ฝึกเบ่งถ่ายอุจจาระ หยุดปัญหา ‘ ท้องผูกเรื้อรัง ’

ฝึกเบ่งถ่ายอุจจาระ หยุดปัญหา ‘ ท้องผูกเรื้อรัง ’

(Last Updated On: May 14, 2019)

ความเชื่อที่ว่า “คนเราต้องขับถ่ายเป็นประจำทุกวัน” เป็นความเข้าใจผิด ๆ ที่ถูกบอกต่อกันมาปากต่อปาก แต่แท้ที่จริงแล้วการขับถ่ายที่เรียกว่าปกตินั้น ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล โดยมีปัจจัยด้าน อายุ กิจกรรม พฤติกรรมการรับประทานอาหาร ฯลฯ เป็นตัวกำหนด

บางรายอาจสามารถขับถ่ายได้ทุกวัน บางรายอาจขับถ่ายทุก 2 วัน บางรายอาจขับถ่ายทุก 3 วัน ตราบใดที่จำนวนครั้ง และความคล่องตัวในการขับถ่ายยังเป็นไปตามปกติ ถือว่าระบบขับถ่ายของเราอยู่ในเกณฑ์สุขภาพดี แต่หากจำนวนครั้งลดลง และมีปัญหาการเบ่งถ่ายร่วมด้วย เช่น ขับถ่ายยาก ใช้เวลาเบ่งถ่ายนาน หรืออุจจาระแข็ง นับว่าเข้าข่ายอาการท้องผูก ซึ่งหากมีอาการเหล่านี้ติดต่อกันนาน 3 เดือนขึ้นไป อาจเป็นปัญหาภาวะท้องผูกเรื้อรัง ซึ่งหากละเลยอาจนำไปสู่โรคต่างๆ เช่น ริดสีดวงทวารหนัก ลำไส้ใหญ่อักเสบ และอาจรุนแรงถึงขั้นมะเร็งทวารหนักได้

อาการแบบนี้ เข้าข่าย ‘ท้องผูก’

  • ขับถ่ายน้อยกว่าปกติ (อย่างน้อยต้องขับถ่าย 3 ครั้ง/สัปดาห์ หรือขับถ่ายทุก ๆ 3 วัน)
  • อุจจาระแข็ง
  • เบ่งถ่ายยาก ใช้เวลาเบ่งถ่ายนาน
  • มีความรู้สึกว่าเบ่งถ่ายไม่หมดสักที

สาเหตุหลักภาวะท้องผูกเรื้อรัง

  • ลำไส้แปรปรวน ลำไส้ทำงานผิดปกติ
  • หูรูดทวารหนัก ทำงานผิดปกติ มีการเกร็งตัวผิดปกติ
  • มีภาวะแบคทีเรียเกินในลำไส้เล็ก

การวินิจฉัยและการรักษาภาวะท้องผูกเรื้อรัง

หากคนไข้ได้รับการตรวจแล้วยืนยันว่า ภาวะท้องท้องผูกเรื้องรัง ไม่ได้เกิดจากไทยรอยด์ทำงานต่ำ ผลค้างเคียงของยารักษาโรคบางชนิด ภาวะลำไส้อุดตัน หรือโรคมะเร็งลำไส้ ประกอบกับได้ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต และการรับประทานอาหารแล้ว แต่อาการท้องผูกยังคงไม่ดีขึ้น

แพทย์จะแนะนำให้ตรวจการทำงานของหูรูดทวารหนัก (Anorectal Manometry) ตรวจการเคลื่อนไหวของลำไส้ใหญ่ (Colonic Transit Time) และตรวจปริมาณแบคทีเรียในลำไส้ (Hydrogen Breath Test) เพื่อรักษาภาวะท้องผูกให้ตรงกับสาเหตุ

หากพบว่า ผู้ป่วยมีภาวะหูรูดทำงานไม่สัมพันธ์กับการเบ่ง หรือเบ่งถ่ายไม่ถูกต้อง สามารถรักษาด้วยการฝึกเบ่งถ่ายอุจจาระ โดยวิธีที่เรียกว่า (Biofeedback Therapy) ซึ่งแพทย์และคนไข้จะได้ร่วมกันมอนิเตอร์กราฟ เพื่อสังเกตการหดและคลายกล้ามเนื้อหูรูดในการเบ่งถ่ายแบบเรียลไทม์ และฝึกการเบ่งถ่ายให้ถูกต้อง เมื่อผู้ป่วยได้รับการรักษาอย่างถูกต้องตรงจุด ก็สามารถหายจากภาวะท้องผูกเรื้องรังได้สำเร็จ

รู้ไว้ใช่ว่า! พึ่งยาระบาย ระวังลำไส้ขี้เกียจ

กรณีท้องผูก ขับถ่ายลำบาก และนิยมใช้กลุ่มยาระบายกระตุ้นลำไส้เป็นประจำนั้น มักก่อให้เกิดภาวะลำไส้ติดยา หรือลำไส้ขี้เกียจ (Lazy Bowel) เป็นปัญหาตามมา ทำให้ไม่สามารถขับถ่ายได้เอง แต่ภาวะนี้สามารถรักษาได้ด้วยการพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ และปรับยาระบายให้เหมาะสม จนกระทั่งสามารถหยุดยากระตุ้นลำไส้ได้

Doctor
นพ. สุขประเสริฐ จุฑากอเกียรติ

Specialty: อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร

อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร

ฝึกเบ่งถ่ายอุจจาระ หยุดปัญหา ‘ท้องผูกเรื้อรัง’

ท้องผูกเรื้อรัง
  • Readers Rating
  • Rated 4 stars
    4 / 5 (2 )
  • Your Rating


No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.

Vejthani Hospital