บทความสุขภาพ

Navigation+Digital Lightbox ครบเครื่องเรื่องเทคโนโลยีผ่าตัดข้อเสื่อม

Update : 14 มกราคม 2557

Navigation+Digital Lightbox ครบเครื่องเรื่องเทคโนโลยีผ่าตัดข้อเสื่อม

หลังจากบุกเบิกนำคอมพิวเตอร์มาช่วยในการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียมในประเทศไทย เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2547 ซึ่งขณะนั้นการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียมยังทำกันด้วยวิธีเดิมๆ คือผ่าเปิดแผลใหญ่เพื่อให้แพทย์เห็นข้อมูลภายในข้อด้วยตาเปล่า และมีตัวช่วยเพียงฟิล์มเอกซเรย์เท่านั้น ทำให้ผู้ป่วยต้องใช้เวลาฟื้นตัวนาน แต่ปัจจุบันการนำคอมพิวเตอร์มาช่วยนำร่องในการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียมได้กลายมาเป็นตัวเลือกแรกๆ ของผู้ป่วย ด้วยข้อดีหลายประการ ซึ่งย้ำด้วยผลการศึกษาวิจัยที่ยืนยันถึงประสิทธิภาพและความแม่นยำที่เกิดขึ้นจริง

“ผลวิจัยยืนยัน ผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียมใช้คอมพิวเตอร์ ช่วยลดการเบี่ยงเบนของตำแหน่งแกนหมุนข้อเข่าได้ดีกว่าวิธีเดิมถึงร้อยละ 53.8”

ผลการศึกษาวิจัยผ่านวารสารการแพทย์ Journal of The Medical Association of Thailand ถึงความแตกต่างในความคลาดเคลื่อนของแนวทางการลงน้ำหนักของขา ระหว่าง การผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียมแบบธรรมดากับการผ่าตัดโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วย
 
โดยได้ทำการเปรียบเทียบภาพถ่ายทางรังสีวิทยาแบบย้อนหลัง ของผู้ที่เข้ารับการรักษาผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียม 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดแบบธรรมดามีจำนวน 102 เข่า และกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดแบบใช้คอมพิวเตอร์ช่วยมีจำนวน 84 เข่า อายุเฉลี่ยอยู่ที่ 65.8 ปี และ 65.3 ปีตามลำดับ จากการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยการเบี่ยงเบนของความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งผิวข้อเข่าเทียมหลังผ่าตัด ระหว่างผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่ม แตกต่างกันมากถึงร้อยละ 53.8 โดยในกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดแบบธรรมดามีการเบี่ยงเบนของตำแหน่งแกนหมุน 2.77 องศา ส่วนกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วยมีเพียง 1.80 องศา และผลลัพธ์ที่ถือเป็นค่าผิดปกติสำหรับการผ่าตัดแบบธรรมดามีมากถึงร้อยละ 42.2 เมื่อเปรียบเทียบกับผลลัพธ์ที่ได้จากการผ่าตัดโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วยมีแค่ร้อยละ 14.3
 
ผลจากการเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนของแนวทางการลงน้ำหนักของขา หลังจากการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียม ระหว่าง การผ่าตัดโดยใช้คอมพิวเตอร์และการผ่าตัดแบบธรรมดา ชี้ว่า การผ่าตัดโดยใช้คอมพิวเตอร์ ช่วยลดความคลาดเคลื่อนในการวางตำแหน่งเมื่อเทียบกับวิธีเดิม นอกจากจะมีความแม่นยำแล้ว ยังยืดอายุการใช้งานผิวข้อเข่าเทียมได้นานกว่าเดิม เพราะการผ่าตัดโดยใช้คอมพิวเตอร์แพทย์สามารถมองผ่านจอคอมพิวเตอร์ เห็นภาพการเคลื่อนไหวของข้อเข่าในระหว่างการผ่าตัดแบบต่อเนื่องตามการเคลื่อนไหวจริง จึงสามารถตรวจสอบความถูกต้องแม่นยำได้ทันทีในระหว่างการผ่าตัด หากมีความคลาดเคลื่อนเกิดขึ้นก็สามารถแก้ไขได้ทันที โดยไม่ต้องรอดูภาพเอกซเรย์หลังผ่าตัดเหมือนอย่างวิธีเดิม
 
“ความคลาดเคลื่อนเพียง 2-3 องศา จะส่งผลให้อายุการใช้งานผิวข้อเข่าเทียมลดน้อยลงมาก เช่น เดิมอาจใช้ได้นานถึง 20 ปี แต่ถ้าวางคลาดเคลื่อนไป อาจมีผลทำให้อายุการใช้งานของข้อเข่าลดลงเหลือเพียง 5-10 ปี เป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บปวดจนต้องมาผ่าตัดใหม่ ความแม่นยำในการวางตำแหน่งผิวข้อเข่าเทียมจึงมีความสำคัญอย่างมาก เพราะจะช่วยให้ผิวข้อเข่าเทียมอยู่คู่กับผู้ป่วยได้ยาวนานขึ้น” “โดยเฉพาะหากใช้เทคนิคการผ่าตัดแบบแผลเล็ก ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วย ช่วยให้ฟื้นตัวได้รวดเร็วขึ้นหลังการผ่าตัด แต่แพทย์ผู้ทำการผ่าตัดมีข้อจำกัดในการมองเห็น ทำให้มีโอกาสที่จะเกิดความคลาดเคลื่อนในการวางตำแหน่งผิวข้อเข่าเทียมได้มากขึ้น ดังนั้นคอมพิวเตอร์จึงเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งปัจจุบันยังมีการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ช่วยปรับสมดุลของกล้ามเนื้อและความตึงของเส้นเอ็นต่างๆ บริเวณข้อเข่าให้เหมาะสมที่สุด เพื่อให้ข้อเข่าหลังผ่าตัดสามารถกลับมาใกล้เคียงธรรมชาติมากที่สุด”
 

Digital Lightbox จัดการข้อมูลทางการแพทย์ผ่านปลายนิ้วสัมผัส

อีกเครื่อมือหนึ่งที่ช่วยเสริมศักยภาพการผ่าตัด ที่แพทย์สามารถเข้าถึงฐานข้อมูลได้อย่างรวดเร็วในรูปแบบดิจิตอล โดยควบคุมผ่านปลายนิ้วสัมผัส ซึ่งช่วยให้แพทย์สามารถวางแผน กำหนดแนวทาง และสั่งการการผ่าตัดได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ  และมีประสิทธิภาพ
 
Digital Lightbox ช่วยทำให้แพทย์เข้าถึงข้อมูลที่มีความสำคัญต่อการรักษาผู้ป่วยได้จากหลายแหล่งในทันที เช่น CT Scan, MRI และเอกซเรย์ ที่มีการติดตั้งระบบจัดเก็บข้อมูลบนเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของโรงพยาบาลไว้อยู่แล้ว รวมถึงสามารถเชื่อมต่อกับแหล่งข้อมูลภายนอกอื่นๆ ได้ จึงทำให้ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายในการเรียกดูข้อมูลของผู้ป่วย เมื่อเทียบกับแบบเดิมที่การเข้าถึงข้อมูลเหล่านี้อาจต้องใช้เวลานาน
 
นอกจากนี้ ยังสามารถจำลองแม่แบบข้อเทียมขนาดต่างๆ หลากหลายรุ่นในรูปแบบภาพดิจิตอล โดยสามารถขยาย ปรับหมุน แก้ไข และวัดขนาดของข้อ รวมถึงวางแผนเลือกใช้ข้อขนาดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วย รวมถึงคำนวณทิศทางการวางตำแหน่งข้อเทียมได้อย่างแม่นยำตั้งแต่ก่อนผ่าตัด และในระหว่างผ่าตัดหากมีเหตุจำเป็นต้องเรียกดูข้อมูลเพิ่มเติม แพทย์ก็ยังสามารถดึงข้อมูลมาใช้งานได้ทันที ดังนั้น Digital Lightbox จึงช่วยลดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มความแม่นยำในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้อายุการใช้งานข้อยาวนานขึ้น
 

โมบายล์แบริ่ง ข้อรุ่นใหม่หมุนได้ตามสภาพธรรมชาติข้อเข่า

ธรรมชาติของข้อเข่าจะมีการหมุนร่วมกับการงอ โดยเฉพาะเพศหญิงที่การหมุนจะเกิดขึ้นมากกว่าเพศชาย เช่น เดิน คุกเข่าขณะทำสวน นั่งรถยนต์ ขณะขับรถ ออกกำลังกาย หรือแม้แต่ทำกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน ยิ่งไปกว่านั้น การขึ้นหรือลงบันได ข้อเข่าของเราก็จะเกิดการหมุนด้วยเช่นกัน ด้วยเหตุนี้ จึงได้มีการออกแบบข้อเข่าเทียมชนิดหมุนได้ที่เรียกว่า โมบายล์แบริ่ง (Mobile Bearing) ขึ้นมา เพื่อผู้ป่วยที่มีกิจกรรมที่ต้องใช้ข้อเข่ามากในชีวิตประจำวัน ซึ่งมีผลการวิจัยจากผู้ป่วยที่ได้รับการเปลี่ยนข้อเข่าเทียมมากกว่า 1,000,000 รายทั่วโลก และมากกว่า 500,000 รายเป็นเพศหญิง ที่มีผลลัพธ์เป็นที่น่าพอใจจากข้อเข่าเทียมแบบโมบายล์แบริ่ง
 
 

ข้อเข่าเทียมแบบ โมบายล์แบริ่ง (Mobile Bearing)

ข้อเข่าเทียมโมบายล์แบริ่ง นี้ ถูกออกแบบมาให้ลดการสึกหรอได้มากกว่าข้อเข่าเทียมแบบธรรมดาที่หมุนไม่ได้ถึง 40 % ส่งผลให้ข้อเข่าเทียมโมบายล์แบริ่ง มีอายุการใช้งานได้ยาวนาน เพราะมีอัตราการสึกหรอน้อยกว่า ทำให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่จากการงอเข่าในชีวิตประจำวัน แต่หากผู้ป่วยมีการเคลื่อนไหวอย่างรุนแรง หรือใช้งานข้อเข่าเทียมอย่างหนัก เช่น การเล่นกีฬาที่ต้องมีการปะทะ หรือการวิ่งมาราธอน ก็เป็นไปได้ว่าผู้ป่วยอาจต้องรับการผ่าตัดข้อเข่าอีกครั้งในอนาคต อย่างไรก็ตาม แพทย์ยังต้องพิจารณาถึงความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย ว่าเหมาะสมกับข้อเข่าเทียมโมบายล์แบริ่งได้หรือไม่ เนื่องจากปัจจุบันมีการพัฒนาข้อเข่าเทียมหลายชนิด โดยแต่ละชนิดมีคุณสมบัติที่แตกต่างกัน การจะเลือกใช้ชนิดใดนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ เช่น อายุ น้ำหนักและกิจกรรมที่ทำในชีวิตประจำวันที่ผู้ป่วยต้องการหลังการผ่าตัด
 
อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดผิวข้อเข่าเทียมครั้งแรกสำคัญที่สุด เพราะถ้าเกิดความผิดพลาดขึ้น จะต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงมากในการผ่าตัดแก้ไข เพราะจำเป็นจะต้องใช้ผิวข้อเข่าเทียมชนิดที่มีราคาแพงกว่าผิวข้อเข่าเทียมรุ่นปกติ อีกทั้งผลการผ่าตัดที่ได้มักไม่ให้ผลดีเท่าครั้งแรก
 

สอบถามเพิ่มเติมที่ ศูนย์ฟื้นฟูข้อเสื่อมเวชธานี 

โทร. 0-2734-0000 ต่อ 2222, 2223, 2224


 

icon subscribe
กรอกอีเมล์รับข่าวสาร
icon Map
แผนที่
TH
EN
Vejthani Hospital Map ( Thai Version )
Vejthani Hospital Map ( Thai Version )