| ด้วยความเสื่อมของอวัยวะต่างๆ ของร่างกายผู้สูงอายุ ทำให้เกิดปัญหาของระบบต่างๆ ที่ส่งผลต่อภาวะโภชนาการ เช่น ปัญหาการย่อย ความสามารถในการดูดซึมอาหารของลำไส้ลดลง ถุงน้ำดีเสื่อมประสิทธิภาพทำให้การดูดซึมของไขมันและวิตามินลดลง ฟันหักและโยก ความสามารถในการรับรสและกลิ่นลดลง การบีบตัวของลำไส้น้อยลง ประกอบกับการรับประทานอาหารที่มีกากใยน้อย ดื่มน้ำน้อย ทำให้เกิดโรคท้องผูก เลือดไหลผ่านไตน้อยลง ทำให้ขับของเสียได้น้อย จึงมีการตกตะกอนของแคลเซียมในไต ทำให้เกิดโรคนิ่ว เป็นต้น |
| |
| หลักการจัดอาหารสำหรับผู้สูงอายุ |
| |
 |
- มีปริมาณสารอาหารและคุณค่าทางอาหารเพียงพอกับความต้องการของร่างกาย
- การจัดอาหารแต่ละมื้อควรมีปริมาณอาหารลดลง กินให้บ่อยครั้งกว่าเดิม
- อาหารประเภทผักต่างๆ ควรปรุงด้วยวิธีต้มนึ่ง หลีกเลี่ยงกานกินผักสด เพราะทำให้เกิดแก๊สและทำให้ท้องอืด
- ควรเป็นอาหารประเภทน้ำ เพื่อช่วยหล่อลื่นหลอดอาหาร ทำให้กลืนอาหารสะดวกขึ้น
- จัดผลไม้สดให้ผู้สูงอายุทุกวัน และเป็นผลไม้นิ่ม เคี้ยวง่าย เพื่อช่วยในการขับถ่าย
- ผู้สูงอายุที่ชอบขนมหวาน จัดให้ได้บ้างแต่ไม่ควรบ่อยนัก ควรเป็นขนมที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น เต้าส่วย กล้วยบวชชี
- จัดเวลาในการกินอาหาร ไม่ควรเร่งรีบ เพราะอาจสำลัก เคี้ยวไม่ละเอียด
- จัดอาหารย่อยง่ายและจัดเตรียมให้น่ารับประทานทั้งกลิ่นและสี
|
|
| |
| สารอาหารที่ผู้สูงอายุต้องการ |
| 1.พลังงาน พลังงานที่ผู้สูงอายุได้รับไม่ควรน้อยกว่า 1200 กิโลแคลอรี่/วัน นอกจากกรณีที่จำเป็นต้องลดน้ำหนักตัว และควรควบคุมน้ำหนักอย่าให้อ้วน เพราะจะทำให้เกิดหลายโรค เช่น เบาหวาน หัวใจ ไขมันอุดตันในเส้นเลือด |
| |
| 2.โปรตีน จำเป็นในการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของร่างกาย ความต้องการโปรตีน 0.8 กรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม โปรตีนที่ได้รับต้องเป็นโปรตีนที่มีคุณภาพ เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่วเมล็ดแห้ง สำหรับเนื้อสัตว์ควรสับละเอียดหรือต้มให้เปื่อยเพื่อง่ายต่อการย่อย ไข่ มีธาตุเหล็กสูง เป็นอาหารที่นิ่ม เคี้ยวง่าย ย่อยและดูดซึมได้ดี ในผู้สูงอายุที่ไม่มีปัญหาไขมันในเลือดสูง ควรบริโภคไข่ 3-4 ฟอง/สัปดาห์ ถ้าผู้สูงอายุมีปัญหาเรื่องไขมันในเลือดสูง แนะนำให้บริโภคไข่ขาว หรือลดจำนวนลง นม เป็นอาหารที่มีแคลเซียมสูงและโปรตีนสูง ผู้สูงอายุควรดื่มนมวันละ 1 แก้ว แต่ถ้ามีปัญหาเรื่องไขมันในเลือดสูง หรือน้ำหนักตัวมาก แนะนำให้ดื่มนมพร่องไขมัน หรือนมถั่วเหลืองแทน ถั่วเมล็ดแห้ง เป็นอาหารโปรตีนสูงใช้แทนเนื้อสัตว์ได้ |
| |
| 3.หมู่ข้าว/แป้ง ผู้สูงอายุต้องการอาหารกลุ่มนี้ลดลง เพราะถ้าได้รับอาหารหมู่นี้มากเกินไป จะสะสมเป็นไขมัน เพราะไม่ได้ใช้พลังงานเหมือนวัยหนุ่มสาว แนะนำให้รับประทานพวกข้าวซ้อมมือ |
| |
4.ไขมัน ผู้สูงอายุมีความต้องการพลังงานลดลง จึงควรลดการบริโภคไขมันลงด้วย แนะนำไม่เกิน 25-30 % ของพลังงานทั้งหมดต่อวัน (2-3 ช้อนโต๊ะ/วัน) น้ำมันที่ใช้ควรใช้น้ำมันจากพืช
5.วิตามินเกลือแร่ ช่วยให้ร่างกายทำงานได้ตามปกติ ต้องการปริมาณเท่าเดิม ส่วนเกลือแร่ ปัญหาทีพ่บส่วนใหญคือไม่เพียงพอ เช่น ธาตุเหล็ก แคลเซียม เนื่องจากการดูดซึมธาตุเหล็กในผู้สูงอายุลดลง ทำให้ขาดสารอาหารกลุ่มนี้ แม้จะกินในปริมาณที่เพียงพอแล้วก็ตาม การดูดซึมธาตุเหล็กจะดีขึ้น เมื่อรับประทานผัดสด ผลไม้สดร่วมด้วย
6.น้ำ มีความสำคัญต่อร่างกายมาก ช่วยเรื่องระบบย่อยอาหาร และการขับถ่ายของเสีย แนะนำให้ดื่มน้ำ 6-8 แก้ว/วัน
|
 |
|
| |
| 7.เส้นใยอาหาร รับประทานผักและผลไม้สดเป็นประจำ รวมถึงอาหารจำพวก ข้าวซ้อมมือและถั่วเมล็ดแห้ง |
| |
| ดังนั้น การจัดหาหรือเตรียมอาหารที่เหมาะสมกับสภาวะของร่างกาย ทำให้มีภาวะโภชนาการที่สมบูรณ์ ซึ่งจะช่วยให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพที่แข็งแรง |
| |
