuật xâm lấn tối thiểu để sửa chữa gân Achilles bị đứt. Phương pháp này tạo một đường rạch nhỏ ở phía sau cẳng chân để tiếp cận và khâu nối, phục hồi phần gân bị tổn thương.
3 Phục hồi chức năng
Vật lý trị liệu có thể được thực hiện sau điều trị phẫu thuật hoặc không phẫu thuật nhằm khôi phục sức mạnh cơ bắp và khả năng vận động ổn định.
Thông thường, chức năng có thể dần trở lại bình thường trong khoảng 4–6 tháng, mặc dù ở một số trường hợp, các triệu chứng và cơn đau có thể kéo dài đến 1 năm.
Vật lý trị liệu chức năng là một hình thức phục hồi chức năng giúp cơ thể học cách phối hợp và thực hiện các chuyển động, từ đó khôi phục khả năng vận động bình thường.
